Ο θεσμός του «Αναλόγιου», που ξεκίνησε πριν λίγα χρόνια η θεατρολόγος Σίσσυ Παπαθανασίου, με αναγνώσεις θεατρικών έργων νέων ως επί το πλείστον θεατρικών συγγραφέων δίπλα σε παλαιότερων, δόκιμων, συνεχίστηκε και αυτή τη χρονιά. Κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο, που πρέπει οπωσδήποτε να εξακολουθήσει.
Από τις φετινές συμμετοχές που παρακολούθησα, το έργο του Ζαφείρη Βάλβη, με τίτλο: «Η μικρή μας χώρα", είναι μια ευφυής μείξη δοκιμιακής και δραματικής γραφής με στοιχεία «παράλογης» κωμωδίας. Ο συγγραφέας έχει κατορθώσει να «χωρέσει» στο έργο του μια ανάλυση των πολύπλοκων οικονομικών κ.ά. μηχανισμών που κινούν το σύγχρονο παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι, χωρίς να χάνει από το στόχαστρο τη χώρα μας, που είναι το κατ' εξοχήν πεδίο των νεοφιλελεύθερων πειραμάτων και άλλων συνταγών. Ο συγγραφέας, την ίδια στιγμή, μας δίνει μια εναργή εικόνα της ελληνικής κοινωνίας που αποδέχεται παθητικά τα όσα της επιβάλλουν οι «επικυρίαρχοι» κάτω από ένα προσεκτικά καλλιεργημένο από τους ίδιους, αλλά και από τη δική της έλλειψη ικανών αντισωμάτων, αίσθημα ενοχής και κατωτερότητας. Το έργο του νέου συγγραφέα, υποσχόμενο, διαθέτει ισχυρή θεατρική δομή, διαλόγους ζωντανούς και αληθινούς χαρακτήρες. Θα πρέπει, ίσως, μόνο, στις μελλοντικές του προσπάθειες να φροντίσει να έχουν οι γραφές του ανάλογο τέλος, όχι απαραίτητα «αίσιο», αλλά πιο ανοικτό στο μέλλον αυτής της «μικρής χώρας» που, στο κάτω της γραφής, είναι η μόνη που διαθέτουμε. Δεν είναι απαραίτητο να ανακυκλώνουμε την ιστορία της, φτάνοντας από έναν άλλο δρόμο στο ίδιο αδιέξοδο σημείο ετερονομίας των σκοπών. Αυτά για το έργο του Ζαφείρη Βάλβη. Καλή σταδιοδρομία. Το ευφάνταστο στήσιμο είναι της Τζωρτζίνας Τζουμάκα, η προσεγμένη ενδυματολογική επιμέλεια της Άσης Δημητρολοπούλου, η μουσική επιμέλεια των Τάσου Αντωνίου και Ιουλίας Σιάμου, οι φωτισμοί της Ιουλίας Σιάμου. Μετεχουν οι ηθοποιοί Τάσος Αντωνίου, Λεωνίδας Καλφαγιάννης, Χρυσοβαλάντης Κωστόπουλος, Ευγενία Μαραγκού, Ιουλία Σιάμου και Γιώργος Τάτσης.
Το «Ζεϊμπέκικο» της καταξιωμένης Λείας Βιτάλη είναι ένα πλήρες και εντελές έργο, που έχει ως θέμα του (μεταφέρω από το πρόγραμμα) «τις τελευταίες ώρες της ζωής ενός άντρα με μαύρα. Ενός ρεμπέτη. Με ένα τσιγάρο στο στόμα και μια μπύρα στο χέρι ο Λευτέρης αναπολεί τις γυναίκες της ζωής του, τα περιστατικά που τον στιγμάτισαν, τα χρόνια της νιότης του, τις διαψεύσεις που ακολούθησαν. Περνούν από μπροστά του όλοι οι άνθρωποι, οι κρίσιμες συναντήσεις, μα πάνω από όλα τα τραγούδια. Ανάμεσα στο όνειρο και στην πραγματικότητα, με το νέο της έργο η Λεία Βιτάλη αντλεί από τη ζωή και την προσωπικότητα ενός λαϊκού συνθέτη που έζησε πραγματικά, για να μιλήσει για το πριν, και για το σήμερα». Πρόκειται, όντως, για ένα αυθεντικό «σπάραγμα ζωής» δοσμένο μαστορικά, με όλους τους θεατρικούς κανόνες. Η σκηνοθεσία του Φώτη Μακρή πηγαίνει πέρα από το «αναλόγιο», δίνοντας το έργο, με λιτά μέσα, σε τρεις διαστάσεις. Ο Γιώργος Νινιός, που έχει την επιμέλεια της μουσικής, τραγουδά και παίζει ζωντανά, με το τεκμήριο της αυθεντικότητας είναι, κυριολεκτικά, έξοχος. Δίπλα του η Στέλλα Κρούσκα και η Μαρία Κατσούλη «γράφουν» τις ιστορίες τους, κάθε μία με τη δική της, διακριτή προσωπικότητα.
Κλείνω με την «εκκρεμότητα» του επίσης νέου συγγραφέα Τσιμάρα Τζανάτου. Ένα «όμορφο» έργο ποίησης, όχι ποιητικότητας, που μας πηγαίνει πέρα από την καθιερωμένη, νεοελληνική «φέτα ζωής», χωρίς να παύει να έχει ως αναφορά του τη ζωή, που ευτελίζουμε καθημερινά. «Ένας άντρας και μια γυναίκα ασφυκτιούν εγκλωβισμένοι σε ένα παράξενο κουκλόσπιτο. Προσπαθούν να θυμηθούν, να ανακαλέσουν ην αρχή της ιστορίας, ανάμεσα σε μακρινούς παραμορφωμένους ήχους και αντίλαλους. Εξομολογούνται, μεταμφιέζονται, προσπαθούν να ντύσουν το φόβο τους με τις κατάλληλες λέξεις... Στον παράδοξο τόπο της Εκκρεμότητας οι ήρωες επιχειρούν να χωρέσουν την ύπαρξή τους και να αντέξουν το βάρος μιας βίαιης πραγματικότητας».
Η παράσταση, με την ομάδα «Nova Melancholia», σε σκηνοθεσία του Βασίλη Νούλα (εικαστική επιμέλεια Σοφίας Σιμάκη), με τους Βίκυ Κυριακουλάκου, Φίλιππο Παπαχρηστοδούλου, Δέσποινα Χατζηπαυλίδου, υλοποιεί δραματικά την ατμόσφαιρα ρευστότητας και απροσδιοριστίας, εκκινώντας από μια βάση ραγισμένου ρεαλισμού, για να «σπάσει το γυαλί» και να αναδυθούν οι ωχρές μορφές του «ανάμεσα» σε όνειρο και πραγματικότητα.
