ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΗΛΕΚΤΡΑ ΒΙΣΚΑΔΟΥΡΑΚΗ
Με μόνη εκκρεμότητα τη σύνταξη Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η Περιφέρεια Αττικής θα κατορθώσει σε σύντομο χρονικό διάστημα να εφαρμόσει το νέο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ), καθιστώντας πραγματικότητα το οικολογικό μοντέλο, που θα στηρίζεται πρωτίστως στη διαλογή στην πηγή και την ανακύκλωση και δευτερευόντως στην ταφή υπολειμμάτων. Την περασμένη εβδομάδα, το Δ.Σ. του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Ν. Αττικής (ΕΔΣΝΑ) ενέκρινε το τελικό κείμενο της δεύτερης αναθεώρησης του ΠΕΣΔΑ, που σήμερα παρουσιάζει η "Αυγή" της Κυριακής και έτσι για την Αττική δρομολογείται νέα τροχιά.
"Η Αττική έχει πλέον δύο πρωτιές. Η μία αφορά στο στοίχημα για τη σύνταξη Τοπικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων, που κατάρτισαν οι δήμοι. Η δεύτερη αφορά στη διαβούλευση του ΠΕΣΔΑ", τόνισε στην πρόσφατη συνεδρίαση του Δ.Σ. του ΕΔΣΝΑ η πρόεδρος Ρ. Δούρου. Υπογραμμίζοντας, μάλιστα, ότι η Αττική μέσα σε "χρόνο ρεκόρ" θα αποκτήσει σχέδιο για τα απορρίμματα, το οποίο θα διασφαλίζει όχι μόνον την οικολογική διαχείριση, αλλά και τον δημόσιο χαρακτήρα, η Ρ. Δούρου τόνισε ότι μόλις πρόσφατα η Περιφέρεια Κρήτης κατόρθωσε να φθάσει στο σημείο που βρίσκεται η Αττική, διευκρινίζοντας ότι "εκεί ξεκίνησαν το 2010 το νέο σχεδιασμό και τώρα βρίσκονται στο ίδιο σημείο με εμάς".
"Παλεύουμε να φύγουμε από τη διαχείριση απορριμμάτων και να περάσουμε στη διαχείριση πόρων", είπε χαρακτηριστικά η Ρ. Δούρου δίνοντας το στίγμα της και δεσμεύτηκε για διευθέτηση όλων των απαραίτητων διαδικασιών για το οριστικό κλείσιμο του ΧΥΤΑ της Φυλής. Μαζί με την εκκίνηση υλοποίησης του ΠΕΣΔΑ, κομβικής σημασίας κρίνεται η αποκατάσταση των εναπομεινασών ανεξέλεγκτων χωματερών.
Πιστή εφαρμογή των τοπικών σχεδίων
Για τον ΠΕΣΔΑ, που βαίνει προς υλοποίηση με ορίζοντα το 2020, έτος αναφοράς για τον σχεδιασμό για τη διαχείριση αποβλήτων είναι το 2011, που το σύνολο των αποβλήτων ήταν 3,8 εκατ. τόνοι, εκ των οποίων 2,14 εκατ. τόνοι ήταν αστικά απόβλητα και από αυτά 2,1 εκατ. τόνοι αστικά στερεά απόβλητα. Στο νέο σχέδιο προβλέπεται έως το 2020 μείωση των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων, που θα οδηγούνται σε υγειονομική ταφή στο 35% και αύξηση της ανακύκλωσης στο 65%.
Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, δίνεται προτεραιότητα στην εμπλοκή όλων. Από τους δήμους και τις επιχειρήσεις ή τους φορείς του Δημοσίου έως τον πολίτη - καταναλωτή. Σε αυτό το πλαίσιο, απαιτείται πιστή εφαρμογή των τοπικών σχεδίων διαχείρισης απορριμμάτων, που έχει ήδη καταρτίσει η συντριπτική πλειονότητα των δήμων. Στους δύο δήμους που δεν έχουν υποβάλει τοπικό σχέδιο (Φυλής και Φιλοθέης - Ψυχικού) δίνεται προθεσμία έως την 31η Μαρτίου του τρέχοντος έτους.
