Ποια είναι η σχέση του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, που ξεκινά την Πέμπτη, 11 Ιουνίου, με την... κλιματική κρίση; Οι επικίνδυνα πολύ υψηλές θερμοκρασίες υπό τις οποίες θα κληθούν οι ποδοσφαιριστές να παίξουν κάποιους αγώνες! Το Μουντιάλ θα διεξαχθεί έως τις 19 Ιουλίου (τελικός στη Νέα Υόρκη) σε 16 πόλεις σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Imperial College του Λονδίνου, η οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, περίπου το 1/4 θα διεξαχθούν με έναν... επιπλέον παίκτη: την ακραία ζέστη!
Ειδικότερα, η έκθεση εξέτασε τον κίνδυνο σοβαρού θερμικού στρες και την πιθανή συνακόλουθη αυξημένη εφίδρωση των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών, λαμβάνοντας υπόψη και την περιεκτικότητα οξυγόνου στον εισπνεόμενο αέρα, στο πλαίσιο του φετινού Μουντιάλ. Οι περιβαλλοντικές και κλιματολογικές συνθήκες, εξαιτίας της διασποράς της εκδήλωσης σε τρεις χώρες, αναμένεται να διαφέρουν σημαντικά από πόλη σε πόλη. Οι αγώνες που θα διεξαχθούν -ιδίως στον Καναδά και στις ακτές του Ειρηνικού στις ΗΠΑ- είναι πολύ πιθανόν να πραγματοποιηθούν σε σχετικά ήπιες θερμοκρασίες. Αντίθετα, εκείνοι σε πιο νότιες και ηπειρωτικές περιοχές των ΗΠΑ και του Μεξικού θα διεξαχθούν σε πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες, συχνά κοντά ή και πάνω από τους 30° Κελσίου. Σε ορισμένες περιοχές δε, ιδίως στις ακτές και στη μεσοδυτική ζώνη, τα επίπεδα υγρασίας αναμένονται υψηλά, κάνοντας τη ζέστη ακόμη πιο επικίνδυνη.
Η Φριντερίκε Ότο, καθηγήτρια κλιματικής επιστήμης στο Imperial College του Λονδίνου, που μετείχε στη συγγραφή της σχετικής έκθεσης, δήλωσε ότι η αυξημένη απειλή υψηλότερων θερμοκρασιών μαρτυρά ότι η κλιματική αλλαγή έχει πραγματικές και μετρήσιμες επιπτώσεις στο κατά πόσο είναι εφικτό να διεξάγονται Μουντιάλ στη διάρκεια των καλοκαιριών στο Βόρειο Ημισφαίριο. «Το γεγονός ότι ακόμη και ο ίδιος ο τελικός του Μουντιάλ, μία από τις μεγαλύτερες αθλητικές διοργανώσεις στον κόσμο, αντιμετωπίζει πλέον έναν διόλου αμελητέο κίνδυνο να διεξαχθεί σε συνθήκες “θερμότητας-ακύρωσης” (28° βαθμούς Κελσίου), θα έπρεπε να λειτουργήσει ως καμπανάκι για τη FIFA και τους φιλάθλους, αναδεικνύοντας την επείγουσα ανάγκη να γίνει κατανοητό ότι δεν υπάρχει πτυχή της κοινωνίας που να μην επηρεάζεται από την κλιματική αλλαγή» εξήγησε η ίδια.
Η έκθεση του Imperial College δείχνει ότι σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των αγώνων του Μουντιάλ αναμένεται να διεξαχθούν σε θερμοκρασίες πάνω από 26° βαθμούς Κελσίου, ενώ περίπου πέντε αγώνες προβλέπεται να γίνουν σε θερμοκρασίες άνω των 28° βαθμών, σχεδόν διπλάσιοι σε σχέση με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994 που είχε διεξαχθεί στις ΗΠΑ. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία, δέκα από τα δεκαέξι γήπεδα του Μουντιάλ 2026 αντιμετωπίζουν πολύ υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ακραίων συνθηκών θερμικού στρες, κυρίως τα απογεύματα στα στάδια π.χ. του Άρλινγκτον και του Χιούστον στις ΗΠΑ και του Μοντερέι στο Μεξικό, όπου ο δείκτης UTCI, που δείχνει το πραγματικό θερμικό στρες στο σώμα, ξεπερνά τους 49,5° βαθμούς Κελσίου. Σύμφωνα με την έκθεση, κάποιοι αγώνες θεωρούνται ήδη μη ασφαλείς, κάτι που μπορεί να απαιτήσει ακόμη και την αναβολή τους... Είναι χαρακτηριστικό το ότι το Μουντιάλ του 2022 που διεξήχθη στο Κατάρ, μετατέθηκε από το καλοκαίρι τον χειμώνα εξαιτίας ακριβώς της ακραίας ζέστης.
Αντιδράσεις υπάρχουν ήδη. Εξήντα εν ενεργεία και πρώην επαγγελματίες ποδοσφαιριστές από όλον τον κόσμο, με ανοικτή επιστολή τους προς τη FIFA, την καλούν να επικαιροποιήσει, πριν από το Μουντιάλ, τις οδηγίες της για την αντιμετώπιση της ζέστης σε διοργανώσεις που διεξάγονται υπό επικίνδυνες θερμοκρασίες. Οι ίδιοι τής ζητούν να κάνει ό,τι μπορεί για να αντιμετωπίσει την κλιματική κρίση, διακόπτοντας συνεργασίες με χορηγούς ορυκτών καυσίμων και αλλάζοντας το πρόγραμμα των αγώνων για να μειωθούν τα ταξίδια και το ανθρακικό αποτύπωμά της.
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
