Την ώρα που τα βλέμματα εκατοντάδων εκατομμυρίων φιλάθλων είναι στραμμένα στο Μουντιάλ της Βόρειας Αμερικής (ΗΠΑ - Μεξικό - Καναδάς), δημιουργείται και πάλι η ίδια απορία: Πόσο αγαπούν το ποδόσφαιρο στην Κίνα και στην Ινδία; Και επιπλέον πώς είναι δυνατόν να είναι σταθερά απούσες από τις μεγάλες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις οι Εθνικές Ομάδες των δύο πολυπληθέστερων χωρών του πλανήτη; Θεωρείται σχεδόν αυτονόητο ότι δεν βλέπουμε τις Εθνικές Ομάδες ποδοσφαίρου της Κίνας και της Ινδίας, ενώ δεν ακούμε καν για κάποιες ομάδες ή για τα πρωταθλήματα των δύο αυτών χωρών. Πολύ απλά δεν υπάρχουν στον ποδοσφαιρικό χάρτη, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, ακόμα και η Βόρεια, κάποιες λίγες φορές.
Το ερώτημα γιατί συμβαίνει αυτό γίνεται ακόμα πιο έντονο σε μια εποχή που η ανάπτυξη (οικονομική, εμπορική, παραγωγική κ.λπ.) των δύο αυτών χωρών είναι τεράστια. Η ανάπτυξη του βιοτικού επιπέδου τους είναι επίσης ραγδαία τα τελευταία 40 χρόνια. Μπορεί το βόλεϊ, το πόλο, το μπάσκετ και φυσικά τα αθλήματα του στίβου να απαιτούν κάποιες ειδικές δεξιότητες. Ποδόσφαιρο όμως μπορούν να παίξουν όλοι, ανεξαρτήτως προσόντων. Είναι λοιπόν απορίας άξιο πώς είναι δυνατόν το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού να μην παίζει το πιο εύκολο άθλημα.
Η εικόνα που σχηματίζει κανείς από εκατοντάδες άρθρα (ιστοσελίδων) είναι ότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Κίνας αγαπά το ποδόσφαιρο. Εξελίσσεται μάλιστα σήμερα σε ένα λαϊκό άθλημα, που οργανώνεται μάλιστα από τις τοπικές κοινωνίες. Αποτελεί όμως ειρωνεία το γεγονός ότι 260 εκατομμύρια Κινέζοι δηλώνουν ποδοσφαιρόφιλοι (περισσότεροι από τον πληθυσμό της Βραζιλίας!). Αλλά το 90% από αυτούς είναι θεατές, όχι παίχτες. Βλέπουν την Premier League (αγγλικό πρωτάθλημα) στην TV, αλλά δεν έχουν βγει ποτέ με φίλους σε ένα γήπεδο να παίξουν.
Η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη: Υπάρχει τεράστιος ενθουσιασμός για το άθλημα, αλλά και βαθιά απογοήτευση από την Εθνική Ομάδα και γενικώς από το επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Παρά το γεγονός ότι έχει πάνω από 1 δισ. φιλάθλους (ο μεγαλύτερος αριθμός παγκοσμίως), η Εθνική Κίνας δεν έχει ανταποκριθεί στις προσδοκίες. Αυτή η αντίθεση τροφοδοτεί την απογοήτευση. Όπως επίσης τα σκάνδαλα και η διαφθορά. Η εμπιστοσύνη κλονίστηκε από εκτεταμένες έρευνες για στήσιμο αγώνων, που οδήγησαν σε φυλάκιση πολλά στελέχη της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας. Υπάρχει όμως και κάτι πιο σημαντικό. Η έλλειψη υποδομών, όσο και αν αυτό είναι περίεργο για τη σημερινή Κίνα. Δεν υπάρχουν γήπεδα στα μεγάλα αστικά κέντρα, δεν υπάρχουν ούτε γήπεδα 5Χ5, ούτε γήπεδα σάλας, ούτε καν γήπεδα με τσιμέντο ικανά να φιλοξενήσουν τη νεολαία. Δεν υπάρχει πρόνοια για την καλλιέργεια και άνοδο του ποδοσφαίρου. Τα λίγα γήπεδα είναι συχνά ιδιωτικά ή με εισιτήριο. Για έναν μέσο γονιό, είναι πιο εύκολο να στείλει το παιδί σε μια σχολή τάε κβον ντο παρά να βρει ελεύθερο χώρο για 22 άτομα να παίξουν. Και αυτό σε αντίθεση με τα πιο αγαπημένα αθλήματα των Κινέζων που είναι το μπάντμιντον (θεωρείται το Νο1 άθλημα συμμετοχής) ή το πινγκ-πονγκ (το εθνικό άθλημα) ή ακόμα το μπάσκετ, το ράγκμπι, η ποδηλασία και το pickleball (κάτι μεταξύ τένις και ρακέτας).
