Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία, όπου μια πολιτική παράταξη καλείται να απαντήσει όχι στο ερώτημα ποιος έχει δίκιο, αλλά στο ερώτημα για ποιον εργάζεται και ποιον υπηρετεί. Για την ελληνική Αριστερά, μια τέτοια στιγμή είναι το σήμερα.
Για δεκαετίες, οι άνθρωποί της πορεύθηκαν με τη βεβαιότητα ότι υπηρετούσαν έναν ιστορικό σκοπό μεγαλύτερο από τους ίδιους. Κάθε γενιά παρέδιδε στην επόμενη μια αποστολή, μια υπόσχεση, ένα όραμα κοινωνικής δικαιοσύνης. Έχω την αίσθηση πως όσοι ανήκουμε σε αυτό το ιδεολογικό ρεύμα, συγκινούμαστε περισσότερο από το ταξίδι. Όχι γιατί ο προορισμός δεν έχει σημασία, αλλά γιατί μέσα στη διαδρομή δοκιμάζονται οι ιδέες, οι αντοχές, οι φιλοδοξίες, οι φόβοι, η συντροφικότητα και, κυρίως, η πίστη ότι ο κοινός σκοπός αξίζει περισσότερο από τις προσωπικές δικαιώσεις.
Η ιστορία της ελληνικής Αριστεράς μοιάζει, εδώ και δεκαετίες, με μια αδιάκοπη πορεία προς έναν διαρκώς μετακινούμενο προορισμό. Μια πορεία με στιγμές μεγάλης κοινωνικής προσφοράς, όπως η κυβέρνηση της «πρώτης φοράς Αριστερά» το 2015-2019 με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ και πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα. Τότε που ο Δαυίδ κέρδισε τον Γολιάθ. Αλλά και με ματαιώσεις και ήττες…
Σχεδόν κάθε εποχή απέκτησε τη δική της διάσπαση. Κάθε πλευρά πίστευε, ότι κρατούσε την αυθεντική εκδοχή της Αριστεράς. Κάθε πλευρά θεωρούσε, ότι η υποχώρηση θα ισοδυναμούσε με εγκατάλειψη αρχών. Κι όμως, όσο πολλαπλασιάζονται οι φορείς της ίδιας παράδοσης, τόσο συρρικνώνεται η δυνατότητά της να επηρεάσει πραγματικά τις κοινωνικές εξελίξεις και να τις μοχλεύσει υπέρ των αναγκαίων αλλαγών πολιτικής.
Σήμερα, αυτή η αντίφαση εμφανίζεται ξανά μπροστά μας. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., ιδιαίτερα μετά την ανάδειξη του σ. Σωκράτη Φάμελλου στην προεδρία του κόμματος, αναζητεί δρόμους σύγκλισης, ενότητας και ανασύνθεσης. Τα κόμματα που επιχειρούν να εκπροσωπήσουν τον ευρύτερο χώρο, όπως η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη και η Νέα Αριστερά επιλέγουν προς το παρόν την παράλληλη και όχι τη συγκλίνουσα πορεία. Η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την εσωστρέφεια του αριστερού, προοδευτικού χώρου.
Αναρωτιέμαι όμως, αν αυτή είναι η συζήτηση, που απασχολεί σήμερα την κοινωνία. Γιατί έξω από τα κομματικά γραφεία υπάρχει μια Ελλάδα, που δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο, που βλέπει τους νέους της να μεταναστεύουν, που εργάζεται περισσότερο και αμείβεται λιγότερο, που αναζητά ένα δημόσιο σύστημα υγείας και παιδείας αντάξιο των αναγκών της. Υπάρχει μια κοινωνία, που δεν ζητά να λυθούν πρώτα οι διαφορές των κομμάτων. Ζητά να υπάρξει μια πειστική προοδευτική πρόταση απέναντι στις δυσκολίες της καθημερινότητας και στις πολιτικές που απομυζούν μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η μεγάλη δοκιμασία της Αριστεράς: στο αν μπορεί να αναγνωρίσει ότι οι κοινωνικές ανάγκες είναι πλέον μεγαλύτερες από τις κομματικές διαφοροποιήσεις.
Η ενότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία. Δεν απαιτεί να εξαφανιστούν οι αποκλίσεις, ούτε να σβηστούν διαφορετικές πολιτικές διαδρομές. Σημαίνει, όμως, την αποδοχή ότι υπάρχουν στιγμές, κατά τις οποίες η σύνθεση αποτελεί μεγαλύτερη πολιτική αρετή από την περιχαράκωση. Σημαίνει να αναγνωρίζεις ότι το κοινό συμφέρον, το συμφέρον των πολιτών, υπερβαίνει όλα τα επιμέρους ζητήματα, ειδικά όταν υπάρχουν διαπιστωμένα περισσότερες πολιτικές και προγραμματικές συγκλίσεις παρά αποκλίσεις.
Οι πολίτες περιμένουν να ακούσουν, πώς θα αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση, πώς θα αυξηθούν οι μισθοί, πώς θα εκλείψει η αισχροκέρδεια, πώς θα προστατευθεί η εργασία, πώς θα ενισχυθεί το κοινωνικό κράτος και πώς θα αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς. Πώς αυτό το κράτος θα γίνει ένα πραγματικό Κράτος Δικαίου. Αυτά είναι τα πραγματικά ερωτήματα της εποχής. Όλα τα υπόλοιπα αποκτούν αξία μόνο εφόσον υπηρετούν αυτές τις απαντήσεις. Ίσως, λοιπόν, η ελληνική Αριστερά να βρίσκεται σήμερα -ακόμη μία φορά- μπροστά σε μεγάλα ερωτήματα. Και το κρίσιμο είναι αν θα καταφέρουμε να τα απαντήσουμε μαζί και με θετικό πρόσημο. Όχι επειδή απειλείται η ύπαρξη κάποιου κόμματος, αλλά επειδή δοκιμάζεται η δυνατότητά μας να εκφράσουμε ξανά και συλλογικά τις ανάγκες των πολιτών αυτής της χώρας.
Επομένως, προτού να συνεχίσει ο καθένας από εμάς να επιμένει, πως μόνο ο δικός του δρόμος είναι ο σωστός, θα πρέπει να σταθούμε για μια στιγμή και να αναρωτηθούμε τι ακριβώς εκφράζουμε, τι υπηρετούμε τόσα χρόνια. Αν τελικά εκφράζουμε τις ανάγκες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας, αν εργαζόμαστε για το παρόν και ένα μέλλον, που θα τους χωρά όλους, ή αν, χωρίς να το καταλάβουμε, έχουμε επιλέξει να περιχαρακωθούμε και μεταξύ μας, αλλά και με το κάλεσμα της κοινωνίας. Αν μπορούμε να υπηρετήσουμε μαζί το αίτημα: «Βρείτε τα για να γλυτώσουμε».
Με την απόφαση της 6ης Ιουνίου, η Κεντρική Επιτροπή άνοιξε δημόσια, με θάρρος και πίστη στην ενιαία έκφραση της Αριστεράς, μία δημόσια συζήτηση που πολλαπλασιάζει δυνάμεις. Κάθε αμφισβήτηση, άρνηση ή προσπάθεια αλλοίωσης δεν απαντά στην ανάγκη των προοδευτικών πολιτών για ενότητα.
Κατά την άποψή μου, η απόφαση αυτή έχει ιστορικά χαρακτηριστικά. Μόνο η σύγκλιση των προοδευτικών, αριστερών δυνάμεων μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά στη δυναμική του εγχειρήματος για αλλαγή πολιτικής. Και γι’ αυτό οφείλουμε να επιμείνουμε σε αυτή.
Χωρίς περιχαρακώσεις και προσωπικούς σχεδιασμούς ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. καταθέτει δημόσια, μπροστά στο μεγάλο εγχείρημα της ανασύνθεσης κρίσιμο πολιτικό και προγραμματικό κεφάλαιο, έχοντας κάνει πράξη κάθε δυνατή υπέρβαση, απαντώντας θετικά και στο κάλεσμα μιας πολιτικής πανστρατιάς και στο αίτημα της κομματικής του βάσης, να μην έχει την ευθύνη μιας νέας διαιρετικής τομής.
* Η Αναστασία Σαπουνά είναι αναπληρώτρια γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
