Η κάρτα που είχε στείλει στη μητέρα του όταν ήταν φαντάρος, ζωγραφίζοντας μια κόκκινη καρδιά με το πορτρέτο του στο κέντρο και διάφορα «Αχ βαχ» δεξιά κι αριστερά, αλλά και καρτ βιζίτ φτιαγμένες από τον ίδιο, που, ενήλικας και φτασμένος ζωγράφος πια, έγραφε πάνω τους «δεν φιλοτεχνώ πλέον προσωπογραφίες», τα καβαλέτα και τα πινέλα του, η μπεζ καπαρντίνα, τα γυαλιά και το μπαστούνι του, ένα δαχτυλίδι οικογενειακό κειμήλιο, τα έργα του, το ανυπέρβλητο χιούμορ του. Τεκμήρια ζωής αλλά και μιας τέχνης σπουδαίας θα συναντήσει ο επισκέπτης της έκθεσης «Γιάννης Μόραλης - Χώρος Ιδιωτικός», που εγκαινιάστηκε χθες στο κτήριο της οδού Κουμπάρη του Μουσείου Μπενάκη και φιλοξενείται μέχρι τις 8 Ιανουαρίου. Σαν να μην πέρασε μια μέρα από τότε που ο σπουδαίος Γιάννης Μόραλης δημιουργούσε στο εργαστήριο της οδού Δεινοκράτους 9, πλαισιωμένος από αγαπημένα αντικείμενα, οικογενειακά κειμήλια, σκαριφήματα γεμάτα χιούμορ. Ο προσωπικός του εικαστικός χώρος αναπαρίσταται στο Μουσείο Μπενάκη και τα περισσότερα από 100 έργα που εκτίθενται αποκαλύπτουν ψηφίδες της πολυσχιδούς διαδρομής του που σφράγισε τη μεταπολεμική τέχνη της Ελλάδας.
«Τα περισσότερα έργα παρουσιάζονται για πρώτη φορά σ' αυτή την έκθεση καθώς ανακαλύφθηκαν πρόσφατα» εξηγούσε χθες η ανιψιά του εικαστικού Χριστίνα Μόραλη, πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης, Έρευνας και Προβολής της Νεοελληνικής Τέχνης - Εργαστήριο Γιάννης Μόραλης. Με έδρα το εργαστήριο της Δεινοκράτους, που ανακαινίστηκε πρόσφατα, η Εταιρεία συμμετέχει στη διοργάνωση της έκθεσης και έχει θέσει ως στόχο της να «προστατεύσει, να καταγράψει, να μελετήσει και να προβάλλει κάθε τεκμήριο που έχει σχέση με το έργο του».
Τρεις ενότητες
Σε τρεις ενότητες διαρθρώνεται η έκθεση. Η αναπαράσταση του εργαστηρίου του με τον εξοπλισμό, τα σύνεργα της ζωγραφικής, τα χρωματικά του δοκίμια και τα προσωπικά του αντικείμενα αποτελεί τη βασική ενότητα της έκθεσης. Η πρώτη ενότητα αναφέρεται στην οικογένεια, στην παιδική ηλικία και στα νεανικά χρόνια του ζωγράφου, με ένα εν πολλοίς ανεξερεύνητο πρωτογενές υλικό από σχεδιάσματα, σημειώσεις και πρωτόλεια του ζωγράφου. Για πρώτη φορά παρουσιάζονται πορτρέτα της οικογένειας και αγαπημένων του προσώπων, αλλά και καθημερινές σκηνές στην ύπαιθρο των παιδικών του χρόνων στην Άρτα. Ανάμεσά τους ένα παιδικό τετράδιο του 1927 όπου ζωγραφίζει τοπία στην ακροθαλασσιά και καρικατούρες, αλλά και μερικά από τα πρώτα έργα που ζωγράφισε φοιτητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, στην οποία μπήκε 15 χρόνων, μαθητεύοντας στα εργαστήρια του Κεφαλληνού, του Παρθένη κ.ά.
Η τρίτη ενότητα επικεντρώνεται στη «μετάβαση στην ωριμότητα» και στις σχέσεις του Μόραλη με τους φίλους και συνεργάτες του, τον Γιάννη Παππά, τον Τσαρούχη, τον Καπράλο κ.ά. Ο επισκέπτης συναντάει, μεταξύ άλλων, την αποτύπωση της συνεργασίας του με τον Μάνο Χατζιδάκι στο εξώφυλλο του δίσκου «Έξι λαϊκές ζωγραφιές», σχέδια από τις συνεργασίες του στα σκηνικά και τα κοστούμια με το Θέατρο Τέχνης, χαρακτικά, εικονογραφήσεις βιβλίων, μελέτες για ζωγραφικές κεραμεικές και ανάγλυφες συνθέσεις, καθώς και λιθογραφίες και δείγματα από ταπισερί που φιλοτέχνησε για κτήρια δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα, όπως το «Χίλτον», ο ΟΛΠ, τα ξενοδοχεία «Μον Παρνές», κέντρα αναψυχής όπως ο «Διόνυσος» κ.ά., που αφηγούνται το πέρασμα της τέχνης του από τον ιδιωτικό στον δημόσιο χώρο και αναδεικνύουν τον κορυφαίο ζωγράφο, γλύπτη, χαράκτη, σκηνογράφο και δάσκαλο που σφράγισε την ελληνική τέχνη.
Η επιμέλεια της έκθεσης είναι των Νίκης Δάφνη και Τάσου Κουτσουρή και ο σχεδιασμός της του Σπύρου Νάσαινα.
