Ενόψει του σχεδιασμού του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αναδιάρθρωση της διαχείρισης του νερού με τη συγχώνευση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής με την ΕΥΑΘ μίλησε στο «Κόκκινο Θεσσαλονίκης 91,4» και στην Ευγενία Χατζηγεωργίου ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων της ΕΥΑΘ, Γιώργος Αρχοντόπουλος. Εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η ενοποίηση των ΔΕΥΑ με την ΕΥΑΘ.
Στην τελική ευθεία φαίνεται να μπαίνει ο σχεδιασμός του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αναδιάρθρωση της διαχείρισης του νερού, με αιχμή τη συγχώνευση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής με την ΕΥΑΘ. Ένα σχέδιο που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως μεταρρύθμιση, αλλά έχει προκαλέσει έντονες ενστάσεις στην αυτοδιοίκηση και στους εργαζόμενους των ΔΕΥΑ και της ΕΥΑΘ. Το κυβερνητικό σχέδιο παρουσιάστηκε εντός της εβδομάδας σε δημάρχους περιφερειακών δήμων της Θεσσαλονίκης σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην ΕΥΑΘ, παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, καθώς και υπηρεσιακών παραγόντων και στελεχών της εταιρείας. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό, το νομοσχέδιο για τον «εκσυγχρονισμό» των ΔΕΥΑ αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση μέσα στις επόμενες ημέρες, με στόχο η «μεταρρύθμιση» να ολοκληρωθεί περίπου σε έναν χρόνο.
Ενιαίο μοντέλο ανά περιφερειακή ενότητα
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη συγχώνευση των ΔΕΥΑ του νομού Θεσσαλονίκης και την επέκταση της αρμοδιότητας της ΕΥΑΘ στη Χαλκιδική, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα ύδρευσης ανά περιφερειακή ενότητα. Η ΕΥΑΘ θα αναλάβει κεντρικό ρόλο στη διαχείριση και εποπτεία των υπηρεσιών ύδρευσης στις νέες περιοχές ευθύνης της, με την κυβέρνηση να προτάσσει ότι η ΕΥΑΘ αποτελεί έναν ισχυρό και αξιόπιστο φορέα, που μπορεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες που θα προκύψουν από την ενοποίηση των δικτύων. Το νέο μοντέλο παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως μεταρρύθμιση που στοχεύει στον εκσυγχρονισμό των δικτύων, τη μείωση του κόστους λειτουργίας και την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και εκτιμά ότι μπορεί να λειτουργήσει ως «πιλότος» για αντίστοιχες παρεμβάσεις σε άλλες περιοχές της χώρας. Ο υπουργός φέρεται να κατέστησε δε σαφές στη σύσκεψη με τους δημάρχους ότι οι συγχωνεύσεις θα έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα, χωρίς να προβλέπεται σενάριο εθελοντικών συνενώσεων. Σε σχέση με το προσωπικό, σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν από δημάρχους που συμμετείχαν στη σύσκεψη, προβλέπεται να παραμείνει αλλά υπό την εποπτεία της ΕΥΑΘ.
Αντιδράσεις τοπικής αυτοδιοίκησης
Στη σύσκεψη καταγράφηκαν αντιρρήσεις από δημάρχους της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής, οι οποίοι εξέφρασαν επιφυλάξεις για τη συγκέντρωση της διαχείρισης του νερού σε έναν ενιαίο φορέα. Οι δήμοι είχαν εξαρχής διαφωνήσει με αυτήν την πρόθεση της κυβέρνησης -άλλωστε είναι ένα σχέδιο που συζητείται εδώ και 3 χρόνια- κάνοντας λόγο για υπερσυγκεντρωτικό μοντέλο που αγνοεί τις τοπικές ανάγκες, απομακρύνει τη λήψη αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες και δημιουργεί δυσκολίες στην άμεση αντιμετώπιση προβλημάτων σε εκτεταμένους και πολυδιάσπαρτους δήμους. Παράλληλα, από την πλευρά της αυτοδιοίκησης εκφράζονται ανησυχίες ότι ένα τέτοιο μοντέλο μπορεί να οδηγήσει σε ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του νερού. Στο ίδιο πλαίσιο, υπενθυμίζεται ότι η ΚΕΔΕ έχει εκφράσει διαφωνίες με τις υποχρεωτικές συγχωνεύσεις, προτείνοντας αντί αυτού τη δημιουργία μίας ΔΕΥΑ ανά νομό (ή περισσότερων όπου απαιτείται), με διοίκηση υπό τον έλεγχο των δήμων.
