Δεν έχουν τελειωμό τα επικοινωνιακά παιχνίδια της κυβέρνησης με τον σιδηρόδρομο, καθώς τα δύο πρώτα νέα τρένα της Hellenic Train, που διαφήμισε με βιντεάκι στα κοινωνικά δίκτυα στις αρχές της εβδομάδας ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αποδεικνύονται λειψά, διότι δεν είναι συμβατά με το ηλεκτρικό δίκτυο του ελληνικού σιδηροδρόμου!
Μπανανία η Ελλάς; Απεγνωσμένο προεκλογικό τερτίπι; Όπως και να το δει κανείς, προκαλεί αγανάκτηση το γεγονός ότι τα δύο νέα τρένα που διαφημίζει η κυβέρνηση ως τον καρπό της περσινής συμφωνίας με το ιταλικό κράτος δεν έχουν τη βασική λειτουργία τροφοδοσίας με ηλεκτροκίνηση διαθέσιμη, καθώς τα τρένα κατασκευάστηκαν για τις ανάγκες του ιταλικού δικτύου σε περιοχές με συνεχές ρεύμα 3.000 Volt, που είναι ασύμβατο με την τάση των εναέριων καλωδίων τροφοδοσίας του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, τα οποία είναι στα 25.000 Volt εναλλασσόμενου ρεύματος.
Εξού και, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Hellenic Train, η λειτουργία των νέων συρμών θα γίνεται με ντιζελομηχανές και μπαταρίες έλξης (λειτουργία DEMU - Diesel-Electric Multiple Unit), χωρίς όμως να αναφέρει ότι δεν θα έχει τη δυνατότητα σύνδεσης με τα κλασικά εναέρια καλώδια της ηλεκτροκίνησης.
Δεν αναφέρει δηλαδή ότι έχουν απενεργοποιημένη τη μία αλλά βασικότερη από τις τρεις εργοστασιακά διαθέσιμες πηγές τροφοδοσίας με ηλεκτρικό ρεύμα (λειτουργία EMU), κάνοντας τα τρένα λιγότερο… υβριδικά από όσο τα διαφημίζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Αποκαλυπτικό το εγχειρίδιο της Hitachi
Η μη διαθεσιμότητα της παραπάνω λειτουργίας, που απέκρυψε φυσικά η κυβέρνηση, αποκαλύπτεται από την ανάγνωση της αναλυτικής τεχνικής περιγραφής του συγκεκριμένου τύπου «HTR 412 Blues IC» της κατασκευάστριας εταιρείας Hitachi Rail (πρώην Ansaldo), θυγατρικής της ιαπωνικής Hitachi.
Στο τεχνικό εγχειρίδιο περιγράφεται ότι οι HTR 412 συνδυάζουν ταυτόχρονα τρεις διαφορετικές πηγές ενέργειας: ηλεκτροδότηση από την εναέρια γραμμή συνεχούς ρεύματος 3.000 Volt, πετρελαιοκινητήρες και μπαταρίες έλξης. Το σύστημα διαχείρισης ενέργειας επιλέγει την καταλληλότερη πηγή ισχύος ανάλογα με το σιδηροδρομικό τμήμα, ενώ οι μπαταρίες μπορούν να υποστηρίζουν τους πετρελαιοκινητήρες ή να λειτουργούν αποκλειστικά σε σημεία, όπως κατά την είσοδο σε σταθμούς, και να φορτίζονται είτε από το ηλεκτρικό δίκτυο είτε μέσω ανάκτησης ενέργειας κατά την πέδηση.
Τρένα των γραμμών Καλαβρίας και Τοσκάνης
Η εμπορική λειτουργία των HTR 412 στην Ιταλία ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2022 σε περιφέρειες όπως η Καλαβρία, η Σαρδηνία, η Σικελία, το Λάτσιο ή η Τοσκάνη. Οι συρμοί κατασκευάστηκαν από την Hitachi Rail στο πλαίσιο σύμβασης με την ιταλική σιδηροδρομική εταιρεία Trenitalia S.p.A., τον βασικό πάροχο επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών στην Ιταλία και θυγατρική του κρατικού ομίλου Ferrovie dello Stato Italiane (FS Italiane). Στην τελευταία ανήκει και η Hellenic Train, εξού και τα δύο νέα τρένα διατίθενται στην Hellenic Train μέσω σύμβασης με την FS.
