Απρόβλεπτο φαίνεται ότι είναι το μέλλον σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της πανδημίας της Covid-19 στην Ελλάδα, καθώς το στέλεχος Δέλτα, η επιστροφή στους εσωτερικούς χώρους και η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα ενόψει φθινοπώρου. Ο διευθυντής της Β' ΜΕΘ του Νοσοκομείου «Παπανικολάου» στη Θεσσαλονίκη Νίκος Καπραβέλος μεταφέρει στην ΑΥΓΗ τη συνολική εικόνα που υπάρχει αυτή τη στιγμή, αλλά και τι περιμένουμε από το τέταρτο κύμα του κορωνοϊού.
Παράλληλα ο Ν. Καπραβέλος μιλάει για την ετοιμότητα στο ΕΣΥ και τις ελλείψεις, που, ύστερα από ενάμιση χρόνο πανδημίας, παραμένουν στα νοσοκομεία της χώρας. Επίσης τονίζει την αναγκαιότητα του εμβολιασμού κατά της Covid-19, ενώ εξηγεί γιατί ο θάνατος του πρώτου πλήρως εμβολιασμένου ασθενούς χωρίς υποκείμενα νοσήματα αποτελεί την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα και αποδεικνύει τα συντριπτικά οφέλη των εμβολίων.
«Ο θάνατος του πλήρως εμβολιασμένου ασθενούς είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Τα στοιχεία των Βρετανών λένε ότι κατά 88% το εμβόλιο αποτρέπει από τη βαριά νόσηση και τον θάνατο. Είναι συντριπτικά τα στοιχεία υπέρ του εμβολιασμού».
Συνέντευξη στον Αντώνη Ραυτόπουλο
* Σε τι κατάσταση βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή;
Τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα. Είχαμε πει από την αρχή του καλοκαιριού ότι μετά την εμφάνιση του στελέχους Δέλτα η πανδημία άλλαξε εικόνα. Δεν το πιστεύαμε. Όταν, όμως, η μετάλλαξη αυτή επεκτάθηκε, τα πράγματα σκούρυναν. Πρώτον, είδαμε -και με βάση τις δεκάδες επιστημονικές ανακοινώσεις- ότι το στέλεχος Δέλτα είναι υπερμεταδοτικό.
Το πιο επικίνδυνο όμως το επιβεβαιώσαμε με τον πιο τραγικό τρόπο, με τον θάνατο του ασθενούς που ήταν πλήρως εμβολιασμένος, χωρίς υποκείμενα νοσήματα. Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι έχουμε χάσει πάνω από 100 εμβολιασμένους, αλλά ήταν με υποκείμενα νοσήματα, ανοσοκατεσταλμένοι, καρκινοπαθείς κ.λπ. Είχαν όμως προηγηθεί μελέτες που είχαν δει ότι το στέλεχος αυτό παρακάμπτει και τα εμβόλια. Όχι σε ανησυχητικό ποσοστό, αλλά τα παρακάμπτει.
Οι τελευταίες ανακοινώσεις από τη Βρετανία αναφέρουν ότι το στέλεχος αυτό μολύνει και τους εμβολιασμένους. Βέβαια, σε πολύ μικρότερο βαθμό, κατά 60% λιγότερο. Όταν όμως μολυνθεί, το ιικό φορτίο είναι ικανό να μεταδώσει. Άρα είδαμε ότι το εμβόλιο δεν είναι τόσο αποτελεσματικό. Για να μην υπάρχει καμία παρεξήγηση -και το υπογραμμίζω διότι επικοινώνησε μαζί μου η Αρχή Διασποράς Ψευδών Ειδήσεων, δικαιολογημένα, καθώς κάποιοι εκμεταλλεύτηκαν την ανακοίνωσή μου και είπαν ότι επειδή πέθανε ο εμβολιασμένος δεν θα κάνουν το εμβόλιο- τα στοιχεία των Βρετανών λένε ότι κατά 88% το εμβόλιο αποτρέπει από τη βαριά νόσηση και τον θάνατο.
