Σφοδρές είναι οι αντιδράσεις από διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις σχετικά με τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας, με τη Διεθνή Αμνηστία να μιλά για "ιστορικών διαστάσεων πλήγμα στα ανθρώπινα δικαιώματα", την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) να σημειώνει ότι "οι εγγυήσεις για το άσυλο πρέπει να υπερισχύσουν κατά την υλοποίηση" και την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) να κάνει λόγο για "κρίσιμες διολισθήσεις στα δικαιώματα των προσφύγων".
Όπως σημειώνει η Υ.Α., "Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι να δούμε πώς θα επιτευχθεί αυτό στην πράξη, σε συμμόρφωση με τις εγγυήσεις που ορίζονται στη συμφωνία - πολλές από τις οποίες δεν υπάρχουν σήμερα" και επισημαίνει ότι "το πώς θα υλοποιηθεί αυτό το σχέδιο είναι κρίσιμης σημασίας. Τελικά η ανταπόκριση θα πρέπει να αφορά στην αντιμετώπιση των πιεστικών αναγκών των ανθρώπων που τρέπονται σε φυγή λόγω πολέμου και διώξεων. Οι πρόσφυγες χρειάζονται προστασία, όχι απόρριψη".
Διεθνής Αμνηστία: Ασυμβίβαστες οι εγγυήσεις του διεθνούς δικαίου με την επιστροφή στην Τουρκία
«Η διγλωσσία που καλύπτει την εν λόγω συμφωνία δεν μπορεί να αποκρύψει την αποφασιστικότητα της Ε.Ε. να γυρίσει την πλάτη της στην παγκόσμια προσφυγική κρίση και να αγνοήσει ηθελημένα τις διεθνείς υποχρεώσεις της», δήλωσε ο John Dallhuisen, διευθυντής για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία της Διεθνούς Αμνηστίας.
«Οι εγγυήσεις ως προς τον σχολαστικό σεβασμό απέναντι στο διεθνές δίκαιο είναι ασυμβίβαστες με την επιστροφή στην Τουρκία όλων των παράτυπων μεταναστών που θα φτάνουν στα ελληνικά νησιά από την Κυριακή. Η Τουρκία δεν είναι ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες και κάθε διαδικασία επιστροφής που βασίζεται σε αυτή την παραδοχή δεν ευσταθεί νομικά και ηθικά, ανεξαρτήτως ποιες πλασματικές εγγυήσεις προηγηθούν του εν λόγω προαποφασισμένου αποτελέσματος» καταλήγει.
ΕΕΔΑ: Κρίσιμες διολισθήσεις στα δικαιώματα των προσφύγων
Στην Ελλάδα η ΕΕΔΑ σχολιάζει πως η συμφωνία δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα επιδιώκει να επιλύσει και εντοπίζει σημεία της ευρωτουρκικής συμφωνίας με σαφή προβλήματα εναρμόνισης ως προς τη Σύμβαση της Γενεύης για τους Πρόσφυγες, την Οδηγία 2013/32 και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
"Η επίκληση της τήρησης του διεθνούς δικαίου γίνεται προσχηματικά, καθώς τουλάχιστον δύο σημεία της συμφωνίας παρουσιάζουν προβλήματα νομικής φύσης: Θα επιστρέφονται στο εξής από την Ελλάδα στην Τουρκία όσοι δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας (σημείο 1 της Συμφωνίας). Ωστόσο η επαναπροώθηση (σε μη ασφαλή χώρα) και μάλιστα συλλογικά απαγορεύεται. Για να χαρακτηριστεί μια χώρα ασφαλής το ευρωπαϊκό δίκαιο θέτει σειρά προϋποθέσεων, τις οποίες η Τουρκία σήμερα δεν πληροί", σημειώνει η ΕΕΔΑ και επισημαίνει πως η επιστροφή ενός Σύρου με αντάλλαγμα τη μετεγκατάσταση ενός άλλου από την Τουρκία στην Ε.Ε. "βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με την αρχή του προσφυγικού δικαίου που δεν επιτρέπει κριτήρια επιλογής με βάση την εθνικότητα. Δεν ρυθμίζεται η τύχη των μη Σύρων προσφύγων ούτε δίνονται εγγυήσεις για τον έλεγχο ευαλωτότητας."
