ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Τα αναγκαία βήματα έτσι ώστε να επιστρέψει η Ζώνη Σένγκεν σε καθεστώς ομαλότητας, δηλαδή να αρθούν όλοι οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα, έως το τέλος, χρόνου παρουσίασε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο επίκεντρο του σχεδίου της Ε.Ε. βρίσκεται για ακόμα μία φορά η Ελλάδα, η οποία καλείται να λειτουργεί μέχρι τότε ως το απόλυτο σημείο καταγραφής, ταυτοποίησης, διαλογής και φιλοξενίας όλων όσοι εισέρχονται παράνομα στην Ευρώπη από την Τουρκία. Δίνοντας οριστικό τέλος στην πολιτική «προώθησης» των μεταναστευτικών κυμάτων, η Ελλάδα καλείται να κρατά το 100% των ροών στο έδαφός της μέχρι να μετεγκατασταθεί ένα ποσοστό εξ αυτών στις άλλες χώρες της Ε.Ε. (εάν χρήζουν προστασίας) ή να επαναπροωθηθούν στην Τουρκία (εάν πρόκειται για οικονομικούς μετανάστες). «Τα hotspots είναι υπεύθυνα για να δώσουν το 'status' σε καθέναν που εισέρχεται παράνομα στην Ευρώπη. Όσοι δε χρήζουν προστασίας θα επιστρέφονται» δήλωσε χθες ο επίτροπος Μετανάστευσης Δημήτρης Αβραμόπουλος, σημειώνοντας πως θέλει να στείλει ένα «ξεκάθαρο μήνυμα» ως προς αυτό.
Στο πλαίσιο αυτό ανακοινώθηκε και επίσημα χθες πως αναμένεται να επανενεργοποιηθεί και η Συνθήκη του Δουβλίνου, σύμφωνα με την οποία είναι δυνατό να επιστρέφονται οι αιτούντες άσυλο στην πρώτη χώρα εισόδου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει την αξιολόγησή της για τη δυνατότητα επαναφοράς των μεταφορών του Δουβλίνου προς την Ελλάδα πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου.
Ερωτηθείς σχετικά με το φλέγον ζήτημα των επιστροφών των αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, ο Δ. Αβραμόπουλος ανέφερε χθες πως ο διάλογος για την αναθεώρηση της Συνθήκης του Δουβλίνου αναμένεται να ξεκινήσει σε έναν μήνα, αλλά μέχρι τότε «το Δουβλίνο είναι ζωντανό», όπως είπε. Άφησε δε να εννοηθεί πως είναι άγνωστο το πότε θα ολοκληρωθεί η συζήτηση, καθώς, για να πραγματοποιηθεί η αναθεώρηση, «πρέπει να συμφωνήσουν όλα τα κράτη - μέλη». «Όταν είχαμε υιοθετήσει αυτό το άρθρο, η κατάσταση ήταν διαφορετική. Τώρα πρέπει να λάβουμε υπόψη την κατάσταση στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία» υπογράμμισε ο ίδιος.
Παράλληλα, σύμφωνα με την Επιτροπή, εξέχουσας σημασίας είναι να εγκριθεί από το Συμβούλιο και να τεθεί σε λειτουργία το καλοκαίρι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Σώματος Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Αυτό το σώμα θα αναλάβει επί της ουσίας τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. Η Επιτροπή κάλεσε χθες τα κράτη - μέλη και τη Frontex να ξεκινήσουν αμέσως τις απαραίτητες προετοιμασίες για την εφαρμογή του νέου συστήματος, και κυρίως να προσδιορίσουν τους απαραίτητους ανθρώπινους και τεχνικούς πόρους.
