Live τώρα    
Δημήτρης Τσάκας / Δημιουργικός εθισμός στη μουσική
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Δημήτρης Τσάκας / Δημιουργικός εθισμός στη μουσική

Φωτογραφία: Chronopoulos, Φεστιβάλ Αθηνών

Είχε την τύχη να μεγαλώσει σε καλλιτεχνικό περιβάλλον. Η ζωγράφος μητέρα του και ο μαθηματικός πατέρας του είχαν διακρίνει στοιχεία ρυθμού και μελωδίας στον μικρό Δημήτρη που, γύρω στα οκτώ, ξεκίνησε μαθήματα κιθάρας. Ολοκλήρωσε τις σπουδές στην κλασική κιθάρα, παίρνοντας το δίπλωμα με «Άριστα Παμψηφεί» και 1ο βραβείο από την τάξη του Γεράσιμου Μηλιαρέση. Στην πορεία, συνειδητοποίησε ότι ήθελε να γίνει μουσικός της τζαζ. Και έτσι άρχισε το σαξόφωνο. Άκουγε πολλά είδη μουσικής, όμως απολάμβανε πιο πολύ τους μεγάλους τζαζίστες όπως οι Charlie Parker, John Coltrane, Miles Davis, Eric Dolphy. Η συναυλία του «Art Ensemble of Chicago» στο Παλλάς με τον τρομπετίστα Lester Bowie και τον σαξοφωνίστα Roscoe Mitchell τον έπεισε ότι αυτό ήθελε να γίνει στη ζωή του: ένας καλός σαξοφωνίστας της τζαζ!

Το συναίσθημα της επικοινωνίας

Άκουγε κλασική μουσική, ροκ συγκροτήματα όπως οι Led Zeppelin και οι Doors, καθώς και τραγουδιστές όπως ο Tom Waits και ο Lou Reed που του άρεσαν πολύ. Σε πολλούς φαινόταν περίεργο ένα παιδί της ηλικίας του ν’ ακούει κλασική μουσική. Οι συναυλίες από κλασικές ορχήστρες τού προκαλούσαν δέος και όταν τον μάγεψε η τζαζ, ο Δημήτρης Τσάκας παρακολουθούσε όσες περισσότερες συναυλίες μπορούσε, σε τζαζ κλαμπ και σε εγχώρια και διεθνή φεστιβάλ.

Είχε μόλις αγοράσει ένα σαξόφωνο και ενώ οι μέχρι τότε μουσικές του εμπειρίες περιορίζονταν στην κλασική κιθάρα, άρχισε ν’ αναστατώνεται παρακολουθώντας την επικοινωνία, τη συνεργασία ανάμεσα στους τζαζ μουσικούς. Παρατηρούσε τον τρόπο που έπαιζαν όλοι μαζί, το πώς ο ένας ακολουθούσε τον άλλον, χωρίς να μπορεί να καταλάβει πώς συνέβαινε αυτό. Σταδιακά συνειδητοποίησε ότι αυτό που τον γοήτευε ήταν η κοινή γλώσσα της μουσικής. Το έντονο συναίσθημα της επικοινωνίας - τόσο με τους άλλους μουσικούς όσο και με το ίδιο το ακροατήριο.

Στο μεγάλο σχολείο της τζαζ

Τον Δημήτρη τον συνάντησα ένα βράδυ στα τέλη της δεκαετίας του 1990 στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ, όταν βρέθηκε μπροστά στα μικρόφωνα του σταθμού της καλής μουσικής δίπλα στον σαξοφωνίστα Δημήτρη Βασιλάκη ο οποίος τον προσκάλεσε στο «Τζαζ κλαμπ του Τρίτου», όπου μας εντυπωσίασε. Αεικίνητος, εύηχος και φλογερός.

Ο Τσάκας είχε πάρει ζεστά την τζαζ μουσική. Υπήρχε ένα πρόγραμμα υποτροφιών που τζαζ μουσικοί ερχόντουσαν στην Ελλάδα από την Αμερική και επέλεγαν τους καλύτερους για το Berklee College of Music, το διεθνώς φημισμένο σχολείο της τζαζ στην Βοστώνη. Πήρε την υποτροφία και πήγε σε μια ιδανική μουσική κοινότητα απ’ όπου πάντα θα θυμάται τον σπουδαίο καθηγητή, σαξοφωνίστα της τζαζ Andy McGee -από τον οποίο διδάχτηκε πολλά- και τα μαθήματα με τον George Garzone και τον Jerry Bergonzi.