Είναι συντριπτικά τα στοιχεία υπέρ του εμβολιασμού. Κανένας δεν υποστήριξε ότι το εμβόλιο δίνει 100% προστασία. Όσοι το υποστήριξαν είχαν άλλους λόγους. Να πείσουν με λάθος τρόπο τους ανεμβολίαστους. Θεοποίησαν τον εμβολιασμένο και δαιμονοποίησαν τον ανεμβολίαστο. Δεν είναι έτσι τα πράγματα.
Να σταθούμε στο εμβόλιο και στον θάνατο του πλήρως εμβολιασμένου. Αυτό το περιστατικό είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα;
Ακριβώς. Η συντριπτική πλειονότητα των εμβολιασμένων το περνάει με ελαφριά συμπτωματολογία. Δεν θέλω να θεοποιήσω τους ανεμβολίαστους, αλλά υπάρχει μια λογική προνομίων, ότι οι εμβολιασμένοι μπορούν να κινηθούν ελεύθερα και μπορούν να κάνουν τα πάντα. Σε αντίθεση με τον ΠΟΥ, που ουδέποτε υποστήριξε ότι ο εμβολιασμένος πρέπει να έχει τέτοια προνόμια ώστε να καταργήσει και τη μάσκα. Για τον ΠΟΥ η μάσκα είναι το πρώτο που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε, είτε έχουμε εμβολιαστεί είτε όχι, σε συνθήκες πανδημίας. Ήδη ζοριζόμαστε στο σύστημα Υγείας.
Αυτό το βλέπουμε με την καθημερινή άνοδο διασωληνωμένων και εισαγωγών...
Εσείς το βλέπετε, εμείς το βιώνουμε. Εμείς έχουμε 30 κλίνες ΜΕΘ πλήρως εξοπλισμένες και στελεχωμένες. Έχουμε και 18 κλίνες που μας δώρισαν πλήρως εξοπλισμένες, αλλά χωρίς καμία στελέχωση. Άρα το «καμπανάκι» χτυπάει για πολλούς ενόψει του φθινοπώρου. Αυτή τη στιγμή έχουμε διαθέσει 12 κλίνες ΜΕΘ Covid και οι 11 είναι κατειλημμένες. Οι υπόλοιπες 18 είναι επίσης καλυμμένες με ασθενείς άλλων παθήσεων.
Άρα η οποιαδήποτε διατάραξη της ισορροπίας μεταξύ των κλινών είναι τραγική. Σε συνθήκες φθινοπώρου, με τις συγκεντρώσεις σε κλειστούς χώρους, την επιστροφή του καλοκαιριού, τη μετάλλαξη Δέλτα και τον αριθμό των ανεμβολίαστων να είναι τόσο ψηλός, έχουμε ένα εκρηκτικό μείγμα με απρόβλεπτες συνέπειες. Μπορεί να έχουμε πολύ χειρότερο τέταρτο κύμα από το δεύτερο και το τρίτο.
Είναι έτοιμο όμως το σύστημα υγείας;
Όχι, δεν είναι. Για παράδειγμα ζητήσαμε τη στελέχωση των 18 κλινών εντατικής στο Νοσοκομείο «Παπανικολάου» που είναι έτοιμες. Η ΥΠΕ υπέγραψε και έστειλε στο υπουργείο Υγείας την αίτηση για τις θέσεις, αλλά δεν έχουν προκηρυχθεί ακόμα.
Καταλαβαίνω τον φόβο και την επιφύλαξη στους πολίτες που δεν εμβολιάζονται. Δεν μπορείς να επιβάλεις κατευθυντήρια οδηγία στην ιατρική αν δεν θέλει ο άλλος. Επομένως το σύστημα και η Πολιτεία πρέπει να οργανωθεί, αφού έχουμε τις κλίνες. 2.000.000 ευρώ έδωσαν για να φτιάξουν τις κλίνες και ακόμα δεν έχουν προκηρυχθεί οι θέσεις. Είναι αδιανόητο...
