«2027: Αριστερά και Οικολόγοι, ο καθένας για τον εαυτό του». Ο τίτλος του αφιερώματος του περιοδικού Politis ενόψει των προεδρικών εκλογών της ερχόμενης άνοιξης είναι χαρακτηριστικός, όπως και ο υπότιτλος που εξηγεί: «η γαλλική Αριστερά είναι εγκλωβισμένη σε μια αταξία που υπερβαίνει κατά πολύ τις εσωκομματικές έριδες μηχανισμών της». Με άλλα λόγια, σήμερα ο χώρος της γαλλικής Αριστεράς χαρακτηρίζεται από τέσσερις λέξεις: όλοι ενάντια σε όλους! Και μάλιστα όχι μόνο σε επίπεδο προσώπων αλλά και... πολιτικών, τη στιγμή που όλες οι έρευνες φέρνουν στην πρώτη θέση τον ακροδεξιό Εθνικό Συναγερμό, είτε είναι υποψήφια η Μαρίν Λεπέν είτε ο πρόεδρος του κόμματος Ζορντάν Μπαρντελά. Σε μια περίοδο που οι ανισότητες αυξάνονται και βαθαίνουν, που οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης πλήττουν (και) τη Γαλλία, η γαλλική Αριστερά εμφανίζεται κατακερματισμένη, ανίκανη να προτάξει σύγχρονο προγραμματικό λόγο απέναντι στο όλο και πιο πιθανό σενάριο ανάληψης της εξουσίας από την Ακροδεξιά - κάτι που πλέον δεν αποτελεί ταμπού.
Το ενδεχόμενο της άμεσης εκλογής από τη βάση κοινού υποψηφίου της Αριστεράς απομακρύνεται, με τους περισσότερους από τους άμεσα ενδιαφερόμενους να την απορρίπτουν κι ενώ ο Ζαν Λικ Μελενσόν έχει ήδη ξεκινήσει την τέταρτη προεδρική εκστρατεία του, ουκ ολίγοι -τουλάχιστον 10 (!)- υποψήφιοι «ετοιμάζονται», «το σκέφτονται», «το ζυγίζουν», κ.ο.κ. Όμως το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα πρόσωπα αλλά αφορά και τις πολιτικές. Ενδεικτικό της διαιρετικής λογικής που επικρατεί πλέον στον χώρο, σε αντίθεση με το ενωτικό κλίμα που είχε οδηγήσει το Νέο Λαϊκό Μέτωπο στις πρόωρες εκλογές του Ιουνίου του 2024, είναι η επίδειξη εσωστρέφειας των κομμάτων και γενικότερα η ανικανότητα άρθρωσης συνεκτικού λόγου απέναντι στο ταυτοτικό πρόγραμμα της Ακροδεξιάς που επηρεάζει τις θέσεις τόσο της Δεξιάς αλλά και του μακρονικού στρατοπέδου. Ένα πρόγραμμα που έχει στο επίκεντρό του το μεταναστευτικό και μια απλουστευτική προσέγγιση: «η χώρα μας απειλείται από τους ξένους και πρέπει να τη σώσουμε».
Προγράμματα, προτάσεις και... προσωπικές φιλοδοξίες
Οι προγραμματικές προτάσεις που κατατίθενται σε επίπεδο κομμάτων -πολλές από τις οποίες συμπίπτουν- συζητιούνται με φόντο τις προεδρικές φιλοδοξίες αρκετών. Ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι προτάσεις συμπίπτουν. Έτσι το Σοσιαλιστικό Κόμμα κατέθεσε στα τέλη Απριλίου 600 μέτρα στο πλαίσιο προγράμματος προς επεξεργασία από τα μέλη του, προκειμένου να υπάρξει τελική εκδοχή του κειμένου στις αρχές του καλοκαιριού. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν τη φορολόγηση των υπερπλουσίων, την αύξηση του κατώτατου μισθού, την επανίδρυση της αστυνομίας της γειτονιάς, κ.ά. Ωστόσο την ίδια στιγμή, στις αρχές Μαΐου, ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Σοσιαλιστικού Κόμματος Μπορίς Βαγιώ παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος, καταγγέλλοντας την «στρατηγική απομόνωσης και βαλτώματος» του πρώτου γραμματέα του κόμματος Ολιβιέ Φορ και κάνοντας, ενόψει των προεδρικών εκλογών, έκκληση «ενότητας», αποκλείοντας την Ανυπότακτη Γαλλία. Στόχος μια «νέα πλουραλιστική Αριστερά» που παραπέμπει στη... συμμαχία που στις βουλευτικές εκλογές στα τέλη Μαΐου του 1997 -διαψεύδοντας τις δημοσκοπήσεις- είχε φέρει στην κυβέρνηση την Αριστερά με πρωθυπουργό τον Λιονέλ Ζοσπέν.