Το κόστος των συνοριακών ελέγχων και το άρθρο 26
Όπως προκύπτει από το σχέδιο και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μέχρι το τέλος του 2016 οι συνοριακοί έλεγχοι μεταξύ των κρατών πρέπει να θεωρείται σίγουρο πως θα διατηρηθούν. Όπως φαίνεται από στοιχεία που δημοσίευσε χθες η Επιτροπή, η επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν θα δημιουργήσει άμεσο κόστος μεταξύ 5 και 18 δισ. ευρώ ετησίως (ή 0,05% έως 0,13% του ΑΕΠ). Παρ' όλο, λοιπόν, που αυτή η μέθοδος είναι οικονομικά ασύμφορη, είναι αναπόφευκτη, καθώς ορισμένα κράτη - μέλη (οκτώ για την ακρίβεια) έχουν επιβάλει αυτούς τους ελέγχους για λόγους ασφαλείας αλλά και για να περιοριστούν οι εισροές προσφύγων, με τις αλυσιδωτές επιπτώσεις που είχαν για την Ελλάδα.
Ως εκ τούτου, αναπόφευκτη θα είναι τον ερχόμενο Μάιο με τη σειρά της και η ενεργοποίηση του άρθρου 26 του Κώδικα Σένγκεν, η οποία -όπως έχει ειπωθεί πολλάκις- δικαιολογείται μόνο από την «απόδειξη» ότι υπάρχουν «συνεχιζόμενες και σοβαρές ελλείψεις στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων», ήτοι στην Ελλάδα. Η Επιτροπή επισήμανε χθες ότι αν οι μεταναστευτικές πιέσεις και οι σοβαρές ελλείψεις στον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων συνεχιστούν μετά τις 12 Μαΐου, η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλει πρόταση βάσει του άρθρου 26 (2) του Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν, συνιστώντας στο Συμβούλιο μια συνεκτική ευρωπαϊκή προσέγγιση για τους ελέγχους των εσωτερικών συνόρων, μέχρι να διορθωθούν οι δομικές ελλείψεις. «Η Επιτροπή θα είναι προετοιμασμένη να ενεργήσει χωρίς καθυστέρηση, προτείνοντας συνοριακούς ελέγχους μόνο στα τμήματα των συνόρων, όπου είναι αναγκαίο» αναφέρει η ανακοίνωση.
Νέα ευρωτουρκική συμφωνία τη Δευτέρα
Την ίδια ώρα, περισσότεροι από 30.000 πρόσφυγες και μετανάστες είναι εγκλωβισμένοι στην Ελλάδα σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή έθεσε και πάλι ως προτεραιότητες την άμεση ενδυνάμωση της διαδικασίας μετεγκατάστασης, καλώντας τα μέχρι τώρα «απρόθυμα» κράτη - μέλη να «συμμορφωθούν» καθώς και την επίτευξη τελικής συμφωνίας με την Τουρκία για τη συστηματική επανεισδοχή των μεταναστών που δεν έχουν δικαίωμα ασύλου. Σύμφωνα με το προσχέδιο της νέας ευρωτουρκικής συμφωνίας, που αναμένεται να υπογραφεί τη Δευτέρα κατά τη σύνοδο κορυφής Ε.Ε. - Τουρκίας στις Βρυξέλλες, και το οποίο διέρρευσε σε ελληνικά και διεθνή μέσα, η Τουρκία έχει συμφωνήσει να δεχθεί την επαναπροώθηση των οικονομικών μεταναστών. Επιπλέον, η Άγκυρα φέρεται να είναι κοντά στην αποδοχή της συστηματικής επιστροφής όλων των μη Σύρων προσφύγων, συμπεριλαμβανομένων των προσφύγων από εμπόλεμες ζώνες. Προετοιμάζοντας το έδαφος για μια τέτοια συμφωνία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χθες δημοσίευσε έκθεση στην οποία καταγράφει «βήματα προόδου» της Τουρκίας προς την κατάργηση των θεωρήσεων εισόδου (βίζα) για τους Τούρκους πολίτες, ενώ ενέκρινε και βοήθεια ύψους 95 εκατ. από το Ταμείο Διευκόλυνσης για την Τουρκία, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν σε εκπαιδευτικά και ανθρωπιστικά προγράμματα για τους πρόσφυγες.