Από τη στιγμή που 1η Σεπτεμβρίου θα μπουν σε αναστολή αρκετοί υγειονομικοί που δεν έχουν εμβολιαστεί και με δεδομένα αυτά που είπατε, δεν θα δημιουργηθεί ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα;
Ηθική είναι η υποχρέωση του εμβολιασμού, όχι νομική. Ο υγειονομικός δεν μπορεί να λέει στους ασθενείς να εμβολιαστούν και να μην εμβολιάζεται ο ίδιος. Παρ' όλα αυτά, σέβομαι τον φόβο. Δεν είναι «ψεκασμένοι». Είναι άνθρωποι διαβασμένοι και βλέπουν τις παρενέργειες. Στην κλινική τη δική μου είναι όλοι εμβολιασμένοι. Γιατί; Επειδή κινδυνεύουν. Συμμερίζομαι την αγωνία, παρότι κάνουν λάθος, και προσπαθώ να τους πείσω.
Εκεί που υπάρχει, όμως, μεγάλο πρόβλημα είναι στο νοσηλευτικό προσωπικό. Εκεί παίζεται το στοίχημα. Διότι αυτοί έχουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση όλων των ασθενειών. Αυτοί είναι η ραχοκοκαλιά του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Έχουν δώσει τα πάντα όλον αυτόν τον καιρό. Όλοι αυτοί θέλουν μια ιδιαίτερη προσοχή. Δεν μπορούμε με αυτούς να έρθουμε σε αντιπαράθεση και σε «εμφύλιο».
Μιλάω ως γιατρός του ΕΣΥ στην πρώτη γραμμή, δεν εκπροσωπώ καμία Πολιτεία, θεωρώ ότι τα περιθώρια δεν έχουν εξαντληθεί στην πειθώ των συναδέλφων. Πιστεύω όμως ότι βρισκόμαστε προ τετελεσμένων γεγονότων. Πρέπει να εμβολιαστούν για να προφυλάξουν τους ίδιους, τις οικογένειές τους και τους ασθενείς.
Αυτό που μας περιμένει το φθινόπωρο πώς μπορούμε να το καταπολεμήσουμε; Με δεδομένο ότι έχει αποκλειστεί το lockdown από την κυβέρνηση.
Αυτή είναι η πιο καίρια ερώτηση. Από τη στιγμή που λέμε ότι το lockdown έχει τραγικές συνέπειες στην οικονομία, στην ψυχολογία κ.λπ., δεν έχουμε πολλά περιθώρια. Αφού δεν μπορούμε να πετύχουμε ένα υψηλό ποσοστό στον εμβολιασμό, είναι μονόδρομος τα αυστηρά υγειονομικά πρωτόκολλα.
Τα σχολεία δεν μπορούν να ανοίξουν με τις ίδιες συνθήκες. Χρειάζεται απομόνωση στους χώρους δουλειάς, εκσυγχρονισμός στα μέσα μεταφοράς, να μπουν κριτήρια ποιοι μπαίνουν και ποιοι βγαίνουν. Ένας να μπει στο λεωφορείο, τους μολύνει όλους. Επομένως πρέπει να γίνουν πιο αυστηρά τα πρωτόκολλα. Δεν θες να κάνεις το εμβόλιο; Σεβαστό. Πρέπει όμως να έχει αποδειχτεί ότι είσαι «καθαρός», αλλιώς δεν θα τελειώσουμε ποτέ.
Πλέον διαψεύστηκε αυτό που πιστεύαμε πολλοί, ότι με τους εμβολιασμούς θα έκλεινε ο κύκλος της πανδημίας. Από τη στιγμή που μολύνονται και οι εμβολιασμένοι, η ανοσία της αγέλης δεν είναι εφικτή. Πρέπει να οπλιστούμε με πολλή υπομονή, να ετοιμάσουμε το σύστημα Υγείας, τα υγειονομικά πρωτόκολλα, να βελτιώσουμε τους εμβολιασμούς, να έρθουν εμβόλια καλύτερης γενιάς.