Και οι δύο πάντως, Βαγιώ και Φορ, υποστηρίζουν ότι πρέπει να υπάρξει «ενιαία υποψηφιότητα». Κάτι από δύσκολο έως απίθανο στην πράξη, λόγω δύο συγκρουόμενων γραμμών: της σοσιαλδημοκρατίας και του σοσιαλφιλελευθερισμού. Ο Φρανσουά Ολάντ, που είναι μεταξύ εκείνων που «το σκέφτονται», σε συνέντευξή του στο δημόσιο κανάλι France 3 (στις 11 Μαΐου) έκανε λόγο για μια υποψηφιότητα της Αριστεράς που θα πρέπει να απευθυνθεί σε ένα ευρύ εκλογικό σώμα - «από τον Μακρόν έως το κέντρο»! Ο ίδιος μάλιστα έδωσε το παράδειγμα δηλώνοντας ότι δεν είναι υπέρ της επιστροφής στη σύνταξη στα 62 χρόνια, που όμως αποτελεί εμβληματική δέσμευση του Σοσιαλιστικού Κόμματος και έχει τη συντριπτική στήριξη της κοινωνίας. Την ίδια στιγμή, στο ΚΚΓ η ηγεσία του πολλαπλασιάζει τις αναφορές στο Πρόγραμμα του Εθνικού Συμβουλίου της Αντίστασης.
Από την πλευρά της, η Μαρίν Τοντελιέ, επικεφαλής των Οικολόγων και εν δυνάμει υποψήφια στις προεδρικές εκλογές, στα μέσα Απριλίου κατέθεσε «21 προτεραιότητες» που «μπορούν να μας συσπειρώσουν», από την αύξηση του κατώτατου μισθού, το δικαίωμα στη στέγη, την καταπολέμηση της ρύπανσης, την κατάργηση ή τον περιορισμό των εντομοκτόνων, την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών, κ.ά. Το «όραμά» του για τη Γαλλία έχει καταθέσει εδώ και δύο χρόνια ο ευρωβουλευτής συνεργαζόμενος με το Σοσιαλιστικό Κόμμα και έχων προεδρικές βλέψεις, πρόεδρος του κόμματος Δημόσιος Χώρος, με σοσιαλδημοκρατικές απόψεις, Ραφαέλ Γκλικσμάν.
Προβάδισμα στον Μελανσόν
Απέναντι στην κατάσταση αυτή, ο Ζαν Λικ Μελανσόν διατηρεί -είτε συμφωνεί κανείς μαζί του είτε όχι- ένα σημαντικό πλεονέκτημα / προβάδισμα έναντι των άλλων κομμάτων / υποψηφίων της Αριστεράς και της οικολογίας. Διαθέτει καθαρό πρόγραμμα («Το κοινό μας μέλλον»), έχει δεμένη και «ρονταρισμένη» ομάδα, ιδεολογική γραμμή και συγκεκριμένη προσέγγιση για την άσκηση της προεδρικής εξουσίας. Επίσης, παρεμβαίνει συστηματικά με τις αναρτήσεις του, ενώ είναι πρόεδρος στο Ινστιτούτο La Boétie που επεξεργάζεται εμπεριστατωμένες αναλύσεις για οικονομικά, περιβαλλοντικά, γεωπολιτικά ζητήματα από επιστήμονες που δεν στηρίζουν κατ’ ανάγκη το κόμμα. Είναι χαρακτηριστικό μάλιστα ότι δεν περιορίζεται στην απόρριψη του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού αλλά καταθέτει στον δημόσιο διάλογο συγκεκριμένες προτάσεις διακυβέρνησης, με νέες συμμαχίες, νέων των πόλεων, μειοψηφιών, κ.ά. Όπως άλλωστε είχε κάνει και το 2022 όταν απέσπασε 21,95% και παραλίγο να περάσει στον δεύτερο γύρο. Για την ιστορία, τότε ο οικολόγος Γιανίκ Ζαντό είχε πάρει 4,6%, ενώ η υποψήφια του Σοσιαλιστικού Κόμματος, δήμαρχος τότε του Παρισιού Αν Ινταλγκό, κατέγραφε το ιστορικά χαμηλότερο ποσοστό του κόμματος: 1,7%. Ποσοστό που είχε θεωρηθεί αποτέλεσμα της αποδρομής του κόμματος και της εσωτερικής κακοφωνίας του. Ειδικά το τελευταίο μοιάζει να ισχύει και σήμερα.
