Με κεντρικό σύνθημα «Ας μη λυγίσει η μνήμη, ας μην καεί η φωνή, ας μη σωπάσει η ζωή» και πλήθος συζητήσεων, συναυλιών, παραστάσεων, εκθέσεων και παράλληλων δράσεων διοργανώνεται το τριήμερο 26-28 Ιουνίου το 26ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης στο πάρκο Ξαρχάκου. Απέναντι στο μίσος που δυναμώνει, στους αποκλεισμούς που διευρύνονται και στην Ακροδεξιά που εξαπλώνεται, το Φεστιβάλ, πιστό στο ετήσιο ραντεβού του, έρχεται να λειτουργήσει ως φάρος αλληλεγγύης, ενδυνάμωσης και αγώνα. Μιλούν στην ΑΥΓΗ της Κυριακής η Μαρία Παπαδοπούλου και ο Μενέλαος Εξίογλου, μέλη της Αντιρατσιστικής Πρωτοβουλίας Θεσσαλονίκης.
«Από τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα ως την ατιμωρησία των εγκλημάτων στην Πύλο και στα Τέμπη και από την εκλογή Τραμπ ως τις αυξανόμενες επιθέσεις σε trans και queer άτομα στη χώρα μας, εξαπλώνεται ένα τοπίο όπου η μισαλλοδοξία και ο ρατσισμός παλεύουν να εδραιωθούν για τα καλά» σημειώνει η Μαρία Παπαδοπούλου και, περιγράφοντας τα βασικά προτάγματα της φετινής διοργάνωσης, αναφέρει: «Το Φεστιβάλ μας, δίπλα στα πολλά Αντιρατσιστικά Φεστιβάλ της χώρας, έρχεται να θυμίσει την αναγκαιότητα να συνεχίζουμε να αντιστεκόμαστε, να αποτελέσει έναν χώρο συνεύρεσης και αλληλεγγύης. Για να θυμίσει πως καμιά και κανένα δεν πρέπει -και δεν θα αφήσουμε- να είναι μόνα απέναντι σε επιθέσεις· είτε πρόκειται για τη δολοφονική κρατική αδιαφορία και την αστυνομική καταστολή είτε για τις μεθοδευμένες επιθέσεις φασιστών. Το φετινό Φεστιβάλ θέλουμε να αποτελέσει ένα φάρο που θα φωτίσει τους αγώνες που έρχονται, μια “σημαδούρα” για να συνεχίζουμε να μη χάνουμε, μέσα στο σκοτάδι, τους στόχους μας».
Εκδηλώσεις για όσα θέλουμε να πούμε
Δίνοντάς μας μια γεύση των συζητήσεων που θα βρεθούν στο επίκεντρο της διοργάνωσης, η ίδια επισημαίνει: «Το φετινό μας πρόγραμμα προσπαθήσαμε να πιάνει όλα όσα θέλουμε να πούμε με ποικίλους τρόπους. Το Φεστιβάλ καταπιάνεται με τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν προσφύγισσες και μετανάστ(ρι)ες στη χώρα μας, προσπαθώντας, μάλιστα, να έχει κι έναν ενημερωτικό χαρακτήρα. Θα αναφερθούμε στις πιο πρόσφατες -δυσμενείς- αλλαγές στον τρόπο διακυβέρνησης του Μεταναστευτικού, καθώς πλέον έχουμε έναν ακροδεξιό στο τιμόνι του υπουργείου Μετανάστευσης· και θα ασχοληθούμε με το να αναδείξουμε τους αποκλεισμούς που βιώνουν οι προσφυγικές, Ρομά και μεταναστευτικές κοινότητες στην πρόσβαση σε βασικά αγαθά, όπως Παιδεία και Υγεία. Επιπλέον, συζητάμε για την άνοδο της Ακροδεξιάς, την αποσάθρωση του δημόσιου συστήματος για την ψυχική υγεία, αλλά και τις επιπτώσεις του εξορυκτισμού και της -μόνο κατ’ όνομα- πράσινης ανάπτυξης στις τοπικές κοινωνίες και στη δημόσια Υγεία. Θα θυμηθούμε τις σπουδαίες αυτοοργανωμένες δομές αλληλεγγύης της πόλης που υποστήριζαν για χρόνια (μετά το 2015) τους ανθρώπους χωρίς χαρτιά που περνούσαν από τη Θεσσαλονίκη στο ταξίδι τους προς την Ευρώπη, θα ακούσουμε για το βίωμα και την ταυτότητα που αναπτύσσουν οι μετανάστ(ρι)ες δεύτερης γενιάς από την Αλβανία, αλλά και για τον εξευγενισμό που υφίσταται το κέντρο της πόλης μας από τη βραχυχρόνια μίσθωση, που εκτοπίζει μόνιμους κατοίκους και χώρους εναλλακτικής διασκέδασης».