Στο κείμενο του ΠΕΣΔΑ διαπιστώνεται η ανάγκη για μεταβατική περιόδου διετούς ή τριετούς διάρκειας για την αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης αποβλήτων, γι' αυτό αναφέρεται ότι "το διάστημα αυτό θα αξιοποιηθεί για να γίνουν οι αναγκαίες προετοιμασίες και προσαρμογές σε όλο το φάσμα της διαχείρισης και θα διεξαχθεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ποιοτικής σύστασης αποβλήτων, που θα επικαιροποιήσει τα υφιστάμενα στοιχεία". Σημειώνεται ότι στο μεσοδιάστημα "θα αξιοποιηθούν πλήρως οι υφιστάμενες υποδομές σύμφωνα με τις κατευθύνσεις, τις προτεραιότητας και τις επιλογές του νέου μοντέλου διαχείρισης απορριμμάτων".
Προτεραιότητα τα πράσινα σημεία
Για τη διαχείριση μη επικίνδυνων αποβλήτων προβλέπεται η ανάπτυξη δικτύου πράσινων σημείων για τη χωριστή συλλογή και την προετοιμασία των υλικών για την ανακύκλωσή τους. Η συλλογή αντικειμένων θα έχει και σκοπό την επαναχρησιμοποίηση ή την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση. Στόχος είναι η δημιουργία πράσινου σημείου ανά δήμο και για τους μεγάλους δήμους του Λεκανοπεδίου η δημιουργία του ανά δημοτικό διαμέρισμα. Για τη χωροθέτηση πράσινων σημείων, προκρίνεται η αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών. Κατά την πρόσφατη συνεδρίαση του Δ.Σ. του ΕΔΣΝΑ προτάθηκε με την ολοκλήρωση του διαγωνισμού για τον Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στον Ελαιώνα, που θα χρησιμοποιείται από τον Δήμο Αθηναίων και τον Δήμο Αιγάλεω, στην υφιστάμενη υποδομή να λειτουργήσει πράσινο σημείο.
Για τη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων της ανακύκλωσης, προβλέπεται η ανάπτυξη δικτύου χωριστής συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών για την επαρκή κάλυψη της Περιφέρειας Αττικής. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η χρήση τεσσάρων ρευμάτων, που αντιστοιχούν και σε ξεχωριστούς κάδους για απόβλητα τροφίμων και κλαδεμάτων κήπων, για χαρτί, για υλικά και απόβλητα συσκευασίας και για απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.
Αναβαθμίζεται το εργοστάσιο μηχανικής ανακύκλωσης
Αναφορικά με τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων, προβλέπεται η αναβάθμιση και η επέκταση της δυναμικότητας του Εργοστασίου Μηχανικής Ανακύκλωσης (ΕΜΑΚ) Φυλής στους 350.000 τόνους ετησίως. Για το ΕΜΑΚ Φυλής προβλέπεται ποιοτική βελτίωση του παραγόμενου κομπόστ, αλλά του δευτερογενούς καυσίμου (RDF,SRF), που να μπορούν να διατεθούν στην αγορά, πράγμα που θα αυξήσει τα έσοδα για τον ΕΔΣΝΑ.