Μια νέα ιδεολογία

Οι δάσκαλοι στο Berklee College of Music είχαν γνωρίσει την jazz βιωματικά και όχι μόνον ακαδημαϊκά. Την είχαν ζήσει από την εποχή που γεννιόταν, εξελισσόταν και άλλαζε μορφές, μέσα από την προφορική παράδοση μετάδοσής της. «Πρέπει να είσαι “εκεί”· να ακούς, να μελετάς, να παίζεις με άλλους μουσικούς» του επαναλάμβαναν συνεχώς. «Να είναι κομμάτι της καθημερινότητάς σου. Να μαθαίνεις μία σύνθεση και να τη μοιράζεσαι με τους φίλους σου, να ακούς ηχογραφήσεις, να πηγαίνεις σε live, να ζεις κάθε στιγμή μέσα σε αυτήν την εκφραστική, γεμάτη ενέργεια μουσική». Όταν τελικά το κατάφερε, ο Δημήτρης Τσάκας εθίστηκε στην τζαζ και την ένιωσε όχι απλά ως ένα μουσικό είδος, αλλά ως μια νέα ιδεολογία· έναν διαφορετικό και βαθιά γοητευτικό τρόπο ζωής.

Σε ένα live στη σχολή είχε έρθει να παίξει ένας μεγάλος σε ηλικία -και σε εμπειρία- σαξοφωνίστας. Ένας μουσικός γνωστός στην τοπική σκηνή, που ενσωμάτωνε όλη την ιστορία της τζαζ, παίζοντας λίγες νότες. Ήταν σημαντικό να τον παρατηρεί από κοντά. Αυτή την εμπειρία τη θυμάται ακόμα, μετά από τόσα χρόνια γεμάτα μουσική.

Πολύτιμες συνεργασίες

Ο Δημήτρης Τσάκας έχει συμμετάσχει σε δισκογραφικές παραγωγές και σε ζωντανές εμφανίσεις με πολύ σημαντικούς Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες, ενώ έχει βρεθεί σε κομβικές μουσικές στιγμές, όπως η τελετή λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει εμφανιστεί σε συναυλίες και σε φεστιβάλ, ενώ έχει συμμετάσχει σε περισσότερα από 200 άλμπουμ, καλύπτοντας ένα ευρύτατο φάσμα μουσικών ειδών.

Ξεχωριστή θέση στη διαδρομή του έχει η συνεργασία του με τον πολυβραβευμένο με Όσκαρ Βαγγέλη Παπαθανασίου. Ο Δημήτρης συμμετείχε ως σολίστ στο άλμπουμ του «Blade Runner Trilogy: 25th Anniversary», που κυκλοφόρησε για τα 25 χρόνια του ιστορικού soundtrack της ταινίας «Blade Runner», υπογράφοντας μία από τις πλέον σημαντικές στιγμές της διεθνούς πορείας του.

Vangelis, η εμπειρία

«Αισθάνομαι εξαιρετικά τυχερός που είχα τη μεγάλη χαρά να γνωρίσω από κοντά τον ιδιοφυή αυτόν καλλιτέχνη. Ένας άνθρωπος που σε γοήτευε με την απλότητά του και ταυτόχρονα με τη διάθεσή του να μοιραστεί τις σκέψεις του, την αγάπη του για τη μουσική, τη ζωγραφική, το Διάστημα, την επιστήμη και τόσα άλλα, από το πιο μικρό μέχρι το πιο μεγάλο. Είχε ιδιαίτερη αγάπη στην τζαζ και μου άρεσε πολύ να συζητώ μαζί του για τον John Coltrane, τον Charlie Parker, τον Bill Evans. Συζητήσεις που κρατούσαν μέχρι το πρωί» θυμάται τόσα χρόνια μετά ο Δημήτρης Τσάκας.

Μία από τις σημαντικές στιγμές της μουσικής του διαδρομής ήταν όταν ο Βαγγέλης Παπαθανασίου τού ζήτησε να ηχογραφήσει πάνω από την ηλεκτρονικά παραγόμενη φωνή του Stephen Hawking, σε ένα κομμάτι που έγραψε προς τιμήν του σπουδαίου κοσμολόγου. Μετά, η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία το έστειλε στην πλησιέστερη «μαύρη τρύπα» του Διαστήματος. Υπήρξε ένα μοναδικό γεγονός στη ζωή του Δημήτρη Τσάκα που ο ήχος του σαξοφώνου του θα ταξιδεύει αιώνια στο μακρινό Διάστημα...

Γιατρειά σε μια δύσκολη εποχή

Ως εκπαιδευτικός, ο Δημήτρης Τσάκας διδάσκει σαξόφωνο -και τζαζ αρμονία- και συχνά δίνει μουσικά σεμινάρια και εργαστήρια σε όλη την Ελλάδα. Παρουσίασε το αριστούργημα του Duke Pearson «Cristo Redentor» σε συνεργασία με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα και Χορωδία της ΕΡΤ, στη συναυλία της Πρωτοχρονιάς του 2016.