Η επανάσταση του Cun Chao έσπασε το ταμπού της ηλικίας
Όλα τα παραπάνω οδήγησαν σε μια λαϊκή πρωτοβουλία έξω από τα μεγάλα αστικά κέντρα, στα χωριά. Ενώ το κράτος απέτυχε να φτιάξει γήπεδα στις γειτονιές, οι χωρικοί στην περιοχή του Guizhou πήραν μια αγροτική έκταση, έστησαν πρόχειρα δοκάρια και ξεκίνησαν να παίζουν μόνοι τους. Και κάπου εκεί συνέβη η έκρηξη. Γεννήθηκε το ποδόσφαιρο του χωριού που εξαπλώθηκε σε όλη τη χώρα. Οι παίχτες είναι αγρότες, κρεοπώλες, δάσκαλοι χωριού. Αυτό ακριβώς το «ερασιτεχνικό» στοιχείο το έκανε σχεδόν ιερό για τον κόσμο - ήταν το ποδόσφαιρο των ανθρώπων, όχι των επαγγελματιών. Δημιούργησε τεράστια γιορτή. Συνδυάζεται με παραδοσιακές φορεσιές, τοπικό φαγητό, τραγούδια. Οι εξέδρες (ναι, υπάρχουν εξέδρες) γέμισαν με 50.000 θεατές (περισσότερους από πολλά επαγγελματικά γήπεδα) και μάλιστα η Premier League έστειλε αντιπροσωπεία να μάθει πώς το οργάνωσαν. Έσπασε το ταμπού της «ηλικίας». Παίζουν άνδρες 40 και 50 ετών δίπλα στα 20χρονα παιδιά τους. Αυτό έστειλε μήνυμα: Το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο για νέους σε ακαδημίες, είναι για όλη τη ζωή. Το φαινόμενο εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα, που τώρα κάθε επαρχία οργανώνει το δικό της Cun Chao. Δεν έχει εισιτήριο, δεν έχει χορηγούς, δεν έχει διαφθορά. Όταν η κινεζική κυβέρνηση είδε την επιτυχία, δεν προσπάθησε να το «ελέγξει» ή να το κάνει επαγγελματικό. Αντίθετα, το υιοθέτησε ως πρότυπο ανάπτυξης για την ύπαιθρο! Δηλαδή, ένα λαϊκό κίνημα ανάγκασε το σύστημα να αλλάξει, αντί να συμβεί το αντίστροφο. Αυτό που δεν ξέρει κανείς ακόμα είναι αν αυτό το κίνημα θα βγάλει ταλέντα και κυρίως αν θα υποχρεώσει τους συλλόγους και το κράτος να αλλάξουν το επαγγελματικό ποδόσφαιρο.
Οι Ινδοί απλώς προτιμούν το κρίκετ
Φαίνεται ότι ο απαντήσεις για την Ινδία είναι πιο εύκολες και πιο απλές σε σχέση με την Κίνα. Δεν υπάρχουν υποδομές, δεν υπάρχει φροντίδα για τον αθλητισμό γενικώς και συγχρόνως ο πληθυσμός δεν αγαπά το ποδόσφαιρο. Λατρεύει το κρίκετ, ένα άθλημα μαζικό και λαϊκό, που παίζει σχεδόν κάθε Ινδός στις αλάνες και σε γήπεδα. Το κρίκετ μαζεύει τεράστια ποσά (χορηγίες, επενδύσεις και έσοδα) δυσανάλογα με όλα τα άλλα αθλήματα. Το κρίκετ δεν είναι απλώς ένα άθλημα στην Ινδία αλλά ένα αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής ταυτότητας. Κυριαρχεί σε όλα τα επίπεδα (συναισθηματικό, οικονομικό, πολιτιστικό) και είναι τόσο ισχυρό που επισκιάζει κάθε άλλο άθλημα.
Η Ινδία των 1,5 δισεκατομμυρίων κατοίκων διαθέτει μόλις πέντε επίσημα εγκεκριμένα (Class 1) στάδια στίβου. Για το μπάσκετ τα δημόσια γήπεδα είναι συχνά εγκαταλελειμμένα, με σπασμένα στεφάνια και σκουπίδια. Οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις σε σχολεία μένουν ανεκμετάλλευτες λόγω έλλειψης προπονητών. Η έλλειψη χρηματοδότησης σημαίνει έλλειψη γηπέδων, προπονητών και επιστημονικής υποστήριξης. Η ανάπτυξη αθλητών σταματά μετά την εφηβεία λόγω έλλειψης συλλόγων και ανταγωνιστικών πρωταθλημάτων. Παράλληλα, η έλλειψη διαφάνειας και η πολιτική παρέμβαση πλήττουν τον αθλητισμό. Η σχολική πίεση σπρώχνει τα παιδιά μακριά από τον αθλητισμό, ενώ η έλλειψη πόρων καθιστά δύσκολη την ενασχόληση. Για την Ινδία των τεράστιων ανισοτήτων η ανεπαρκής διατροφή εκατομμυρίων ανθρώπων σε πολλές περιοχές δεν δίνει χώρο στην πολυτέλεια του αθλητισμού. Το 2018 η κυβέρνηση εκπόνησε το πρόγραμμα «Khelo India» (Παίξε Ινδία) με ισχνά έως τώρα αποτελέσματα συνολικά για τον αθλητισμό. Ειδικά το ποδόσφαιρο δεν φαίνεται να κερδίζει ούτε παίχτες ούτε και φιλάθλους.
