Το φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά αποδείχθηκε ότι είναι κάτι παραπάνω από μια αντάμωση για το βιβλίο.Υπήρχαν θεματικές συζητήσεις όπου η συμμετοχή του κοινού και δη όλων των ηλικιών ήταν μαζικότατη και με έντονο ενδιαφέρον.
Θα αναφερθώ σε δύο παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι όταν δίνεις βήμα για διάλογο, αντιπαράθεση, προβληματισμό για θεματικές που δεν υπάρχουν στα συστημικά μέσα το κοινό που διψά για ενημέρωση ανταποκρίνεται.
Η συζήτηση για το Παλαιστινιακό και για τον δωσιλογισμό - αποκλεισμένα θέματα από την τηλεόραση και τα ραδιόφωνα - είχε πολύ μεγάλη απήχηση.Την Παρασκευή 27 Ιουνίου από τις 19.30 το απόγευμα το θέατρο Μίκης Θεοδωράκης - ένας από τους χώρους διεξαγωγής του Φεστιβάλ βιβλίου Χανίων - ήταν ασφυκτικά γεμάτο για την συζήτηση με τον γιατρό Χρίστο Γεωργάλα που βρέθηκε πέρσι στην Γάζα και τον Παλαιστίνιο ποιητή Γκάιαθ Αλμαντούν,με καταγωγή από την Συρία, μόνιμος κάτοικος Βερολίνου και με σουηδική ιθαγένεια.
Ο Παλαιστίνιος ποιητής που γεννήθηκε σε στρατόπεδο προσφύγων στην Συρία επεσήμανε πώς ως Παλαιστίνιος είναι αποκλεισμένος από την πατρίδα του ,ενώ ο Σουηδός πολίτης μέσα σε μια μέρα του επετράπη να την επισκεφθεί.
Πόσος παραλογισμός υπάρχει στην γεωγραφική συγγένεια όταν απλώς η Ευρώπη οριοθετείται ως σύνορο και γειτονιά ενώ παραβλέπουμε ότι η απόσταση Ελλάδα - Παλαιστίνη είναι μόλις 1,5 ώρα αλλά δυστυχώς η επικοινωνία είναι μετ' εμποδίων.
Ηταν συγκλονιστική η μαρτυρία του ότι η τελευταία του ποιητική συλλογή στην Γερμανία δεν σχολιάστηκε ούτε από ένα μέσο,δεν πουλήθηκαν αντίτυπα,σε αντίθεση με το παρελθόν -το 2Ο17- που υπήρχαν τουλάχιστον 26 δημοσιευμένες κριτικές.
Απόδειξη της ρατσιστικής συμπεριφοράς της " Δημοκρατικής Ευρώπης" απέναντι στην Παλαιστινιακή ταυτότητα του ποιητή.Κανείς δεν ασχολήθηκε με το περιεχόμενο των ποιημάτων του....
Ακολούθησε η συζήτηση του Πάνου Χαρίτου με τον καθηγητή Διεθνών σχέσεων στην Μέση Ανατολή , Σωτήρη Ρούσο, με αφορμή τα βιβλία του για την Γάζα και την εξέγερση στην Μέση Ανατολή. Η συζήτηση "Ανατομία της σύγκρουσης: από την Νάκμπα και το Γιον Κιπούρ στην αναζήτηση της Συνύπαρξης" καθήλωσε τους ακροατές καθώς η εικόνα από μόνη της ήταν αποκαλυπτική.
Η Χασάν Ασράουι, διακεκριμένη Παλαιστίνια πολιτικός,νομοθέτης και συγγραφέας ήταν μαζί μας μέσω Skype από το σπίτι της στην Ραμάλα καθώς ο αποκλεισμός που επιβάλει το Ισραήλ στην περίκλειστη Παλαιστίνη είναι ασφυκτικός, ενώ αντιθέτως ο Γκίντεον Λεβί, Ισραηλινός συγγραφέας και αρθρογράφος της εφημερίδας Haaretz ,που ασκεί κριτική στην πολιτική Νετανιάχου ήταν πάνω στην σκηνή του "Μίκης Θεοδωράκης" καθώς ως Ισραηλινός μπορεί να ταξιδέψει ανεμπόδιστα όπου επιθυμεί.
Αυτά είναι τα διδακτικά λόγια της Παλαιστινιας: "Είμαστε σε καθεστώς πολιορκίας. Ελέγχεται ο εναέριος χώρος μας, δεν έχουμε αεροδρόμιο, πρέπει να μεταβούμε στην Ιορδανία για την όποια μετακίνησή μας. Υπάρχουν χιλιάδες σημεία ελέγχου από το Ισραήλ στην περιοχή της Δυτικής Όχθης. Για να πάς στην Ιεριχώ -μια απόσταση 15 λεπτών - χρειάζονται 3,5 ώρες. Αυθαιρεσία. Οι έποικοι έχουν ξαμολυθεί στην Δυτική Όχθη και επιτίθενται σε σπίτια, επιχειρήσεις και ανθρώπους με την βοήθεια του στρατού.
Αν βγεις έξω από την Δυτική Όχθη μπορεί να μην σου επιτρέψουν να επιστρέψεις.Ελέγχουν όλες τις μετακινήσεις μας, είναι ριψοκίνδυνο ακόμη και το ταξίδι στην Ιορδανία, ζητούν ανανέωση των ταυτοτήτων μας.
