Λίγους μήνες νωρίτερα, και πιο συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο του 2025, η Εθνική Ομάδα Μπάσκετ επέστρεφε στα μετάλλια για πρώτη φορά μετά το πολύ μακρινό 2009 κατακτώντας το χάλκινο στο Ευρωμπάσκετ 2025. Σήμερα, Ιούλιος 2026, η κατάσταση δεν είναι τόσο ρόδινη για τον Βασίλη Σπανούλη και τους παίκτες του, αλλά και για την ίδια την ΕΟΚ που δέχεται έντονη κριτική. Αιτία, οι δύο απροσδόκητες ήττες στην πρώτη φάση των προκριματικών του Παγκοσμίου Κυπέλλου, που θα γίνει του χρόνου στο Κατάρ, από Ρουμανία και Πορτογαλία.
Προηγήθηκε η ήττα από τη Ρουμανία εκτός έδρας με 73-66, που ήταν και η δεύτερη για την Ελλάδα σε αυτή την προκριματική φάση. Μάλιστα, η Ρουμανία νίκησε τη χώρα μας για πρώτη φορά μετά από 36 ολόκληρα χρόνια. Λίγες μέρες αργότερα, στις 5 Ιουλίου, στη Sunel Arena ακολούθησε ακόμα μία ήττα, αυτή μάλλον ακόμα περισσότερο ανέλπιστη, από την Πορτογαλία με 56-71. Ο ίδιος ο προπονητής της Πορτογαλίας Μάριο Γκόμεζ παραδέχτηκε μετά το τέλος της αναμέτρησης πως «δεν είναι ένα φυσιολογικό σκορ, ξέρουμε ότι η Ελλάδα συνήθως είναι πιο δυνατή από την Πορτογαλία, ωστόσο κάναμε ένα πολύ καλό παιχνίδι και κερδίσαμε δίκαια». Από την πλευρά του, ο ομοσπονδιακός προπονητής Βασίλης Σπανούλης σχολίασε πως «για μας ήταν το χειρότερο παράθυρο. Ίσως μείναμε στο μετάλλιο που πήραμε, δείξαμε πολύ κακή εικόνα. Μία ομάδα που δεν ήταν ωραία να τη βλέπει ο κόσμος. Σε μία χρυσή περίοδο για το μπάσκετ στην Ελλάδα, είναι άσχημο να απογοητεύουμε τον κόσμο. Όλοι έχουμε ευθύνη, δεν άξιζε ο κόσμος να δει αυτή την εικόνα. Είμαστε, όμως, περήφανοι και στη συνέχεια των προκριματικών θα είμαστε καλύτεροι».
Η εμφάνιση των Ελλήνων διεθνών απέναντι στην Πορτογαλία ήταν αποκαρδιωτική και έτσι έκλεισαν την πρώτη φάση με ρεκόρ 3 νίκες και 3 ήττες. Από τη στιγμή που οι ομάδες μεταφέρουν στη δεύτερη φάση τα αποτελέσματα της πρώτης, η Ελλάδα υστερεί σε σχέση με την Ισπανία που θα μπει με ρεκόρ 5-1, την Ουκρανία και το Μαυροβούνιο που έχουν 4-2, ενώ στο 3-3 βρίσκονται επίσης η Γεωργία και η Πορτογαλία. Στην τελική φάση θα προκριθούν οι τρεις πρώτες ομάδες της τελικής κατάταξης και το έργο των παικτών του Βασίλη Σπανούλη είναι πλέον πάρα πολύ δύσκολο.
Το πρόγραμμα της Εθνικής
1η αγωνιστική (28/8)
Ουκρανία-Ελλάδα
2η αγωνιστική (31/8)
Ελλάδα-Ισπανία
3η αγωνιστική (26/11)
Ελλάδα-Γεωργία
4η αγωνιστική (29/11)
Ισπανία-Ελλάδα
5η αγωνιστική 26/2/2027
Ελλάδα-Ουκρανία
6η αγωνιστική 1/3/2027
Γεωργία-Ελλάδα
Μετά τις δύο ήττες έγινε μεγάλος ντόρος για το γεγονός πως δεν κλήθηκαν όλοι οι πρωτοκλασάτοι διεθνείς, και μάλιστα στη συνέντευξη Τύπου μετά την ήττα από την Πορτογαλία σχετική ερώτηση προκάλεσε τον εκνευρισμό του Βασίλη Σπανούλη. Ο ίδιος ο πρόεδρος της ΕΟΚ Βαγγέλης Λιόλιος, που κατηγορείται από διάφορες πλευρές για απαξίωση της ομάδας, απάντησε με δήλωσή του στην οποία είπε: «Στα τελευταία δύο παιχνίδια της Εθνικής για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου η ομάδα μας παρουσιάστηκε κατώτερη των περιστάσεων. Η ευθύνη για αυτή την εικόνα βαραίνει τη διοίκηση της ΕΟΚ και εμένα προσωπικά ως πρόεδρό της. Είναι χρέος μου και υποχρέωση όλων μας να ανατρέψουμε την κατάσταση αυτή στους επόμενους αγώνες. Και αυτό θα γίνει».
Ο γεμάτος εμπειρία πια από την καριέρα του στην Εθνική Κώστας Παπανικολάου μιλώντας για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί σχολίασε: «Έχουμε άλλα έξι παιχνίδια με Ισπανία, Ουκρανία και Γεωργία. Έχουμε πάρα πολύ δρόμο να καλύψουμε και τίποτα δεν είναι εύκολο. Χρειάζεται προσπάθεια από όλους, να δώσουμε δυναμικό “παρών” για να πάρουμε δύο νίκες που θα είναι πολύτιμες. Δεν θα ήθελα να μπω στη διαδικασία να μιλήσω για τις απουσίες, ο καθένας παίρνει τις αποφάσεις για τον εαυτό του, κάνει αυτό που νομίζει καλύτερο για τον ίδιο. Δεν μπορώ να απαιτήσω ή να θέλω να σκέφτονται όπως εγώ. Θέλω να σταθώ στα παιδιά που είναι εδώ και την προσπάθεια που κάνουν. Κάθε φορά που φοράμε αυτήν τη φανέλα κρινόμαστε και κουβαλάμε ένα ολόκληρο έθνος. Αυτό δεν είναι αμελητέο και δεν είναι καμία μομφή προς κανένα παιδί».
Σε μία εποχή που ο Άρης, ο ΠΑΟΚ, ενδεχομένως σύντομα και η ΑΕΚ, εκτοξεύουν (μαζί με τον πρωταθλητή Ευρώπης Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό) το ελληνικό διασυλλογικό μπάσκετ, μοιάζει η «γαλανόλευκη» να βρίσκεται μπροστά σε τραντάγματα που απαιτούν γρήγορες και αποτελεσματικές λύσεις πριν η κατάσταση εκτραχυνθεί ανεπίστρεπτα. Η ίδια η διοίκηση της ΕΟΚ βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση και μένει να δούμε την αντίδρασή της.