Ένα έργο-σταθμός για την καριέρα του Δημήτρη Τσάκα υπήρξε το θρυλικό «Charlie Parker with Strings». Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2013, με τον ίδιο ως σολίστ και με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ και είχε ιδιαίτερη σημασία για τον Δημήτρη γιατί έφερνε στο προσκήνιο μια ιστορική ηχογράφηση, μια «γέφυρα» ανάμεσα στη φλόγα της jazz και στον λυρισμό των εγχόρδων μιας ορχήστρας. Και όταν επέστρεψε σε αυτό το 2021, μέσα στην καραντίνα, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, το βίωσε τελείως διαφορετικά. Το διάστημα που είχε μεσολαβήσει τον είχε αλλάξει και το ίδιο το έργο λειτουργούσε πια σχεδόν σαν μια μορφή θεραπείας, μια «εσωτερική γιατρειά» σε μια δύσκολη εποχή. Εκείνη η εκτέλεση ηχογραφήθηκε από την EBU (European Broadcasting Union) και σήμερα υπάρχει και στο ERTFlix.


Μια απολαυστική συνομιλία

Στις 30 Ιουνίου 2026, το Dimitris Tsakas Trio ανεβαίνει στη σκηνή του «ΑΦΤΕR» του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου στον Κήπο της Πειραιώς 260 για να παρουσιάσει το «Conversation Helps», σε μια βραδιά αφιερωμένη στον διάλογο και στην ελευθερία της τζαζ

Η προσωπική δισκογραφία του Δημήτρη Τσάκα περιλαμβάνει τέσσερα προσωπικά άλμπουμ, με τελευταίο το «Conversation Helps» που κυκλοφόρησε το 2024 και το «Growing up» που ηχογραφήθηκε στη Νέα Υόρκη. Επίσης, τα «A man dreams» και «Back of beyond».

Ο ήχος του άλμπουμ «Conversation Helps» χαρακτηρίζεται από το έντονο μελωδικό στοιχείο του, ενώ επηρεάζεται από την αλληλεπίδραση μεταξύ των μουσικών, όπου ο Τσάκας παίζει άλτο και σοπράνο σαξόφωνο και συμμετέχει σε μια ζωηρή συνομιλία με τον μπασίστα Κίμωνα Καρούτζο και τον ντράμερ Αλέξανδρο Δράκο Κτιστάκη. Το τρίο -χωρίς πιάνο ή κιθάρα- δημιουργεί ένα μοναδικό ηχητικό αποτέλεσμα, όπου η αρμονία παραμένει πυλώνας στη μουσική από το μπάσο, ενώ συχνά υπονοείται από το σαξόφωνo. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως, παρόλο που τα τύμπανα θεωρούνται κυρίως ένα ρυθμικό όργανο, αποκτούν αρμονική διάσταση μέσα απ’ το παίξιμο του Αλέξανδρου, καθορίζοντας την κατεύθυνση της μουσικής. Το τρίο αποδεικνύει ότι, σε έναν κόσμο γεμάτο θόρυβο, η επικοινωνία αυτών των τριών κορυφαίων μουσικών, μπορεί να δημιουργήσει κάτι πραγματικά όμορφο.

Το «Conversation Helps» ανταποκρίνεται στο όνομά του ως μια δυναμική ανταλλαγή που προωθεί τον διάλογο, άλλοτε ενδοσκοπικά και άλλοτε εκρηκτικά. Ο Δημήτρης Τσάκας και οι συνεργάτες του ερμηνεύουν μια μουσική που λες και ηχογραφήθηκε ένα βράδυ σε μια τζαζ συναυλία ή σε ένα τζαζ κλαμπ γεμάτο ενθουσιώδεις θαμώνες.

Το 2021, το τρίο του ήταν η επίσημη συμμετοχή της Ελλάδας στο «Athens Jazz», στην Τεχνόπολη. Το 2022 έπαιξε με guest την Κουβανή Brenda Navarrete στην Πειραιώς 260, στο τέλος των εκδηλώσεων του Φεστιβάλ. Ακόμα, ο Δημήτρης έπαιξε ως σολίστ με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα στο Ίδρυμα Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος, για τη συμφωνική προσαρμογή του ιστορικού «Dark Side Of The Moon».

Ο Δημήτρης Τσάκας είναι καλλιτεχνικός διευθυντής της σειράς «Τζαζ στο Μουσείο» στο Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, ενώ επιμελήθηκε επί τέσσερα χρόνια τα «Live στην Πλατεία» και πλέον συνυπογράφει τα μουσικά «ΑΦΤΕR» στην Πειραιώς 260 στο πλαίσιο του ετήσιου Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 2.0