Ο Γιάννης Κασέτας μας έπεισε ήδη με το ντεμπούτο του, το « The Truth About The Alien Invasion In Egypt» του '07, ότι είναι ένας από τους καλύτερους σαξοφωνίστες της jazz στην Ελλάδα ενώ με τον δεύτερο δίσκο του «FunkAbyss» ('09) μας αποκαλύφθηκε και ως ένας από τους πλέον ολοκληρωμένους εγχώριους μουσικούς μα και δημιουργούς του ιδιώματος. Αφού λοιπόν μεσολάβησε το '11 το αρκούντως πειραματικό και πολύ ενδιαφέρον ντουέτο του με τον ντράμερ Γιώργο Σπανό «Jungle Of Illusions» πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε – πάντα στην ανεξάρτητη εταιρεία Puzzlemusik - το τέταρτο album του «East N Blues» που ηχογράφησε στη Νέα Υόρκη και σχεδόν αποκλειστικά με εκλεκτούς Αμερικανούς μουσικούς στην τρομπέτα, το πιάνο, το κοντραμπάσο και τα ντραμς. Στο «East N Blues» ο Γιάννης Κασέτας αλλάζει σε μεγάλο βαθμό κατεύθυνση επιστρέφοντας στην πιο «κλασική» jazz της περιόδου από τα μέσα της δεκαετίας του '50 μέχρι περίπου τις αρχές εκείνης του '60, κάνοντας λιγότερο έντονους τους ρυθμούς του και αντίστοιχα δίνοντας έμφαση στο ομαδικό αλλά και στο σολιστικό παίξιμο των μελών της μπάντας του και όχι πλέον μόνο του ιδίου. Μιλώντας μας με το κέφι και την ζωντάνια που τον χαρακτηρίζουν και σαν άνθρωπο μας εξήγησε αυτή την αλλαγή του ύφους του, το γιατί έπρεπε να συμβεί στην Αμερική αλλά και το τι βρήκε και ποιες είναι οι εντυπώσεις του από την διεθνή «πρωτεύουσα» της jazz!
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Κατ' αρχήν οι συνθέσεις του δίσκου προ»υπήρχαν ή γράφτηκαν κατά την διάρκεια της παραμονής σου στη Νέα Υόρκη;
Συνήθως μελετώ μια σύνθεση μου για αρκετές ημέρες μέχρι να την αποτυπώσω στο χαρτί και να την ηχογραφήσω. Οι συνθέσεις λοιπόν που ηχογράφησα στην Νέα Υόρκη είχαν γραφτεί σε μια περίοδο περίπου δύο ετών. Βέβαια η έμπνευση που μου έδωσε αυτή η πόλη ήταν τόσο μεγάλη ώστε όταν γύρισα έγραφα ξανά μουσική για ώρες και σε καθημερινή βάση!
Προφανώς δεν πήγες να ηχογραφήσεις το album στην Αμερική γιατί δεν έχουμε εξίσου καλά στούντιο στην Ελλάδα, έτσι δεν είναι; Ποιος ήταν λοιπόν ο λόγος που σε έκανε να αποφασίσεις να το κάνεις εκεί;
Καταρχήν να πούμε ότι στο στούντιο που ηχογράφησα έχουν επίσης κάνει ηχογραφήσεις μουσικοί όπως ο Randy Brecker, επίσης υπάρχουν πολύ καλά μηχανήματα και εξίσου καλή οργάνωση ενώ παράλληλα η τιμή του είναι πολύ χαμηλή σε σχέση με αυτά που προσφέρει. Στην Ελλάδα τα λίγα στούντιο που έχουν τέτοια υποδομή χρεώνουν πολύ πιο ακριβά και δεν έχουν ανάλογη εμπειρία σε jazz ηχογραφήσεις, με λίγες εξαιρέσεις όπως το Artracks. Ένας άλλος λόγος είναι ότι όλοι οι μουσικοί που χρειαζόμουν ζουν εκεί.
