Τις προηγούμενες ημέρες γίναμε όλοι μάρτυρες ενός επεισοδίου μεταξύ της προϊσταμένης της ΕΦΑ Αργολίδας και της υπουργού Πολιτισμού. Αφορμή υπήρξε η κακή, είναι αλήθεια, εικόνα ενός κτηρίου εντός αρχαιολογικού χώρου. Το σημείο που προξένησε αλγεινή εντύπωση σε όσους έχουν παρακολουθήσει το σχετικό βίντεο είναι η συμπεριφορά του πολιτικού προϊσταμένου, που ασφαλώς προκαλεί ερωτηματικά τόσο για την ένταση της επίθεσης όσο και για το απειλητικό της εκφοράς του λόγου.
Γνωρίζουν όλοι όσοι έστω και κατ’ ελάχιστο ασχολούνται με θέματα διοίκησης ότι η αναζήτηση ευθυνών και η απόδοσή τους ασφαλώς δεν μπορεί να αποτελεί show μπροστά σε κάμερες, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες που προβλέπονται από τον δημοσιοϋπαλληλικό κώδικα.
Ο δημόσιος διασυρμός ενός στελέχους της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας δεν μπορεί να αποτελεί τον προσήκοντα τρόπο για την απόδοση -αν υπάρχουν- ευθυνών. Επιπλέον, το συγκεκριμένο περιστατικό δείχνει με τον πιο εύγλωττο τρόπο πως ακόμα και πολιτικά στελέχη δείχνουν να αγνοούν ακόμα και νόμους που έχει ψηφίσει η ίδια η κυβέρνηση. Αναφέρομαι στον Ν. 4808/2021 αλλά και σε διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η χώρα για την εξάλειψη του mobbing και φαινομένων παρενόχλησης και λεκτικής βίας σε χώρους δουλειάς.
Μειωμένη χρηματοδότηση
Προχωρώντας όμως ένα βήμα παρακάτω, αξίζει να σταθούμε στη δημόσια διατύπωση περί χρημάτων που έχουν διατεθεί στον Πολιτισμό από το 2019 και εξής. Υπάρχει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στο οποίο μονότονα αναφέρεται, ότι στο ΥΠΠΟ διεξάγεται ένας οργασμός έργων, ο Πολιτισμός σχεδόν υπεχρηματοδοτείται και εν πάση περιπτώσει σήμερα ζουν όλοι οι εργαζόμενοι στον Πολιτισμό σε συνθήκες πρωτόγνωρες.
Θα θέλαμε να συμφωνήσουμε με αυτή την αντίληψη, αλλά η πραγματικότητα που έχει ένα και μόνο χαρακτηριστικό -είναι ξεροκέφαλη- καταρρίπτει αυτό τον ισχυρισμό. Για το έτος 2025 προβλέπονται στον κρατικό προϋπολογισμό σε επίπεδο δαπανών για το ΥΠΠΟ από εθνικούς πόρους μόλις 257 εκατ. ευρώ, ενώ το 2024 η αντίστοιχη πρόβλεψη ήταν 339.969.000 εκατ. ευρώ. Η μείωση λοιπόν για το τρέχον έτος σε σχέση με το 2024 ανέρχεται σε 83 εκατομμύρια. Το επιχείρημα για τα πρωτοφανή χρήματα με τα οποία προικοδοτείται ο Πολιτισμός καταρρέει, καθώς η κύρια πηγή χρηματοδότησης για έργα Πολιτισμού εξακολουθεί να παραμένει είτε το ΕΣΠΑ είτε έργα που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι πόροι του ΤΑΑ είναι, ουσιαστικά, χρήματα που προέρχονται είτε από επιχορηγήσεις είτε από δάνεια.
Απαγορεύεται η μεταφορά χρημάτων
Σε όλη αυτή τη σύνθετη κατάσταση στο πεδίο του Πολιτισμού με το εντυπωσιακό επιχείρημα για τα χρήματα που έχουν διατεθεί αξίζει ακόμα μία υπόμνηση. Απαγορεύεται από την ελληνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία χρήματα που έχουν δεσμευθεί για την υλοποίηση οποιουδήποτε ενταγμένου έργου να μεταφερθούν για να καλύψουν άλλες ανάγκες. Έτσι, παρότι έχουν διατεθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση περίπου 13 εκατ. ευρώ για διάφορα έργα στην περιοχή της Αργολίδας, είναι τουλάχιστον στρεψοδικία να υποστηρίζει κάποιος ότι δεν δαπανήθηκαν χρήματα για την αποκατάσταση ενός κτηρίου, όταν δεν υπάρχει ενταγμένο έργο.
Τελικά φαίνεται ότι συμπεριφορές που βρίσκονται στα όρια του mobbing, δηλαδή καταχρηστικών συμπεριφορών σε χώρους δουλειάς που εκδηλώνονται με λόγια, πράξεις ή μηνύματα, δεν μπορούν να γίνονται αποδεκτές. Ακόμα περισσότερο στο τρίπτυχο αποτελεσματικότητα - παραγωγικότητα - πυγμή στον Πολιτισμό η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι ακόμα περισσότερη δημοκρατία – διάλογος - σεβασμός στα εργασιακά δικαιώματα.
* Ο Δέδες Λιώνης είναι αρχαιολόγος, πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων Υπουργείου Πολιτισμού