Επίσης, μένει να φανεί από τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πού θα χωροθετηθούν και πόσης δυναμικότητας θα είναι οι νέες μονάδες, οι οποίες με βάση τον ΠΕΣΔΑ θα είναι συνολικής δυναμικότητας 650.000 τόνων ετησίως. Σύμφωνα με τον ΠΕΣΔΑ, προβλέπονται έως δύο μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών, δυναμικότητας 260.000 τόνων ετησίως, και "θα χωροθετηθούν σε ήδη αδειοδοτημένους χώρους για την κατασκευή των Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων". Επίσης, προβλέπεται μια μονάδα δυναμικότητας 180.000 τόνων ετησίως στην περιφερειακή ενότητα Πειραιά. Άλλη μια μονάδα προβλέπεται στον νότιο τομέα Αττικής, δυναμικότητας 150.000 τόνων, και η τελευταία στη βορειοανατολική Αττική, δυναμικότητας 60.000 τόνων ετησίως. Στο κείμενο του ΠΕΣΔΑ διευκρινίζεται ότι "οι μονάδες θα χωροθετούνται ανεξάρτητα από τους χώρους τελικής διάθεσης". "Οι μονάδες σχεδιάζονται με προτεραιότητα στην περαιτέρω ανάκτηση υλικών έναντι της παραγωγής δευτερογενών καυσίμων, ώστε να συμβάλουν στους στόχους της ανακύκλωσης, της εκτροπής από την ταφή και την ανάκτηση ρευμάτων αποβλήτων, που μπορούν να αξιοποιηθούν είτε ως υλικά είτε ενεργειακά", επισημαίνεται στο ΠΕΣΔΑ. Στα νησιά της Περιφέρειας Αττικής δεν υπάρχει πρόβλεψη για κατασκευή μονάδων.
Αποκέντρωση μακριά από το έκτρωμα της Φυλής
Αναφορικά με το δίκτυο Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, επισημαίνεται ότι για την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων αναγκών σε χώρους ταφής θα χρησιμοποιηθεί ο ΧΥΤ Φυλής ή/και αξιοποίηση θέσεων που έχουν ήδη εγκριθεί η καταλληλότητα τους ως ΧΥΤΥ. Στο μεσοδιάστημα, θα εκπονηθεί σχέδιο αποκατάστασης του. Σε κάθε περίπτωση, οι ΧΥΤΥ δεν θα έχουν καμία περιβαλλοντική επιβάρυνση. Κατά προτεραιότητα ως κατάλληλοι ΧΥΤΥ κρίνονται τα ανενεργά λατομεία - μεταλλεία, που έχουν καταγραφεί από τον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθηνών. Να σημειωθεί ότι σε σύνολο 154 ανενεργών λατομείων στην Περιφέρεια Αττικής τα 14 ανήκουν στο Δημόσιο και χρήζουν αποκατάστασης με επιχώσεις και εδαφοκάλυψη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΠΕΣΔΑ αναφέρει ότι τα λατομεία θα μπορούσαν να υποδεχθούν κομπόστ υψηλής ποιότητας ή κομπόστ από επεξεργασία σύμμεικτων, υπολείμματα επεξεργασίας σύμμεικτων αστικών αποβλήτων, ανόργανα βιομηχανικά απόβλητα και επεξεργασμένα απόβλητα εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων.
Χρηματοδοτικές απαιτήσεις
Για την υλοποίηση του ΠΕΣΔΑ, ο ΕΔΣΝΑ διεκδικεί από κοινοτική χρηματοδότηση κατά το μεγαλύτερο μέρος το ύψος των 408 εκατ. ευρώ, που είναι αυτή τη στιγμή διαθέσιμα. Αναλυτικά, ο ΕΔΣΝΑ διεκδικεί 150 εκατ. ευρώ για μονάδες ανάκτησης υπολειπόμενων σύμμεικτων απορριμμάτων, 90 εκατ. ευρώ για κεντρικές μονάδες κομποστοποίησης βιοαποβλήτων, 50 εκατ. ευρώ για δίκτυο διάθεσης υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), 5 εκατ. ευρώ για τοπικούς σταθμούς μεταφόρτωσης αποβλήτων (ΣΜΑ), 60 εκατ. ευρώ για δημιουργία πράσινων σημείων και δικτύωσής τους, 3 εκατ. ευρώ για μονάδες δημοτικής κομποστοποίησης, 40 εκατ. ευρώ για ανάπτυξη δικτύων χωριστής διαλογής βιοαποβλήτων, 1 εκατ. ευρώ για οργάνωση δικτύων οικιακής κομποστοποίησης, 3 εκατ. ευρώ για δίκτυο διαλογής έντυπου χαρτιού, 4 εκατ. ευρώ για δράσεις ευαισθητοποίησης και 2 εκατ. ευρώ για τεχνική υποστήριξη.
