ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Μάχη κόντρα στον χρόνο δίνουν από την Παρασκευή οι ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές για την έγκαιρη εφαρμογή της ευρωτουρκικής συμφωνίας επιστροφής στην Τουρκία όλων των μεταναστών που έφθασαν από εκεί στα ελληνικά νησιά από την 20ή Μαρτίου, συμπεριλαμβανομένων των αιτούντων άσυλο. Συγχρόνως οι μεταναστευτικές ροές από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά συνεχίζονται δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο το εγχείρημα, ενώ οι νομικές υπηρεσίες της Ε.Ε. προσπαθούν να προβλέψουν τυχόν νομικά εμπόδια.
«Λαμβάνουμε υπόψη τις δυσκολίες, ωστόσο η Επιτροπή θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για την έγκαιρη υλοποίηση της συμφωνίας» δήλωσε χθες ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Μαργαρίτης Σχοινάς παραπέμποντας μάλιστα στη δήλωση του προέδρου της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ ότι πρόκειται για «έναν ηράκλειο άθλο». Σύμφωνα με την Επιτροπή, το κόστος του όλου εγχειρήματος που θα καλυφθεί από ευρωπαϊκά κονδύλια θα φτάσει τα 280 εκατ. ευρώ για τους επόμενους έξι μήνες.
Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι εργασίες ξεκίνησαν από την Παρασκευή το απόγευμα, ενώ μέσα στο σαββατοκύριακο πραγματοποιήθηκαν συντονιστικές συναντήσεις μεταξύ των κρατών - μελών.
Το χρονοδιάγραμμα
Μπορεί η ημερομηνία ισχύος της συμφωνίας να είναι η 20ή Μαρτίου, ωστόσο οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν πως η διαδικασία επιστροφής αιτούντων άσυλο από την Ελλάδα στην Τουρκία δεν μπορεί να ξεκινήσει πριν από τις 28 Μαρτίου. Τότε η Ελλάδα αναμένεται να προχωρήσει στις απαραίτητες νομικές ρυθμίσεις ως προς την αναγνώριση της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας και ως εκ τούτου όσοι αιτούντες άσυλο φθάνουν στην Ελλάδα μέχρι αυτήν την ημερομηνία θα καταθέτουν αίτηση, αλλά δεν θα εκδίδεται καμία απόφαση.
Κατά τη διάρκεια των συντονιστικών συναντήσεων, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ότι η Ελλάδα θα πρέπει να αυξήσει τις θέσεις φιλοξενίας σε κλειστά κέντρα στα νησιά στις 20.000, αν και διευκρινίζεται ότι όσοι καταθέτουν αίτηση ασύλου θα διαμένουν σε ανοιχτά κέντρα.
Αντίστοιχα η Τουρκία καλείται επίσης να αλλάξει τη νομοθεσία της ως προς το καθεστώς προστασίας που προσφέρει τόσο σε Σύρους όσο και σε άλλους πρόσφυγες, κάτι που όμως δεν επιβεβαιώνεται πότε (και αν) θα γίνει. Επιπλέον στις 28 Μαρτίου θα αρχίσει η αποστολή και η εγκατάσταση του εξειδικευμένου προσωπικού από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές υπηρεσίες (EASO και Frontex), οπότε αναμένεται να γίνει και πρώτη δοκιμή για το σύστημα.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της Επιτροπής Νατάσα Μπερτό, οι ανάγκες σε προσωπικό εκτιμώνται σε 4.000 υπαλλήλους, εκ των οποίων οι 1.500 θα είναι Έλληνες και οι 2.500 από άλλες χώρες της Ε.Ε. H Frontex δημοσίευσε χθες κάλεσμα προς τα κράτη - μέλη για 1.500 αστυνομικούς και 50 υπαλλήλους για τις επιχειρήσεις επανεισδοχής, ενώ ανάλογα καλέσματα έγιναν και από την EASO. Ήδη 20 κράτη - μέλη έχουν καταθέσει τον αριθμό των υπαλλήλων που προτίθενται να παραχωρήσουν.
Όσον αφορά το παράλληλο πρόγραμμα επανεγκατάστασης Σύρων προσφύγων από την Τουρκία με βάσει τη φόρμουλα «ένας προς έναν», ως ημερομηνία έναρξης ορίστηκε η 4η Απριλίου. Τα κράτη - μέλη πρέπει να διαθέσουν επαρκή αριθμό θέσεων επανεγκατάστασης στο πλαίσιο των υφιστάμενων δεσμεύσεών τους (συνολικά 72.000).
Τέλος, σε ό,τι αφορά τη διαδικασία μετεγκατάστασης, οι εκπρόσωποι της Επιτροπής υπογράμμισαν πως επικεντρώνεται στους πρόσφυγες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα με ανώτατο όριο τους 50.400. Η Επιτροπή εκτιμά πως στο μέλλον το σχήμα θα αφορά μόνο κάποια μικρά νούμερα προσφύγων, των οποίων η επιστροφή στην Τουρκία δεν θα είναι δυνατή για λόγους ασφάλειας.
Οι αιτήσεις ασύλου και οι ενδεχόμενες προσφυγές αυτών των ατόμων θα εξετάζονται στην Ελλάδα με υπεύθυνο το ελληνικό κράτος και ενδεχομένως σε κάποιους από αυτούς, εφόσον πληρούν τα κριτήρια, να δοθεί η δυνατότητα να επωφεληθούν από τη διαδικασία της μετεγκατάστασης.