Περιμέναμε ότι θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε την πανδημία αν φτάναμε σε υψηλά ποσοστά εμβολιασμού. Η Αγγλία, που έχει εμβολιάσει πάνω από 90% τους πολίτες άνω των 50 ετών, έχει αυτή τη στιγμή 320 θανάτους σε πλήρως εμβολιασμένους. Άρα δεν σε καλύπτει το εμβόλιο αυτή τη στιγμή. Γι' αυτό και το CDC έχει δώσει εντολές ότι και οι εμβολιασμένοι θα πρέπει να φορούν μάσκες και να μπαίνουν σε καραντίνα.
Άρα βλέπουμε με το στέλεχος Δέλτα να αλλάζουν και τα πρωτόκολλα. Πριν από λίγο καιρό ο πλήρως εμβολιασμένος δεν έμπαινε σε καραντίνα ούτε έκανε τεστ αν δεν είχε συμπτώματα, παρ' όλο που μπορεί να είχε έρθει σε επαφή με κρούσμα.
Έχουν αλλάξει τα πρωτόκολλα. Στη μονάδα μου είχαμε νοσηλεύτρια που το παιδί της, 5 ετών, είχε κορωνοϊό. Η ίδια μπήκε σε καραντίνα 7 ημερών. Δεν θα ήθελα να έρθει στη μονάδα μου και αυτό πέρασε από την επιτροπή λοιμώξεων. Το CDC λέει πως και ο εμβολιασμένος που έχει έρθει σε επαφή με κρούσμα μπαίνει σε καραντίνα, ανεξάρτητα από το αν έχει συμπτώματα. Το λέγαμε πριν από ένα μήνα ότι χρειάζεται αναπροσαρμογή των πρωτοκόλλων και βλέπουμε ότι σήμερα, που είναι Αύγουστος, αυστηροποιήθηκαν.
Είχαμε την αίσθηση ότι θα τελειώναμε τον Σεπτέμβριο. Αυτό μοιάζει αδύνατο. Το πότε θα τελειώσει δεν ξέρω αν μπορούμε να το πούμε, αλλά το πώς;
Είναι απρόβλεπτο αυτή τη στιγμή. Δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει ένα σημείο τέλους της πανδημίας. Θα πάρει μεγάλο χρονικό διάστημα, άρα τα υγειονομικά συστήματα πρέπει να προσαρμοστούν και να αναθεωρηθούν. Μέχρι τώρα προβλέπαμε πρωτοβάθμια περίθαλψη, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια. Δεν προβλέφθηκε όμως η ανάπτυξη πρωτοβάθμιας φροντίδας. Στο παρελθόν έκλεισαν νοσοκομεία λοιμωδών νόσων επειδή δεν υπήρχαν λοιμώδη νοσήματα.
Τώρα πρέπει να αναθεωρήσουμε το ΕΣΥ με ενίσχυση και δημιουργία ειδικών νοσοκομείων και εργαστηρίων δημόσιας υγείας που να παρακολουθούν τον κορωνοϊό, ο οποίος δεν πρόκειται να τελειώσει σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι κορωνοϊοί ανήκουν στο ζωικό βασίλειο. Βρήκαν την ευκαιρία να προσβάλουν τον άνθρωπο.
Δεν θα τελειώσουμε γρήγορα. Θα δημιουργηθεί και δεύτερη και τρίτη γενιά κορωνοϊών, που θα δημιουργήσουν τα αντίστοιχα προβλήματα. Αυτό είναι γνώση χρόνων, με επιστήμονες που προειδοποιούσαν. Και από το εργαστήριο στη Ουχάν -που μελετούσε τους κορωνοϊούς- οι ανακοινώσεις έλεγαν να υπάρχει προσοχή επειδή οι κορωνοϊοί έχουν τον τρόπο να προσβάλλουν τον άνθρωπο, μόνο που δεν τον έχουν βρει ακόμα.
