Ακόμη στο 84% της επικράτειας βρίσκεται η κτηματογράφηση της χώρας, με το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής της -επτά χρόνια τώρα- να μετατίθεται για τον επόμενο χρόνο… Αυτό βέβαια δεν εμπόδισε σχεδόν το… μισό κυβερνητικό συμβούλιο (αντιπρόεδρος Κ. Χατζηδάκης, οι υπουργοί Δ. Παπαστεργίου, Στ. Παπασταύρου, Α. Σκέρτσος), με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού, να «πουλήσει» ως ψηφιακό κτηματολόγιο την ανάρτηση για το 99% της επικράτειας των κτηματολογικών στοιχείων (ιδιοκτησιακά δικαιώματα) και τον ΚΑΕΚ, τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου που έχουν λάβει τα δηλωθέντα ακίνητα, σε εκδήλωση-φιέστα την Τρίτη 23 Ιουνίου στο Ωδείο Αθηνών.
Η περαίωση της κτηματογράφησης, κατά τον αρμόδιο υφυπουργό Χρ. Δερμεντζόπουλο, τοποθετείται πια εντός του 2026, ενώ μέχρι το τέλος Ιουνίου θα έχει κτηματογραφηθεί το 84%. Τσιμουδιά, βεβαίως, δεν ακούστηκε για τη μεγάλη εκκρεμότητα των δασικών χαρτών (αρμοδιότητα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας), η οποία έχει άμεση σχέση με την εξέλιξη της κτηματογράφησης. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, από τις 466.000 αντιρρήσεις που υποβλήθηκαν κατά του περιεχομένου του δασικού χάρτη έχουν εξεταστεί από τις αρμόδιες επιτροπές οι μισές και κάτι (ποσοστό 51%). Στο ένα τρίτο της χώρας η εξέταση έχει σχεδόν ολοκληρωθεί (Μακεδονία, Ήπειρο και Δυτική Ελλάδα), ενώ πίσω έχει μείνει η Κρήτη, η Ανατολική Αττική και η Πελοπόννησος.
Στην εκδήλωση της Τρίτης περίσσεψε ο… αυτοθαυμασμός από το σύνολο των ομιλητών αλλά και τα… παχιά λόγια. Χαρακτηριστική είναι η αποστροφή από την παρέμβαση του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη: «Ένα έργο, το οποίο έμοιαζε πράγματι ακατόρθωτο, επιτέλους ολοκληρώνεται. Αυτό οφείλεται πρώτα και πάνω απ’ όλα στη διοίκηση και στους εργαζόμενους του Ελληνικού Κτηματολογίου, αλλά και σε όλες τις πολιτικές ηγεσίες που από το 2019 και μετά δεν το έβαλαν κάτω και ξεπέρασαν εμπόδια τα οποία φαίνονταν στην κυριολεξία αξεπέραστα. Νομίζω ότι είναι μια πολύ μεγάλη κατάκτηση, αλλά ίσως και η πιο εμβληματική». Παραλάβαμε, είπε, το έργο στο 38% το 2019.
Λησμόνησε όμως -επί τούτου- πολλά και καθοριστικά για την εξέλιξη του κτηματολογίου τα οποία κληρονόμησε η κυβέρνησή του. Επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με τον Νόμο 4512/2018 και αφού προηγήθηκε εκτεταμένος και εξαντλητικός διάλογος με το σύνολο των εμπλεκομένων, η Ανώνυμη Εταιρεία του Κτηματολογίου έως τότε έγινε Δημοσίου Δικαίου, ενώ θεσμοθετήθηκε η νέα δομή λειτουργίας του φορέα σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο (17 κτηματολογικά γραφεία και τα υποκαταστήματά τους) με την ενσωμάτωση των 392 άμισθων και έμμισθων υποθηκοφυλακείων. Νόμος που σηματοδότησε τη μετάβαση από το προσωποκεντρικό σύστημα μεταγραφών και υποθηκών στο κτηματοκεντρικό του αποδεικτικού κτηματολογίου. Μάλιστα, οι άμισθοι υποθηκοφύλακες είχαν αντιδράσει σφοδρά, καταθέτοντας και αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ η οποία απορρίφθηκε. Στην εκπνοή του 2017 ανατέθηκαν 27 συμβάσεις που αφορούσαν την κτηματογράφηση κυρίως εξωαστικών περιοχών - από τις συνολικά 32 μελέτες του προγράμματος που προκηρύχθηκε την άνοιξη του 2016 για το υπόλοιπο 64% της έκτασης της χώρας, ώστε να κλείσει ο κύκλος των διαγωνισμών μελετών κτηματογράφησης. Εκτός έμειναν τότε πέντε συμβάσεις κτηματογράφησης, λόγω δικαστικών προσφυγών μεταξύ των υποψηφίων αναδόχων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η εποπτεία του δημόσιου φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο, αρμόδιου για τη σύνταξη, την τήρηση και τη λειτουργία του κτηματολογίου έχει μεταφερθεί στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης από τις αρχές του 2021 -μετά την αυθαίρετη απόσπασή του από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας- μολονότι συνδέεται και με το έργο των δασικών χαρτών και τον χωρικό σχεδιασμό!