Μισαλλόδοξη ρητορική στα ΜΜΕ
Ερωτηθείσα σχετικά, σημειώνει πως τα ζητήματα αυτά απασχολούν λίγο τη δημόσια συζήτηση και όταν την απασχολούν, αυτό γίνεται με έναν μονοδιάστατο τρόπο που «στην περίπτωση των προσφύγων και μεταναστριών, αλλά και των ΛΟΑΤΚΙΑ+ ατόμων γίνεται για να σπείρει τον ρατσισμό και τον σεξισμό, αξιοποιώντας την ταυτότητα της “ξένης” και του “διαφορετικού Άλλου” ως τον διαχρονικότερο ιστορικά αποδιοπομπαίο τράγο και ταυτόχρονα αποτελεσματικότερο μέσο αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης. Αυτό το βλέπουμε να συμβαίνει σχεδόν κάθε φορά που πρέπει να αποσιωπηθούν οι ευθύνες των κυβερνώντων για κάποιο άλλο ζήτημα που ταλανίζει τη δημόσια σφαίρα. Στη δε περίπτωση ζητημάτων που αφορούν την παρακμή, την υποβάθμιση και ιδιωτικοποίηση δημόσιων αγαθών και πόρων, η έλλειψη πληροφόρησης και η αποσιώπηση των επιπτώσεων είναι ο κανόνας». «Τα Αντιρατσιστικά Φεστιβάλ έρχονται να καλύψουν κενά πληροφόρησης και να μπολιάσουν τη δημόσια συζήτηση με τις οπτικές της αλληλεγγύης, της αποδοχής και της συμπερίληψης, φωτίζοντας αθέατες πλευρές ζητημάτων που παρουσιάζονται μονομερώς από τους “από τα πάνω” ή απουσιάζουν παντελώς» προσθέτει.
Ακραίες οι προβλέψεις του ν/σ
Για το αποτύπωμα που αφήνει στο Μεταναστευτικό το κύμα συντηρητισμού που καταγράφεται διεθνώς, ο Μενέλαος Εξίογλου υπογραμμίζει: «Πέρα από το προφανές της ανόδου των ακροδεξιών, ακόμα και καθαρά νεοφασιστικών κομμάτων στις εκλογικές αναμετρήσεις, παρατηρούμε μια κανονικοποίηση της Ακροδεξιάς και ένταξή της στη mainstream πολιτική σκηνή, όπως επίσης (πολύ συχνά) τον καθορισμό της ατζέντας από αυτήν. Στην Ελλάδα ο μπαμπούλας των αυξημένων ποσοστών των υπερσυντηρητικών, σκοταδιστικών κι εθνικιστικών κομμάτων αξιοποιείται για την αντίστοιχη μετατόπιση εντός του κυβερνώντος κόμματος. Με άλλα λόγια: Τον τόνο δίνουν οι Βορίδης, Πλεύρης και Γεωργιάδης και ο ίδιος ο πρωθυπουργός επιλέγει συχνά να αφήνει κατά μέρους το φιλελεύθερο προφίλ του και να υποστηρίζει τις επαναπροωθήσεις, να αναρωτιέται με τη σειρά του “μήπως το παρακάναμε με το woke;” και να αφήνει “τυράκια” στο πιο ακραία δεξιό κοινό του· είτε σε επίπεδο ρητορικής είτε με την ανάληψη νομικών πρωτοβουλιών όπως ακριβώς το εξαγγελθέν νομοσχέδιο Βορίδη».