Και γιατί αυτή τη φορά δεν χρησιμοποίησες το γκρουπ σου ή έστω κάποιους άλλους Ελληνες μουσικούς αλλά Αμερικανούς; Τους θεωρείς τόσο πολύ καλύτερους από τους ομοεθνείς σου;
Στην Ελλάδα υπάρχει πλέον μια πολύ καλή jazz σκήνη όμως αυτό δεν μπορεί να αλλάξει το γεγονός ότι η Νέα Υόρκη είναι το επίκεντρο της jazz ήδη απ 'την δεκαετία του ‘30…
Αν εξαιρέσουμε τον προηγούμενο δίσκο σου με τον Γιώργο Σπανό που ήταν μια «ιδιαίτερη περίπτωση» οι δύο πρώτοι σου ήταν μια φυσιολογική εξέλιξη, σε μεγάλο βαθμό ο ένας οδήγησε στον άλλο. Τι σε έκανε λοιπόν αυτή τη φορά σχεδόν να εγκαταλείψεις το funk στοιχείο που τόσο αγαπούσες – και σε μεγάλο βαθμό καθόριζε την μουσική σου ταυτότητα, τουλάχιστον όταν σε γνωρίσαμε – και να υιοθετήσεις ένα ύφος που μάλλον παραπέμπει σε αρκετά παλαιότερες εποχές της jazz;
Το funk στοιχείο υπάρχει ακόμα, για παράδειγμα στο «Eastern Funk Attack», αλλά υπάρχει επίσης και μια διαφοροποίηση γιατί αυτό είναι που πάντα αναζητώ όταν συνθέτω. Προσπαθώ συνέχεια να βρίσκω νέες αρμονικές διόδους σε σχέση με τις προηγούμενες και καινούργιους ρυθμούς ενώ παράλληλα προσπαθώ να διατηρώ πάντα τον λυρισμό και την μελωδικότητα. Όσον αφορά στο ύφος του δίσκου θα απαντήσω με μια μόνο φράση, ο αληθινά σύγχρονος ήχος είναι αυτός που έχει βαθιές ρίζες στην παράδοση.
Μια άλλη δραστική διαφορά αυτού του δίσκου πιστεύω ότι είναι πως για πρώτη φορά το τέταρτο από τα όργανα που σε συνοδεύουν δεν είναι κιθάρα αλλά ένα άλλο πνευστό. Γιατί λοιπόν τρομπέτα και γιατί την παίζει συγκεκριμένα ο Tatum Greenbalt;
Πάντα αγαπούσα την τρομπέτα ,και ιδιαίτερα εκτελεστές της όπως ο Freddie Hubbard. Όταν είδα τον Tatum να παίζει ζωντανά ένιωσα αυτή την ορμή και ήξερα ότι χρειάζομαι τον όγκο και την πληθωρικότητα αυτού του μουσικού.
Και πώς αποφάσισες να συμπεριλάβεις σε ένα δίσκο που δίνει τόση έμφαση στο εκτελεστικό/σολιστικό στοιχείο ένα «κανονικό» τραγούδι και γιατί το έκανες συγκεκριμένα με τον Miles Griffith;
Ο Μiles είναι ένας τραγουδιστής που χρησιμοποιεί την φωνή του σαν όργανο, επίσης έχει ένα πηγαίο ταλέντο στον αυτοσχεδιασμό ενώ αφήνει πάντα την σφραγίδα του στην σύνθεση την οποία ερμηνεύει. Συνέθεσα το « Dive Jazz» αρχικά για σαξόφωνο αλλά αποφάσισα να του το δώσω όταν έγραψε στίχους και τον άκουσα να του δίνει μιαν άλλη χροιά…Ήταν ιδιαίτερα συγκινητικό όταν έμαθα ότι το έχει εντάξει στο ρεπερτόριο του δικού του γκρουπ με το οποίο παίζει στα jazz clubs της Νέας Υόρκης.
Γιατί αλήθεια χρησιμοποίησες και έναν μόνον άλλο όχι απλά Έλληνα μουσικό αλλά ο οποίος κατοικεί και εργάζεται στην χώρα μας και μάλιστα εκ των υστέρων; Όχι βέβαια επειδή δεν μπορούσες να βρεις έναν εξίσου καλό εκτελεστή τρομπονιού και στη Νέα Υόρκη....
Η περίπτωση του Αντώνη Ανδρέου είναι μια ξεχωριστή, πολύ απλά είναι ένας από τους καλύτερους τρομπονίστες στην Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο!
Ο επόμενος δίσκος σου θα συνεχίζει προς την ίδια κατεύθυνση, θα είναι και πάλι έκπληξη αποτελώντας κάτι ολότελα διαφορετικό ή δεν μπορείς ακόμα να πεις τίποτα σχετικά με αυτό;
Η αλήθεια είναι ότι έχω ήδη δυο διαφορετικά σχέδια στο μυαλό μου και ακόμη περισσότερες συνθέσεις όπως και ιδέες για συνθέσεις. Η πιο ισχυρή ιδέα με έτοιμο υλικό είναι ενός project με synthesizers, μπάσα με delay και σαξόφωνα με echo! Ο ήχος θα δημιουργεί εικόνες από ταινία επιστημονικής φαντασίας και γι' αυτό ένας πιθανός τίτλος του είναι «Sci Fi Jazz».
