ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. Της Χριστίνας Βασιλάκη
Την ήδη ειλημμένη απόφαση να ενεργοποιηθεί τον ερχόμενο Μάιο το άρθρο 26 του Κώδικα Σένγκεν, επιβεβαίωσε εμμέσως πλην σαφώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Παρασκευή. Συγκεκριμένα, κατά την ανακοίνωση του οδικού χάρτη για την επιστροφή στην «ομαλότητα» της Σένγκεν, αναφέρθηκε ότι στόχος είναι να αρθούν όλοι οι περιορισμοί στα εσωτερικά σύνορα της Ε.Ε. στο τέλος του χρόνου. Ως εκ τούτου τον Μάιο, όταν κάποια κράτη - μέλη, με πρώτες τη Γερμανία και την Αυστρία, θα έχουν ανάγκη να ανανεώσουν τους συνοριακούς ελέγχους για άλλους έξι μήνες τουλάχιστον, η Ελλάδα θα βρεθεί και πάλι στο επίκεντρο καθώς το νομικό πάτημα στο οποίο θα στηριχθούν είναι η απόδειξη ότι υπάρχουν ελλείψεις στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε.
Σύμφωνα με πληροφορίες που πηγάζουν από τις αρμόδιες αρχές, μετά την αξιοσημείωτη πρόοδο την οποία έχει επιτύχει η Ελλάδα απέναντι σε όλες τις συστάσεις της, η «ετυμηγορία» της Επιτροπής θα βασιστεί κυρίως στο ότι υπάρχουν «δομικά προβλήματα» που καθιστούν αναγκαία τη συνέχιση των συνοριακών ελέγχων καθώς και το γεγονός ότι ήδη έχουν εισέλθει παράνομα και «κυκλοφορούν» στα ευρωπαϊκά εδάφη 1.000.000 πρόσφυγες και μετανάστες.
Πιέσεις, μέσω... κόστους
Συγχρόνως, η Επιτροπή έχει υπολογίσει ότι η πλήρης επαναφορά των συνοριακών ελέγχων εντός του χώρου Σένγκεν θα επέφερε άμεσο κόστος ύψους από 5 έως 18 δισ. ευρώ ετησίως (ή 0,05%-0,13% του ΑΕΠ). Το εν λόγω κόστος θα επιβάρυνε κυρίως συγκεκριμένους φορείς και περιοχές, ωστόσο θα επηρέαζε αναπόφευκτα και την οικονομία της Ε.Ε. συνολικά. Για παράδειγμα, αναφέρεται σε κράτη - μέλη, όπως η Πολωνία, οι Κάτω Χώρες και η Γερμανία, οι οποίες θα επωμίζονταν πρόσθετο κόστος ύψους άνω των 500 εκατ. ευρώ για την οδική μεταφορά εμπορεύσιμων αγαθών. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις στην Ισπανία και την Τσεχική Δημοκρατία θα έφταναν να πληρώνουν περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ σε πρόσθετες δαπάνες, ενώ σε γενικές γραμμές οι έλεγχοι θα επέφεραν σοβαρά πλήγματα στον τουρισμό αλλά και στις κυβερνήσεις λόγω της απώλειας χρόνου των υπαλλήλων και της ανάγκης για πρόσθετο προσωπικό.
Με τη δημοσίευση όλων αυτών των στοιχείων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να επισημάνει τους λόγους για τους οποίους τα κράτη - μέλη πρέπει να επαναφέρουν την ελεύθερη κυκλοφορία στη ζώνη της Συνθήκης Σένγκεν το συντομότερο, κάνοντας όμως παράλληλα σαφές ποιο είναι το διακύβευμα έναντι της τρομακτικής πίεσης που δέχεται εδώ και μήνες η Ελλάδα.
Αλληλεγγύη, ποια αλληλεγγύη;
Στον αντίποδα, η Ε.Ε. στέκεται σχεδόν «αμήχανη» στην πρωτοφανή έλλειψη αλληλεγγύης κάποιων κρατών - μελών που αρνούνται πεισματικά να εφαρμόσουν το σχήμα μετεγκατάστασης, ενώ φαίνεται έτοιμη να απαρνηθεί τις υποχρεώσεις της που προκύπτουν από τη διεθνή και ευρωπαϊκή νομοθεσία επιστρέφοντας στην Τουρκία ακόμη και πρόσφυγες από εμπόλεμες ζώνες.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΟΗΕ, το 91% των αφίξεων στην Ελλάδα είναι πρόσφυγες από τρεις μεγάλες εμπόλεμες συγκρούσεις, παρά τα όσα επίσημα δηλώνουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, θέλοντας να δικαιολογήσουν τις μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις επιστροφών που αναμένεται να συμφωνηθούν αύριο στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. με την Τουρκία. Αξιωματούχος του ΟΗΕ επισήμανε την Παρασκευή ότι εφόσον η Ε.Ε. ξεκινήσει να επιστρέφει αιτούντες άσυλο σε μεγάλους αριθμούς χρειάζονται διαβεβαιώσεις ότι όσοι χρήζουν διεθνούς προστασίας θα την έχουν και στην Τουρκία. «Το νομικό πλαίσιο για τους Σύρους εφαρμόζεται, αλλά μη Σύροι δεν απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα», προειδοποίησε ο επικεφαλής του ευρωπαϊκού γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, σημειώνοντας: «Ας δούμε τι θα αποφανθούν τα ευρωπαϊκά δικαστήρια για το θέμα αυτό».