Ο Ισραηλινός Γκίντεον Λεβί χαρακτήρισε τον εαυτό του προνομιούχο Εβραίο, λευκό,ελεύθερο να μετακινείται όπου θέλει και να λέει ότι θέλει εντός και εκτός Ισραήλ. "Το Ισραήλ αυτοαποκαλείται Δημοκρατία. Ομως δεν είναι καθώς υπάρχουν 2 εκ.Παλαιστίνιοι χωρίς ιθαγένεια, χωρίς υπηκοότητα,οι πιο καταπιεσμένοι. Η κατάσταση στην Δυτική Όχθη είναι δραματικά χειρότερη από την περασμένη τριετία και δεν είναι αναστρέψιμη.Χειροτερεύει από μέρα σε μέρα.
Οι Παλαιστίνιοι ξυπνούν καθημερινά και δεν γνωρίζουν τι τους περιμένει.Ειναι μια περίκλειστη φυλακή.250.000 Παλαιστίνιοι που ζουν στην Χεβρώνα δεν μπορούν να μετακινηθούν για δουλειά στο Ισραήλ.Το πογκρόμ κατά των Παλαιστινίων είναι καθημερινό.
Την περασμένη βδομάδα επισκέφτηκα ένα χωριό της Ραμάλα στο οποίο οι Ισραηλινοί επιχείρησαν να κάψουν σπίτια προκειμένου να κάψουν τους ανθρώπους.
Ολα είναι χωρίς νόμους, χωρίς ασφάλεια, χωρίς προστασία..Δεν υπάρχει θεσμός στον οποίον μπορούν να απευθυνθούν για βοήθεια οι Παλαιστίνιοι. " Πόσο ρεαλιστική είναι μια συμφωνία στην Μέση Ανατολή;"
Οι Παλαιστίνιοι βρισκόμαστε στο χειρότερο ιστορικό σημείο.Ηττημένοι από τους εποίκους καθώς το 80 τοις εκατό της Γάζας έχει χαθεί, δεν τίθεται ζήτημα σχετικό στα διεθνή φόρα από Κίνα, Ρωσία, Ε-Ε, ΗΠΑ αν και το κύμα συμπαράστασης από την κοινωνία των πολιτών είναι μεγάλο. Για τον Τραμπ, προτεραιότητα είναι το Ιράν. Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει χάσει την αξιοπιστία της. Λέει πως η επιβίωση των Παλαιστινίων εξαρτάται από την Δύση.Θελει να γίνει αρεστή στην Δύση ακόμη και στο Ισραήλ. Αυτό είναι γελοίο. Οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι απλήρωτοι,δεν λειτουργούν σχολεία και Πανεπιστήμια, υπάρχει ανεργία,την αγροτική μας παραγωγή είτε την καταστρέφουν είτε κλέβουν την σοδειά. Η Παλαιστινιακή Αρχή δεν φροντίζει τις οικογένειες των Παλαιστίνιων φυλακισμένων που είναι στο έλεος.
Υπάρχουν 10 χιλιάδες Παλαιστίνιοι στην φυλακή, χωρίς να τους πει κανείς τον λόγο.Η Παλαιστίνη δεν μπορεί να προστατέψει τα παιδιά τής. Οι διαδηλώσεις απαγορεύονται και αν εμείς χρησιμοποιήσουμε βία,οι Ισραηλινοί θα απαντήσουν με πολλαπλάσια βία. Είμαστε σε πολύ κρίσιμο σταυροδρόμι για το τι πρέπει να κάνουμε.Το Ισραήλ ξοδεύει εκατομμύρια για να αλλάξει τις παγκόσμιες συνειδήσεις.Γιατί άραγε να συνεχίζεται η συνεργασία Ελλάδας -Ισραήλ και σε επίπεδο μυστικών υπηρεσιών; Γιατί οι Παλαιστίνιοι στο Λονδίνο φυλακίζονται;
Γιατί κάνει το Ισραήλ ότι γουστάρει; Πώς απαντά η Παλαιστινιακή Αρχή" τα λόγια απορίας και αμηχανίας της Παλαιστινιας Χανάν Ασράουι..
Ο Ισραηλινός Γκίντεον Λεβί εμφανίστηκε απαισιόδοξος για την αλλαγή κρατικής πολιτικής στο Ισραήλ ακόμη και με ενδεχόμενη απομάκρυνση του Νετανιάχου στις επικείμενες εκλογές. "Όχι ,δυστυχώς η κοινωνία του Ισραήλ δεν αλλάζει,δεν λένε να σταματήσει η Κατοχή, δεν θα ξυπνήσουν ένα πρωινό για να ζητήσουν εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.Το Ισραήλ ενδυνάμωσε την κατοχή της Παλαιστίνης. Σε τρία χρόνια κατέκτησε όσα εδάφη είχε προσαρτήσει στα προηγούμενα 40 χρόνια. Εχει μετατραπεί στο πιο μισητό κράτος."
Το ίδιο έντονο ενδιαφέρον και στην συζήτηση μεταξύ του Ξενοφώντα Κοντιάδη και του Πέτρου Κόκκαλη με αφορμή το βιβλίο του συνταγματολόγου"Δωσίλογοι και ονειροπόλοι ".
Μαζική και η παρουσίαση των πολιτών στην συζήτηση της Ελισάβετ Χρονοπούλου και του Μενέλαου Χαραλαμπίδη.
Η θεματική αυτή προσέλκυε εκατοντάδες πολίτες που θέλησαν να ακούσουν για τις αποσιωπημένες σελίδες της πιο σκοτεινής ιστορικής περιόδου της Ελλάδας, καθώς μέχρι και σήμερα δεν έχουν ανοίξει τα αρχεία αλλά και οι νικητές εκείνης της περιόδου είναι οι κυρίαρχοι.
Το Φεστιβάλ βιβλίου Χανίων έχει το δικό του στίγμα και γράφει την δική του ιστορία.Μακάρι να παραμείνει ο θεσμικός του χαρακτήρας πέραν των ποιός θα είναι ο αιρετικός Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης...