Εργαζόμενοι: Σκόπιμη απόκρυψη προβλημάτων
Θεσμικό παραλυτικό αλαλούμ αλλά και συστηματική και σκόπιμη απόκρυψη πλήθους εκκρεμοτήτων καταγγέλλει το Σωματείο Εργαζομένων στο Κτηματολόγιο, ζητώντας την άμεση εντολή διενέργειας πλήρους διαχειριστικού και οικονομικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας για το σύνολο των πεπραγμένων της παρούσας διοίκησης. Το σχετικό ομόφωνο ψήφισμα, μετά από έκτακτη γενική συνέλευση με ημερομηνία 21 Ιουνίου, κοινοποίησαν στον πρωθυπουργό, σε όλα τα κόμματα, στο Ελεγκτικό Συνέδριο, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, προς γνώση αλλά και «για τις δικές τους νόμιμες ενέργειες». Απαιτούν την άμεση, πλήρη και δημόσια καταγραφή και ανάρτηση όλων των εκκρεμοτήτων, ανά κατηγορία και ανά κτηματολογικό γραφείο και υποκατάστημα αλλά και την κατάργηση της εξωθεσμικής δομής «Επιτελικό Κέντρο Ψηφιακού Φακέλου» που υποκαθιστά νόμιμες διοικητικές δομές, προκειμένου να αποκατασταθεί η νόμιμη διοικητική λειτουργία του φορέα και να δρομολογηθεί η ουσιαστική και πραγματική μείωση των εκκρεμοτήτων.
Οι εργαζόμενοι στο ψήφισμά τους -μεταξύ άλλων- μιλούν για τη συστηματική απαξίωση του προσωπικού των περιφερειακών υπηρεσιών και τον υπέρμετρο συγκεντρωτισμό της κεντρικής υπηρεσίας, τις αμφισβητούμενες αποφάσεις ανάθεσης καθηκόντων που ενίοτε υπερφαλαγγίζουν τη διοικητική δομή του φορέα, τον υπαρκτό θεσμικό κίνδυνο που διατρέχουν οι υπάλληλοι από πιέσεις και εκβιασμούς οργανωμένων συμφερόντων, καθώς και από πολιτικές παρεμβάσεις. Το ΣΕΚΤ σημειώνει ότι λόγω του αλαλούμ που επικρατεί στον φορέα παρατηρείται μαζική αποχώρηση έμπειρου και εξειδικευμένου προσωπικού, ως αποτέλεσμα της επικρατούσας θεσμικής αναρχίας.
Όσον αφορά τη διάλυση των υπηρεσιών δόμησης που απεργάζεται η κυβέρνηση, την απόσπασή τους από τους δήμους και τη μεταφορά τους στον φορέα του κτηματολογίου, οι εργαζόμενοι δηλώνουν ρητά και κατηγορηματικά ότι «μόνο εφόσον διασφαλιστούν πλήρως τα ανωτέρω αιτήματά μας, μπορεί να προχωρήσει οποιαδήποτε συζήτηση ή προσπάθεια για τη συγχώνευση του Ελληνικού Κτηματολογίου με τις Υπηρεσίες Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.). Σε αντίθετη περίπτωση, οποιοδήποτε εγχείρημα συνένωσης επί σαθρών θεσμικών θεμελίων και υπό καθεστώς διοικητικής απορρύθμισης, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στη δημιουργία ενός δυσλειτουργικού υπερφορέα». Προειδοποιούν δε ότι «[…] ένας τέτοιος φορέας δεν θα διασφαλίζει, αλλά θα θέτει σε άμεσο και υπαρκτό κίνδυνο το περιβάλλον, την ιδιωτική και τη δημόσια ακίνητη περιουσία, την ασφάλεια δικαίου, καθώς και το μέλλον της χώρας. Η ευθύνη για την αποτροπή ενός τέτοιου εθνικού ατυχήματος βαρύνει αποκλειστικά την Πολιτική Ηγεσία». Τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου, στην εκδήλωση της Τρίτης… ανακάλυψαν με καθυστέρηση τη σύνδεση του κτηματολογίου με τον χωρικό σχεδιασμό, ίσα-ίσα για να δικαιολογήσουν τον κατακερματισμό των πολεοδομιών με τη σχεδιαζόμενη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης.