Πόσο διαφορετική ήταν η καθημερινότητα σου Γιάννη, τόσον ως μουσικού όσο και σαν ανθρώπου, το διάστημα που έμεινες στην Αμερική σε σχέση με το πως είναι στην Ελλάδα;
Στη Νέα Υόρκη υπήρχε μια συνεχής αδρεναλίνη και μια ανάγκη για έκφραση μέσα απ' την μουσική. Ένιωθα ότι βρισκόμουν σε ένα άλλο σύμπαν γεμάτο ενέργεια, ρυθμό και έμπνευση!
Το ταξίδι αυτό και το γεγονός ότι ήσουν τόσο μακριά από την χώρα μας θα σου έδωσε την δυνατότητα να κάνεις και κάποιες – έστω και υποσυνείδητες – συγκρίσεις. Για διαφορετικούς λόγους και με άλλον τρόπο και η Αμερική, όπως άλλωστε και όλος σχεδόν ο κόσμος, διέρχεται επίσης μία οικονομική και όχι μόνο κρίση. Πώς είδες λοιπόν την ψυχολογία και την διάθεση των ανθρώπων εκεί και το γενικότερο «κλίμα» της κοινωνίας σε σχέση με αυτά στην Ελλάδα;
Είχα ζήσει στην Αμερική για δύο χρόνια όταν σπούδαζα στην Βοστόνη, όπως και τότε έτσι και τώρα λοιπόν είδα μια χώρα γεμάτη αντιθέσεις και πολλή φτώχεια αλλά η οποία επίσης δίνει ευκαιρίες σε δημιουργικούς ανθρώπους που το έργο τους χαρακτηρίζεται από ποιότητα.
Και όσον αφορά την δική μας, συνολική πλέον, κρίση; Μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια που διαρκεί αρχίζεις να βλέπεις μια διέξοδο από αυτή ή όχι; Είσαι αισιόδοξος όσον αφορά στην τελική έκβαση των πραγμάτων, έστω και αν αυτή καθυστερήσει αρκετά ακόμα;
Δεν μπορώ να μην είμαι αισιόδοξος, αν συμβεί αυτό τότε απλά θα εγκαταλείψω την Ελλάδα. Ευτυχώς για εμένα τα πράγματα είναι λιγότερο δύσκολα από αυτά που ακούω από άλλους, πιστεύω πάντως ότι ο μόνος τρόπος για να αντεπεξέλθουμε στην δύσκολη αυτή περίοδο είναι να βρούμε διεξόδους στην δημιουργία.
Θα έλεγες ότι η ελληνική jazz σκηνή βρίσκεται σε καλύτερη, χειρότερη ή την ίδια κατάσταση σε σχέση με την εποχή που ξεκινούσες; Ειδικά αναφορικά με τους χώρους όπου μπορεί να παιχτεί ζωντανά έχει βελτιωθεί καθόλου;
Η ελληνική jazz σκηνή έχει μια τεράστια εξέλιξη σε όλα τα επίπεδα η οποία οφείλεται σε πολλούς παράγοντες όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι οι νέοι μουσικοί του είδους έχουν πλέον καλούς δασκάλους όπως ο Γιώργος Κοντραφούρης στο σχετικά νέο ακόμα jazz τμήμα της σχολής μουσικολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου.
Μίλησε μου λίγο για αυτό που θα κάνεις στο Πουέρτο Ρίκο, πώς προέκυψε το project «Moving Sounds» και τι ακριβώς είναι;
Το «Μoving Sounds» είναι ένα πολύ διαφορετικό και ενδιαφέρον project του σκηνοθέτη Δημήτρη Καραλή στο οποίο οι χορευτές και οι μουσικοί ταυτίζονται, η κίνηση περιγράφει την μελωδική γραμμή με ακρίβεια και σε επίπεδο δυναμικών ακόμη! Συνεισφέρω με μία σύνθεση που στην πραγματικότητα είναι μια jazz σουίτα σε έξι μέρη.
Και τα σχέδια σου μετά από αυτό, αναφορικά με το «East N Blues» και ίσως όχι μόνο;
Μετά το Πουέρτο Ρίκο θα αρχίσω να προωθώ το CD στην Αμερική και θα ψάξω για την καλύτερη περίπτωση διανομής του εκεί ενώ θα κάνω και κάποιες συναυλίες. Πιο άμεσα θα κάνω και μια ακόμη παρουσίαση του CD στο «Half Note Jazz Club» στις 8 Μαϊου.
Θα άξιζε να παρακολουθήσετε αυτήν όπως και οποιαδήποτε άλλη εμφάνιση του γιατί - σε κάθε περίσταση και υπό οποιαδήποτε συνθήκες - και μόνο το τόσο μελωδικό αλλά ποτέ γλυκερό σαξόφωνο του Γιάννη Κασέτα είναι ένας πολύ καλός λόγος για να το κάνετε!
