Η Nότια Αφρική έχει περίοπτη θέση στη συνείδηση κάθε δημοκρατικού πολίτη. Μετά από αγώνες δεκαετιών για τη συντριβή του Απαρτχάιντ στέφθηκε με το αγκάθινο στέμμα της ελευθερίας, που αποτέλεσε την αφετηρία για τον τερματισμό των θηριωδιών που διέπραξε η κυβέρνηση του Εθνικού Κόμματος των λευκών Αφρικάνερς, οι οποίοι ήταν ολλανδικής κυρίως καταγωγής, εναντίον των μαύρων Νοτιοαφρικανών. Κυβερνούσε αδιάλειπτα από το 1948 έως την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών της 27ης Απριλίου 1994. Το αποτέλεσμα της κάλπης οδήγησε στη σύσταση της Δημοκρατίας και αυτή η ημερομηνία θεωρείται η μέρα της απελευθέρωσης. Είχε προηγηθεί η απελευθέρωση άνευ όρων του Νέλσον Μαντέλα στις 11 Φεβρουαρίου 1990 από τη φυλακή «Βίκτορ Βέρστερ» έπειτα από 27 χρόνια κάθειρξης όπως και όλων των πολιτικών κρατουμένων, μεταξύ αυτών και στελεχών του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (African Nationa Congress-ANC).
Το ANC ηγήθηκε στον αγώνα ενάντια στον φυλετικό διαχωρισμό και στις απάνθρωπες διώξεις των μαύρων Νοτιοαφρικανών κατά τη διάρκεια του Απαρτχάιντ.
Σήμερα η χώρα αυτή, που κάποτε ο Νέλσον Μαντέλα αποκάλεσε το «έθνος του ουράνιου τόξου», περιοδικά βιώνει επιθέσεις εναντίον μεταναστών. Στις 30 Ιουνίου κορυφώθηκαν οι επιθέσεις εναντίον ξένων πολιτών που είτε ήταν παράτυποι μετανάστες είτε είχαν νόμιμη άδεια παραμονής. Οι οργανωτές του κινήματος εναντίον των μεταναστών είχαν επιδώσει τελεσίγραφο έως τις 30 Ιουνίου να αποχωρήσουν οικειοθελώς ξένοι Αφρικανοί. Στην ουσία ζητάνε την άμεση απέλασή τους από την κυβέρνηση Συνασπισμού στην οποία ηγείται το ANC.
Στην Πρετόρια, στο Γιοχάνεσμπουργκ και σε άλλες μεγάλες πόλεις υπήρχε πανεθνικό κάλεσμα συγκεντρώσεων για να φύγουν οι ξένοι. Πραγματοποιήθηκαν εκείνη την ημέρα 120 συγκεντρώσεις. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, οι 108 ήταν φιλειρηνικές. Όμως τις προηγούμενες εβδομάδες οι περιπολίες εναντίον των μεταναστών έσπειραν τον τρόμο. Οπλισμένοι με μαχαίρια και γκλοπς έδιναν τελεσίγραφο ακόμη και 24 ωρών για να φύγουν. Προσπαθούσαν να εισβάλουν σε σπίτια, απειλούσαν ότι θα τους κάψουν ζωντανούς αν δεν έφευγαν τις επόμενες μέρες. Κάψανε κτήρια και λεηλάτησαν περιουσίες. Η πρόθεσή τους ήταν να σκοτώσουν ανθρώπους. Σε άλλους ξένους ζητούσαν τα χαρτιά τους αποφασίζοντας ότι εκείνοι επιβάλλουν τον νόμο. Ήδη υπάρχουν αναφορές ότι τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν βιώνοντας το ξενοφοβικό μίσος οπλισμένων Νοτιοαφρικανών. Μέσα στον όχλο που κυνηγούσε αθώους ανθρώπους έβλεπες ακόμη και παιδιά και γυναίκες. Με κυρίαρχο το αίσθημα της ξενοφοβίας που ολοένα θεριεύει και υποδαυλίζεται σκόπιμα στη Νότια Αφρική για τους ξένους, το κυρίαρχο δίλημμα πλέον ήταν «είτε θα ζήσεις είτε θα πεθάνεις». Έλαβε χώρα μαζική έξοδος Αφρικανών με τη συνδρομή των χωρών καταγωγής τους. Οι κυβερνήσεις της Νιγηρίας, της Ζιμπάμπουε, του Μαλάουι, της Μοζαμβίκης, όπως και άλλες χώρες της Αφρικής, ενεργοποιώντας διαδικασίες άμεσου επαναπατρισμού, διέσωσαν 25.000 πολίτες τους και μάλιστα πριν από τη λήξη του τελεσίγραφου είτε οδικώς είτε αεροπορικώς.
