Δεν πρόκειται πλέον για γραφικό φαινόμενο, περιορισμένο στα βάθη της Αγγλοκελτοαυστραλίας - της επαρχίας όπου μετακινούνται με μικρά αεροπλάνα και υπάρχει περισσότερη πολιτισμική, εθνολογική και δημογραφική ομοιομορφία. Ο πολιτικός σεισμός στο νότιο ημισφαίριο ακούει στο όνομα «Ένα Έθνος» (One Nation), το alt-right κόμμα της 72χρονης Πολίν Χάνσον, που από το 6,4% στις ομοσπονδιακές εκλογές του Μαΐου 2025, τους προηγούμενους μήνες έφτασε δημοσκοπικά στο 31,5%. Η συντριπτική πλειονότητα των υποστηρικτών του προέρχεται από τον παραδοσιακό συντηρητικό Συνασπισμό Φιλελευθέρων και Εθνικού Κόμματος, που κυβέρνησε τη χώρα κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου. Αποτέλεσμα; Η συντηρητική παράταξη σπάει το ιστορικό «υγειονομικό κορδόνι», μιλώντας για αμοιβαίες υποχωρήσεις και συμμαχίες με την Ακροδεξιά, ώστε να ανατρέψει τους Εργατικούς.
Η ρίζα αυτής της ραγδαίας ανόδου εντοπίζεται στα συσσωρευμένα αδιέξοδα, τον επίμονο πληθωρισμό και μια πρωτοφανή στεγαστική κρίση. Η ρητορική της Χάνσον -ενισχυμένη από μεγάλα δεξιά ΜΜΕ και τη χρηματοδότηση δισεκατομμυριούχων των ορυχείων, όπως η Τζίνα Ράινχαρντ, που διατηρεί ιδιαίτερες σχέσεις με τον Τραμπ- αποδίδει την κακοδαιμονία στους μετανάστες. Κατηγορώντας την κυβέρνηση του Αλμπανέζε για την είσοδο 1,27 εκατομμυρίων ανθρώπων σε τρία χρόνια, το «Ένα Έθνος» συνέδεσε την έλλειψη κατοικιών και την αύξηση των ενοικίων με τις μεταναστευτικές ροές. Παράλληλα, όπως όλα τα παρεμφερή μορφώματα σε άλλες δυτικές χώρες, τρέφεται από τη μεταβαλλόμενη φύση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής στην αγροτική Αυστραλία, καθώς και από τη μεταβολή της φύσης της εργασίας και τις οικονομικές δυσκολίες. Τι αντιπαραθέτει; Αντισυνδικαλιστική, αντιπεριβαλλοντική, αντιεργατική ρητορική. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφηκε μια απότομη μείωση· η πρωτογενής υποστήριξη του «Ενός Έθνους» υποχώρησε κατά 3,5 μονάδες μέσα σε μία εβδομάδα, πέφτοντας στο 22,5%, σύμφωνα με τη Roy Morgan.
Κοινοτικές αντιδράσεις
Η αιτία αυτής της καθίζησης εντοπίζεται στην πολυσυζητημένη ομιλία της Χάνσον στο National Press Club της Καμπέρας, όπου επιτέθηκε ευθέως στον πυρήνα της σύγχρονης Αυστραλίας: την πολυπολιτισμικότητα. «Δεν μπορούμε να είμαστε μια πολυπολιτισμική κοινωνία. Είμαστε μια πολυφυλετική κοινωνία, αλλά πρέπει να είμαστε μονοπολιτισμικοί. Οι Αυστραλοί πρέπει να ζουν κάτω από μία πολιτισμική ομπρέλα» διακήρυξε, οδηγώντας σε μαζική αποστροφή μετριοπαθείς ψηφοφόρους, κυρίως στις μεγάλες πρωτεύουσες και στις πολυπληθέστερες πολιτείες (Νέα Νότια Ουαλία, Βικτώρια, Κουίνσλαντ), όπου έχασε πάνω από 10 μονάδες. Για εκατομμύρια πολίτες με μεταναστευτική καταγωγή, η πολυπολιτισμικότητα είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η δυνατότητα διατήρησης της γλώσσας, της θρησκείας, των παραδόσεων και της πολιτιστικής τους κληρονομιάς, παράλληλα με την πλήρη συμμετοχή τους στην αυστραλιανή κοινωνία. Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε το γεγονός ότι η Χάνσον, επικαλούμενη στοιχεία της απογραφής, υποστήριξε ότι εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι δηλώνουν ότι δεν μιλούν καλά αγγλικά ή δεν τα μιλούν καθόλου και παρουσίασε το γεγονός ως απόδειξη αποτυχίας του πολυπολιτισμού. Εύλογα προέκυψε το ερώτημα: Ποια θέση θα έχουν οι γλώσσες των μεταναστευτικών κοινοτήτων σε μια «μονογλωσσική» Αυστραλία; Αν και η Χάνσον δεν πρότεινε ρητά απαγορεύσεις στη χρήση άλλων γλωσσών, η φιλοσοφία της υποδηλώνει μια κοινωνία όπου η αγγλική θα κυριαρχεί απόλυτα και η δημόσια έκφραση διαφορετικών πολιτιστικών ταυτοτήτων θα αντιμετωπίζεται εχθρικά. Οι επικριτές της Χάνσον θεωρούν ότι ενισχύει τον κοινωνικό διχασμό, ενώ οι υποστηρικτές της υποστηρίζουν ότι εκφράζει ανησυχίες, όπως αυτές για το ριζοσπαστικό Ισλάμ, που θεωρούν πως αγνοούνται από τα μεγάλα κόμματα.