Σχετικά με τις προβλέψεις που προωθεί η κυβέρνηση με το νέο νομοσχέδιο για το Μεταναστευτικό, τονίζει: «Είναι ακραίες και αποτελούν ουσιαστικά μια ακόμα πιο σκληρή ποινικοποίηση της μετανάστευσης, καθώς, πέρα από την κόντρα σε κάθε έννοια ανθρωπίνων δικαιωμάτων επέκταση της διοικητικής κράτησης, υπόσχεται και τιμωρία ανθρώπων που έχουν ζήσει και δουλέψει για χρόνια στη χώρα, στερώντας τους οποιοδήποτε δικαίωμα να αναζητήσουν στην πορεία κάποια διέξοδο νομιμοποίησης. […] Φυσικά, οι άμεσες συνέπειες θα είναι στις ζωές, στην κοινωνική, επαγγελματική και ανθρώπινη υπόσταση των ίδιων των μεταναστ(ρι)ών. Σε ένα δεύτερο επίπεδο όμως, φοβόμαστε πως ακόμα και η εξαγγελία τέτοιων διατάξεων αποτελεί ακόμα ένα μάθημα στη βαρβαρότητα, ακόμα μία έκθεση και συμφιλίωση της κοινωνίας με τη λογική των καταστάσεων εξαίρεσης και των δικαιωμάτων ως προνομίου όσων μετέχουν του έθνους κράτους με όρους βιολογικούς και φυλετικούς».
Οι κινητοποιήσεις αναπτερώνουν το ηθικό
Για τις πρόσφατες διεθνείς πρωτοβουλίες στήριξης του αγώνα του παλαιστινιακού λαού και το κατά πόσο αντισταθμίζουν το ζοφερό τοπίο που διαμορφώνεται και δίνουν ελπίδα αντίστασης στο σκοτάδι που απλώνεται, ο Μ. Εξίογλου σημειώνει: «Το αντιπολεμικό κίνημα και το κίνημα ενάντια στη σφαγή και στο καθημερινό έγκλημα ενάντια στους Παλαιστίνιους και στις Παλαιστίνιες στη Γάζα δεν ήταν ανύπαρκτο, αλλά σίγουρα δεν έμοιαζε αντίστοιχο της κατάστασης. Περισσότερο ίσως αισθανθήκαμε μια ανεπάρκεια εδώ στην Ελλάδα, καθώς οι αντιδράσεις ήταν πολύ σπασμωδικές και τελικά μειοψηφικές. Η σύγκριση με το φιλοπαλαιστινιακό κίνημα παρελθόντων ετών δε επέτεινε ακόμα περισσότερο αυτήν την αίσθηση. […] Το Φεστιβάλ είχε και έχει μια απόλυτη εστίαση στην υπόθεση της δικαιοσύνης στην Παλαιστίνη και της ελευθερίας του λαού της. Σίγουρα η πρόσφατη διεθνής κινητοποίηση και ειδικά το March to Gaza, που το ζήσαμε κι από πιο κοντά καθώς συμμετείχαν συναγωνιστές και συντρόφισσες που θα είναι και στο Φεστιβάλ φέτος, αναπτέρωσαν το ηθικό και τη διάθεση για αγώνα. Θεωρούμε ότι οι πορείες της Κυριακής 15/6 ήταν φανερά οι πιο μαζικές και δυναμικές εδώ και καιρό και το καύσιμό τους ήταν ξεκάθαρα αυτές οι συγκινητικές και κάπως old school και κλασικού τύπου διεθνιστικές πρωτοβουλίες. Αρκεί αυτό για να μιλήσουμε για κάποιο φως στο σκοτάδι ή κάποια ελπίδα; Δύσκολο να το πει κανείς, ειδικά με το συσσωρευμένο σκοτάδι και τη διαρκή συνθήκη κρίσης που βιώνουμε εδώ και 15+ χρόνια. Σίγουρα, όμως, χωρίς αυτές τις κινήσεις η ελπίδα να βρούμε πατήματα ελπίδας θα ήταν ακόμα μικρότερη».