Η σύμβαση της Trenitalia με τη Hitachi, συνολικής αξίας 1,6 δισ. ευρώ, προέβλεπε αρχικά την προμήθεια 43 συρμών, με δυνατότητα αύξησης του αριθμού των τρένων έως τουλάχιστον τους 70 και πρόβλεψη για μέγιστη προμήθεια έως τους 135 συρμούς, ανάλογα με τις παραγγελίες των επιμέρους περιφερειακών διευθύνσεων της Trenitalia.
Κατά συνέπεια, όπως φαίνεται, δύο εξ αυτών που προορίζονταν για τις ιταλικές γραμμές περίσσεψαν και εστάλησαν στην Ελλάδα εμβαλωματικά, και ας μην είναι συμβατές όλες οι λειτουργίες τους.
Έτσι, προκύπτει αυθόρμητα το ερώτημα: Γιατί η ιταλική εταιρεία φέρνει δύο από τα τρένα της τα οποία δεν έχουν διαθέσιμες όλες τις λειτουργίες τους;
Πάλι εγκαινιάζονται μακέτες
Πρόκειται μάλλον για την επανάληψη της μέχρι σήμερα πρακτικής να εγκαινιάζονται μακέτες στον σιδηρόδρομο, καθώς -εκτός όλων των παραπάνω- τα δύο τρένα θα τεθούν σε κυκλοφορία 5 μήνες μετά, στο τέλος του 2026, όπως περιγράφει η σχετική ανακοίνωση της Hellenic Train, καθώς απαιτούνται πολλαπλές δοκιμές και πιστοποιήσεις.
Εξάλλου, ακόμη πιο μακρινή προβλέπεται η ημερομηνία έλευσης των 23 νέων τρένων Coradia Stream, που περιλαμβάνονται στην αναθεωρημένη σύμβαση με το Ελληνικό Δημόσιο, η οποία υπογράφηκε στα τέλη Δεκεμβρίου 2025. Οι συρμοί που κατασκευάζονται από τη γαλλική Alstom αναμένεται να αρχίσουν να έρχονται το δεύτερο εξάμηνο του 2027, ενώ ο CEO της Hellenic Train Ρομπέρτο Ρινάουντο (Roberto Rinaudo) είχε αναφέρει σε συνάντηση με δημοσιογράφους πως η ολοκλήρωση θα γίνει εντός του 2028, παρότι η σύμβαση αναφέρει ημερομηνία ολοκλήρωσης παράδοσης την 31η Δεκεμβρίου 2027.
Το φιάσκο με τα παρκαρισμένα ETR 470
Πάντως, δεν μπορεί να λησμονηθεί το προηγούμενο φιάσκο με την ταμπέλα της «ανανέωσης» του τροχαίου υλικού από την Hellenic Train, όταν και μετέφερε στην Ελλάδα πέντε μεταχειρισμένους συρμούς ETR 470 Pendolino, οι οποίοι είχαν προηγουμένως υπηρετήσει στις γραμμές της Ελβετίας και της Ιταλίας. Μετά την έναρξη των δρομολογίων στην Ελλάδα, τον Μάιο του 2022, εμφάνισαν επανειλημμένες τεχνικές βλάβες και αποσύρονταν συχνά για επισκευές, χωρίς να μπορούν να εκτελούν τον βασικό κορμό των δρομολογίων Αθήνας-Θεσσαλονίκης.
Μετά το δυστύχημα των Τεμπών η αξιοποίησή τους περιορίστηκε ακόμη περισσότερο. Τον Νοέμβριο του 2024 οι μηχανοδηγοί της Hellenic Train κατήγγειλαν ότι οι περισσότεροι συρμοί ETR 470 ήταν καθηλωμένοι λόγω τεχνικών προβλημάτων, θέτοντας ερωτήματα για την αξιοπιστία και τη σκοπιμότητα της επένδυσης.
Σήμερα οι πέντε συρμοί παραμένουν παροπλισμένοι στο μηχανοστάσιο της Θεσσαλονίκης, ενώ η σύμβαση με το Ελληνικό Δημόσιο προβλέπει την ανάταξή τους με 19 εκατ. ευρώ έως τις 31/12/2029.
