Στο «Τριανόν» η ομάδα «Ανήσυχοι Θεατρίνοι», με ψυχή τη σκηνοθέτιδα Αθηνά Κεφαλά, μας εκπλήσσει άλλη μία φορά, παρουσιάζοντας το έργο του άγνωστου και άπαικτου στην Ελλάδα Γάλλου συγγραφέα Thomas-Simon Gueulette (1683-1766), με τον τίτλο Έρως παιδαγωγός.
Ο Gueulette είναι από μόνος του μια ολόκληρη περίπτωση θεατρική. Επαγγελματίας νομικός, σε υψηλή κρατική θέση, ασχολήθηκε επαγγελματικά με το θέατρο, τη μετάφραση κυρίως ιταλικών έργων και τη συγγραφή δικών του, επάνω στο πρότυπο της commedia, που λάτρευε. Έγραψε επίσης κείμενα θεωρητικά για το θέατρο και συλλογές παράξενων, «λοξών», διασκεδαστικών παραμυθιών για μεγάλους, στις οποίες έδινε τίτλους «εξωτικούς», σύμφωνα με τη μόδα της εποχής του, με ανατρεπτικό περιεχόμενο, δικό του, σε μια γραφή που θα μπορούσαμε, ίσως, σήμερα να ονομάσουμε «υπερρεαλιστική».
Εξέδωσε «Ταταρικά παραμύθια», «Κινέζικα παραμύθια», «Μογγολικά παραμύθια», «Περουβιανά παραμύθια» κ.ά. Ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στην εποχή του, εποχή οικονομικής κρίσης και κυριαρχίας των αετονύχηδων του χρηματιστηρίου, όπως η δική μας. Μαζί με τον Μολιέρο, «παίδευσε», σατιρίζοντας συγχρόνως, τη γαλλική αστική τάξη, με εργαλείο τη φόρμα της commedia, ασκώντας οξεία κοινωνική κριτική, έχοντας ως κύριο στόχο την αγάπη των αστών για το χρήμα. Προτείνοντας ως φάρμακο τον έρωτα.
Αργότερα ξεχάστηκε, η πατρίδα του τον αγνόησε μέσα στις λοιπές κοσμοσωτήριες ασχολίες της. Η Ευρώπη της κρίσης μοιάζει να τον ανακαλύπτει πάλι και, μαζί της, πιστοί στο όνομά τους, οι δικοί μας «Ανήσυχοι Θεατρίνοι», που τον παρουσιάζουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Ο Έρως παιδαγωγός είναι μια «ανήσυχη κωμωδία» ερωτικών κ.ά. ανήσυχων καταστάσεων, με άφθονο χορό και τραγούδι. Η ιστορία (αντιγράφω από το πρόγραμμα) εκτυλίσσεται σε ένα μεσοαστικό σπίτι του Παρισιού το 1726. Οι χαρακτήρες του έργου αντιστοιχούν στις φιγούρες της commedia del arte, ενώ το ερμηνευτικό ύφος, η κίνηση, τα κοστούμια και οι μάσκες των ηθοποιών ζωντανεύουν το αναγεννησιακό θέατρο.
Θέμα του έργου είναι ο απελπισμένος έρωτας δύο νέων, του Κλωντ και της Φλοράνς. Ο κύριος Αλμπερ, πατέρας του Κλωντ, απαγορεύει στον γιο του τον γάμο με τη Φλοράνς και αποφασίζει να τον παντρέψει με ένα δεκαπεντάχρονο πλην πλουσιότατο κορίτσι, τη Λιζέτ. Η Φλοράνς μεταμφιέζεται σε άντρα για να διεκδικήσει τον αγαπημένο της και παρουσιάζεται στο σπίτι ως παιδαγωγός. Οι υπηρέτες του ζευγαριού (Αρλεκίνος - Κολομπίνα) παρεμβαίνουν διαρκώς προκαλώντας ποικίλα κωμικά δρώμενα, μέχρι την εμφάνιση της μαντάμ Προυντάνς, θείας της Φλοράνς, που δίνει τη λύση στο έργο επιβάλλοντας ένα αίσιο τέλος.
Η σκηνοθεσία της Αθηνάς Κεφαλά, στηριγμένη στους κώδικες της commedia και στην πολύ καλή έμμετρη μετάφραση της ίδιας, συνδυάζει κίνηση, χορό, τραγούδι, λόγο, μάσκες, κοστούμια (Χριστίνα Παρακεντέ) και φωτισμούς (Μάξιμος Μαξιμιλανός), δίνοντας ένα ευφρόσυνο, χορταστικό, διασκεδαστικό και «διδακτικό» μουσικοχορευτικό θέαμα - ακρόαμα. Με βάση την υπέροχη μουσική του Αλέξανδρου Καμαρινέα που εκτελείται ζωντανά (μαντολίνο ο Αλ. Καμαρινέας, πιάνο η Κυριακή Τσακιρίδου) και με τον Νίκο Τουλιάτο σε ένα ρόλο - έκπληξη να παίζει τα δαιμονιώδη κρουστά του «κλέβοντας» τις εντυπώσεις, η παράσταση αρχίζει σαν ντιμινουέτο και τελειώνει σε ένα απογειωτικό κρεσέντο.
Μια «ανήσυχη» δεμένη ομάδα ηθοποιών την υλοποιεί με φαντασία και τόλμη. Η εμπειρότατη Σίβη Σιδέρη προσφέρει κύρος, η Μαρία Μαυροματάκη είναι μια έκτακτη κομεντιάνικη φιγούρα, η Νιόβη Πεπέ μια χαρισματική κολομπίνα, ο Αντρέας Σκλαβουνάκος ένας ισάξιος Αρλεκίνος. Ο Αλέξανδρος Καμαρινέας και η Τατιάνα Άρκου φτιάχνουν ένα χαρούμενο και λυπημένο ερωτικό λυρικό ντουέτο. Η Εύη Νικολοβγένη αεικίνητη, σπιρτόζα, «διαβολάκι» επί σκηνής και ο Σπύρος Σιδέρης ως «κακός» κρατάει γερά τα μπόσικα. Την αφίσα επιμελείται η Ιωάννα Κλειάσιου, οι φωτογραφίες είναι της Δέσποινας Παραμάνη, βοηθός σκηνοθέτη ο Χάρης Φλέουρας.
*
Μια απαραίτητη διόρθωση - συμπλήρωση στην προηγούμενη κριτική για τον Πατέρα του Στρίντμπεργκ που δίνεται για δεύτερη συνεχή χρονιά στο «Θέατρο Βαφείο - Λάκης Καραλής». Τους χαρακτηριστικούς ρόλους του πάστορα και του γιατρού στη φετινή εκδοχή έπαιξαν αντίστοιχα οι Αλέξανδρος Βερόνης, Γιώργος Υφαντής και του Νιέντ ο Σπύρος Δημακόπουλος. Το λειτουργικό σκηνικό είναι του Ανδρέα Σκούρτη.