Οι αιτίες της «αφρικανικής φοβίας»
Γιατί οι Νοτιοαφρικανοί έχουν το αίσθημα της «αφρικανικής φοβίας»; Γιατί η χώρα μαστίζεται από υψηλά ποσοστά εγκληματικότητας και χαμηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης; Η νεοσύστατη Δημοκρατία φέρει τα ίχνη του οδυνηρού παρελθόντος, όταν χιλιάδες πολίτες διέφυγαν σε άλλες χώρες της Αφρικής για να ξεφύγουν από τις εκτελέσεις, τις δολοφονίες, ακόμα και από τις αγχόνες του Απαρτχάιντ. Από εκείνη την εποχή ακόμα υπάρχουν χιλιάδες αγνοούμενοι, τότε που οι λευκοί τούς ξερίζωσαν από τη γη τους. Η οικονομία ακόμα και σήμερα ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τους Αφρικάνερς. Μόνο το 1994, σύμφωνα με το Ινστιτούτο καταγραφής της φτώχειας, 60.000 φάρμες Αφρικάνερς αποτελούσαν το 70% της συνολικής εδαφικής επικράτειας. Συνολικά το 80% της γης ανήκε στην εθνοτική ομάδα των λευκών. Το πρόγραμμα που έχει εξαγγείλει το ANC για την αναδιανομή γης ώστε να αποκτήσουν τίτλους ιδιοκτησίας ακτήμονες πολίτες συνιστά την πιο θεμελιώδη παράμετρο ένταξης τους στην οικονομία. Προκειμένου οι εργατουπόλεις να αξιοποιηθούν στο μέγιστο για την οικονομική μετεξέλιξη της χώρας, κυρίως σε τομείς όπου υπάρχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Όμως δεν έχει σημειωθεί αισθητή πρόοδος στη μεταρρύθμιση για την απόκτηση τίτλων ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της χώρας Σίριλ Ραμαφόζα, η μεταβίβαση γης στους νόμιμους ιδιοκτήτες της, με καθορισμένες πολιτικές που δεν αδικούν τους Αφρικάνερς, είχε ως στόχο να φτάσει στο 30% έως το 2030 - έως τώρα φτάνει στο 25%. Όμως, σύμφωνα με ειδικούς εμπειρογνώμονες, είναι μόνο 10%. Η συντριπτική πλειονότητα των μαύρων Νοτιοαφρικανών αδυνατεί να συγκρουστεί με τους απροσπέλαστους οικονομικούς και πολιτικούς μηχανισμούς που ευθύνονται για τη φτώχεια τους. Η βαθύτερη αιτία των ξενοφοβικών επιθέσεων εντοπίζεται στην αναγκαιότητα αναζήτησης «εχθρού», που είναι η κοινότητα των «ξένων», οι ανυπεράσπιστοι μαύροι Αφρικανοί μετανάστες που «τους αρπάζουν τις δουλειές» με μεροκάματα εξαθλίωσης. Οι «ξένοι» ευθύνονται για τη διάδοση νοσημάτων και για την κατάρρευση του συστήματος ηλεκτροδότησης και παροχής πόσιμου νερού.
Συλλογικότητες που ηγούνται στις ξενοφοβικές επιθέσεις, όπως το κίνημα «March & March» και το «Operation Dudula», εικάζεται ότι έχουν υποστηρικτές εντός της Βουλής. Το ΑΝC προειδοποίησε τους πολιτικούς κύκλους που θα προσπαθήσουν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα ενώ ήδη έχει μπει σε προεκλογική περίοδο ενόψει των τοπικών εκλογών που θα διεξαχθούν τον Νοέμβριο. Πλέον το μεταναστευτικό αναμένεται να κυριαρχήσει και στη Βουλή της Νότιας Αφρικής. Η χώρα διολισθαίνει σε επικίνδυνες ατραπούς επικράτησης φασιστικών ιδεολογημάτων, οι «ξένοι» είναι ανεπιθύμητοι.