Μεγάλη αλλαγή χωρίς σαφές σχέδιο
Επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η ενοποίηση των ΔΕΥΑ με την ΕΥΑΘ εξέφρασε μιλώντας στο «Κόκκινο Θεσσαλονίκης 91,4» και την Ευγενία Χατζηγεωργίου ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων της ΕΥΑΘ, Γιώργος Αρχοντόπουλος, ο οποίος υπογράμμισε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί ένα αναλυτικό τεχνικό σχέδιο για την εφαρμογή της αλλαγής. «Συμμεριζόμαστε και συμπαραστεκόμαστε στους δημάρχους και τους εργαζόμενους των ΔΕΥΑ που αντιδρούν», είπε και τόνισε πως το γεγονός ότι το συγκεκριμένο σχέδιο συζητείται εδώ και περίπου 3,5 χρόνια δείχνει τόσο τη δυσκολία υλοποίησής του όσο και προχειρότητα στον σχεδιασμό. «Φτάσαμε στην τελευταία σύσκεψη να μην υπάρχει κανένα τεχνικό στοιχείο για το πώς θα γίνει όλο αυτό το τεράστιο σχέδιο», ανέφερε. Ο ίδιος σημειώνει ότι αντί για τη συγχώνευση θα μπορούσε να έχει προηγηθεί ενίσχυση των υφιστάμενων δομών. Όπως σημείωσε, οι ΔΕΥΑ αντιμετωπίζουν διαχρονικά προβλήματα που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση και το προσωπικό, τα οποία θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με στήριξη και εκσυγχρονισμό των τοπικών φορέων. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η ΕΥΑΘ αποτελεί έναν οργανωμένο και αξιόπιστο φορέα, ωστόσο εκφράζει προβληματισμό για το κατά πόσο μπορεί να αναλάβει άμεσα νέες περιοχές χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία. «Η ΕΥΑΘ είναι ικανότατη. Επειδή είναι ικανή, θα της φορτώνουμε ό,τι μπορούμε;» διερωτήθηκε, σημειώνοντας ότι η εταιρεία ήδη αντιμετωπίζει ελλείψεις προσωπικού. «Είμαστε 330 εργαζόμενοι σε ένα οργανόγραμμα περίπου 800 θέσεων. Καταλαβαίνετε ότι κενά υπάρχουν ήδη στην εταιρεία», προσθέτει. Σε σχέση με την καθημερινότητα των πολιτών, υπογράμμισε τη σημασία της τοπικής γνώσης που διαθέτουν οι ΔΕΥΑ. «Το πολύ σημαντικό σε σχέση με τις ΔΕΥΑ είναι ότι έχουν τοπική τεχνογνωσία», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι εργαζόμενοι γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και των δικτύων. Η περίπτωση της Χαλκιδικής είναι διαφορετική καθώς, όπως υπογράμμισε, σε αντίθεση με τις οργανωμένες ΔΕΥΑ της Θεσσαλονίκης δεν υπάρχει ενιαία δομή με προσωπικό και οργανωμένη τεχνική γνώση, αλλα η λειτουργία στηρίζεται κατα βάση σε εργολάβους.
Για το προσωπικό, επισήμανε ότι παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το καθεστώς που θα ισχύσει μετά την ενοποίηση, καθώς, όπως είπε, τα διαφορετικά σχέδια που έχουν παρουσιαστεί τα προηγούμενα χρόνια προέβλεπαν διαφορετικές λύσεις.
To ηχητικό απόσπασμα της συνέντευξης:
