Λένε πως η αποτελεσματικότερη διαφήμιση γίνεται στόμα με στόμα... Στην περίπτωση της παράστασης Κήπος στάχτες αυτή η άποψη επαληθεύεται πλήρως. Το παλιό νεοκλασικό της οδού Θυάμιδος 7, στον Κολωνό, όπου φιλοξενείται, από Παρασκευή έως Τρίτη, δύσκολα θα βρεθεί στις στήλες θεαμάτων των εφημερίδων. Κι όμως, το βασισμένο στην αυτοβιογραφική τριλογία του Ντανίλο Κις θεατρικό έργο θεωρείται, απ' όσους το είδαν, από τις καλύτερες φετινές παρουσίες στη θεατρική Αθήνα.
Η ιδέα των παραστάσεων σε κατοικίες και διαμερίσματα δεν είναι καινούργια, ασφαλώς. Η θεατρική σκηνή της Αθήνας γνώρισε ουκ ολίγες γκαρσονιέρες που φιλοξενούσαν θεάματα, κάποιες μάλιστα χωρίς να είναι γνωστή εκ των προτέρων η τοποθεσία τους... Το νεοκλασικό του Κολωνού όπου φιλοξενείται η θεατρική εκδοχή του έργου του Σέρβου συγγραφέα χτίστηκε το 1925, όμως παρέμενε εγκαταλειμμένο από το 1970. Μετά από 40 σχεδόν χρόνια ξαναφτιάχτηκε για τις ανάγκες της παράστασης, το εσωτερικό του πάνω ορόφου διαμορφώθηκε σκηνικά, με παλιά έπιπλα, αμέτρητες φωτογραφίες, χρηστικά αντικείμενα μιας άλλης εποχής, με πολύ μεράκι και μνήμες από τον 20ό αιώνα που έφυγε...
Η μνήμη και η απώλεια, το πένθος, αποτελούν τις κεντρικές έννοιες γύρω από τις οποίες περιστρέφεται η παράσταση Κήπος στάχτες. Ήδη προτού οι τρεις ηθοποιοί, οι Ζωή Τούντα, Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης και Ηλίας Κουνέλας, ξεκινήσουν να αφηγούνται "μια ιστορία για κάτι που χάθηκε", η ματιά του επισκέπτη - θεατή ακουμπά αμφίθυμα στα ψηλοτάβανα δωμάτια, στους βοηθητικούς χώρους του σπιτιού.
Ανεπαισθήτως, ο θεατής, ένας από τους 22 που φιλοξενούνται κάθε φορά στο παλιό σαλόνι, αρχίζει να αισθάνεται πως είναι ο ίδιος ένα από τα πρόσωπα της παράστασης, ένας από τους καλεσμένους της οικογένειας Κις. Και βρίσκεται μπροστά στον επιζώντα Αντρέας Σαμ, έρχεται αντιμέτωπος με τις απώλειες του παρελθόντος, προσπαθώντας να διασώσει από τη λήθη τις φωτογραφίες που λείπουν άλμπουμ του 20ού αιώνα. Σε αυτόν τον αγώνα να ξαναβρεί τους χαμένους, τους γονείς του, μονάχα η φαντασία μπορεί να τον οδηγήσει.
Το κείμενο αποτελεί σύνθεση της αυτοβιογραφικής τριλογίας του Σερβο-Ούγγρου συγγραφέα που έχει τον γενικό τίτλο «Το οικογενειακό μας τσίρκο» (Πρώιμα βάσανα, Κήπος στάχτες, Κλεψύδρα, όλα κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κέδρος, σε μετάφραση Γκάγκα Ρόσιτς - Μαρίας Κεσίνη). Με τον Ντανίλο Κις ο Ηλίας Κουνέλας, που συνέλαβε και σκηνοθέτησε την παράσταση, μοιράζεται κάτι κοινό: την απώλεια που σηματοδοτεί η προσφυγιά: Όπως ο ίδιος ο Κις έφυγε από την πατρίδα του αναζητώντας καταφύγιο στην Ουγγαρία και μετά το Μαυροβούνιο, έχοντας χάσει τον πατέρα του στο Άουσβιτς, έτσι και ο σκηνοθέτης γεννήθηκε στην υπερορία, στο χωριό Μπελογιάννης, απόγονος πολιτικών προσφύγων, που είχαν κι αυτοί χάσει την πατρίδα τους.
Στην παράσταση Κήπος στάχτες τα σκηνικά και τα κοστούμια επιμελείται η Κατερίνα-Χριστίνα Μανωλάκου, την κίνηση ο Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης και τους φωτισμούς ο Νίκος Σωτηρόπουλος. Η είσοδος είναι ελεύθερη, με προαιρετική εισφορά, απαιτείται όμως κράτηση στο 6955 560403.
Σ.Κ.