Κοινότητες με βαθιές ρίζες και ισχυρή παρουσία, όπως η ελληνική και η ιταλική, αντέδρασαν έντονα, καθώς εκτίμησαν ότι υποσκάπτεται ευθέως η πολυπολιτισμική ταυτότητα της χώρας. Προοδευτικά έντυπα της ομογένειας και κοινοτικοί φορείς επεσήμαναν ότι για εκατομμύρια πολίτες η πολυπολιτισμικότητα δεν είναι κυβερνητικό σύνθημα, αλλά το δικαίωμα να διατηρούν την ταυτότητά τους, όντας ισότιμα μέλη της χώρας. Ωστόσο, το «Ένα Έθνος» άρχισε να κερδίζει έδαφος στα υποβαθμισμένα προάστια των αστικών κέντρων, όπου κατοικούν μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς που πλήττονται από την ακρίβεια. Η ρατσιστική εμμονή της Χάνσον θύμισε βίαια σε αυτές τις κοινότητες ότι στον πυρήνα της ριζοσπαστικής δεξιάς παραμένουν «ξένοι».
14% οι Πράσινοι
Με υποχρεωτική την ψηφοφορία και ιεράρχηση της ψήφου -αν δεν έβγαινε νικητής με 50%+1 με την πρώτη καταμέτρηση, μετά μοιράζονταν οι δεύτερες και τρίτες προτιμήσεις στα μικρότερα κόμματα στους πρώτους κάθε μονοεδρικής (150 συνολικά) μέχρι να εκλεγεί υποψήφιος κόμματος που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία- οι αναλυτές θεωρούσαν πως το εκλογικό σύστημα θα λειτουργούσε ως ανάχωμα κατά των άκρων. Σήμερα, αυτή η βεβαιότητα καταρρέει. Η Κεντροδεξιά έχασε τις πιο προοδευτικές αστικές της έδρες από ανεξάρτητους υποψηφίους. Αν γίνονταν εκλογές σήμερα, οι προσομοιώσεις της Roy Morgan δείχνουν ότι οι Εργατικοί θα διατηρούσαν την πλειοψηφία των εδρών είτε απέναντι στο «Ένα Έθνος» (56% έναντι 44%) είτε απέναντι στον συντηρητικό Συνασπισμό (55% έναντι 45%), που στις μετρήσεις της τελευταίας βδομάδας βρίσκεται στο 21,5%, μία μονάδα πίσω από την Ακροδεξιά. Στο 28% οι Εργατικοί, άνοδος 1% για τους Πράσινους, που έφτασαν στο 14%, ποσοστό που αθροίζουν και οι Ανεξάρτητοι/ Άλλα Κόμματα. Ωστόσο, με ένα εκλογικό σώμα τόσο κατακερματισμένο και τον δείκτη εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση να έχει καταρρεύσει στις 67,5 μονάδες (με το 59% των Αυστραλών να δηλώνει ότι η χώρα κινείται «προς τη λάθος κατεύθυνση»), η Αυστραλία αναρωτιέται πλέον πώς θα προστατεύσει την κοινωνική της συνοχή. Η προειδοποίηση των προοδευτικών αναλυτών παραμένει σαφής: Η κοινωνική συνοχή δεν θα διασωθεί αποκαλώντας «ρατσιστές» το ένα τέταρτο των ψηφοφόρων. Η απάντηση στην επέλαση της Ακροδεξιάς απαιτεί από τις προοδευτικές δυνάμεις τολμηρές πολιτικές πρωτοβουλίες για το κοινωνικό κράτος, τη στέγαση και την εργασία, προτού οι πλάνες του ακροδεξιού λαϊκισμού ριζώσουν μόνιμα στη χώρα.
