Της Ελένης Τσερεζόλε
«Η Γαλλία και οι Γάλλοι δεν είναι πλέον ασφαλείς». Η Μαρίν Λεπέν δεν έχασε την «ευκαιρία». Ενώ ακόμη ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται ώρα με την ώρα, ενώ ακόμη η γαλλική κοινωνία βρίσκεται υπό το σοκ των πολύνεκρων τρομοκρατικών επιθέσεων της Παρασκευής, η επικεφαλής του Εθνικού Μετώπου έσπευσε να κεφαλαιοποιήσει το τραγικό γεγονός που εξυπηρετεί τη ξενοφοβική της ατζέντα, ζητώντας «έκτακτα μέτρα» προκειμένου να «εξαλειφθεί ο ισλαμιστικός φονταμενταλισμός», όπως την επιστροφή των συνοριακών ελέγχων και τον «επανεξοπλισμό» της χώρας.
Από κοντά και ο Νικολά Σαρκοζί, επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών, ο οποίος, σε αντίθεση με τους αντιπάλους του στην εσωκομματική κούρσα για την ηγεσία, που διετέλεσαν πρωθυπουργοί, τους Φρανσουά Φιγιόν και Αλαίν Ζιπέ, άλλαξε στρατηγική σε σχέση με τον περασμένο Ιανουάριο (όταν σημειώθηκαν οι επιθέσεις κατά του "Σαρλί Εμπντό") και δεν παίζει το χαρτί της εθνικής ενότητας, δείχνοντας ότι πιστεύει πως οι προεδρικές εκλογές του 2017 κρίνονται τούτες τις ημέρες. Απαιτεί έτσι «σημαντικές αλλαγές» στους τομείς της εσωτερικής ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής και βάζει τα στελέχη του να ζητάνε από την κυβέρνηση «μέτρα έκτακτης ανάγκης», όπως ο προληπτικός εγκλεισμός ατόμων που οι αρχές έχουν καταγράψει ως «ριζοσπαστικοποιημένα» - παραγνωρίζοντας συνειδητά ότι αυτό απαγορεύεται από τον νόμο και ότι η κήρυξη σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης δεν δικαιολογεί κάτι τέτοιο...
Η αντίδραση αυτή, βέβαια, ήταν απολύτως προβλέψιμη, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται υπό τη σοβαρή πίεση του Εθνικού Μετώπου.
Ειρωνεία της τύχης: την ημέρα των τρομοκρατικών επιθέσεων, την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, το Ινστιτούτο δημοσκοπήσεων Ifop, σε έρευνά του ενόψει των προεδρικών εκλογών, επιβεβαίωνε την παγιωμένη τάση. Ότι η Μαρίν Λεπέν προηγείται με 28%, ενώ την ακολουθεί ο Νικολά Σαρκοζί με 23% και ο Ολάντ με 21% (κάτι που σημαίνει ότι ο σημερινός πρόεδρος δεν περνάει στον β' γύρο!). Στην περίπτωση που επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών είναι ο Αλαίν Ζιπέ, τότε αυτός θα ελάμβανε 31,5% έναντι 29% της Λεπέν, με τον Ολάντ τρίτο, με 20,5%...
Είναι φανερό λοιπόν ότι ο Σαρκοζί (που «διακρίθηκε» για την καταστροφική του εξωτερική πολιτική, π.χ. το φιάσκο της Λιβύης) αποφάσισε να ασκήσει μάξιμουμ πίεση με δύο στόχους. Βραχυπρόθεσμα να πετύχει όσο το δυνατόν καλύτερα αποτελέσματα στις περιφερειακές εκλογές στις αρχές Δεκεμβρίου. Και σε δύο χρόνια, να «κλειδώσει» την προεδρική εκλογή, θεωρώντας ότι ο δρόμος που οδηγεί στην εξουσία περνάει από τη στροφή προς τον ακροδεξιό λόγο και τη σκληρή κριτική προς τον πρόεδρο Ολάντ.
Ο τελευταίος άλλωστε, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη σταθερή πτωτική του τάση στις δημοσκοπήσεις, επέλεξε, από τις πρώτες κιόλας ώρες των τρομοκρατικών επιθέσεων, την πολεμική ορολογία, αναδεικνυόμενος σε υπερκομματικό ηγέτη στο πλαίσιο ενός «αντιτρομοκρατικού πολέμου» ενάντια, όχι σε ένα κράτος, αλλά στους τζιχαντιστές του ISIS. Το πρώτο χτύπημα αυτού του ιδιότυπου «πολέμου» δόθηκε ήδη το βράδυ της Κυριακής, όταν γαλλικά αεροσκάφη βομβάρδιζαν προπύργιο των τζιχαντιστών στην πόλη Ράκα της Συρίας.
Από τα γκέτο των προαστίων στην αγκαλιά των τζιχαντιστών
Το ζήτημα που τίθεται όμως, και δεν αφορά αποκλειστικά τη Γαλλία, είναι ότι οι ρίζες της ανάπτυξης του ISIS δεν σχετίζονται αποκλειστικά με πολεμικές επιχειρήσεις. Σχετίζονται με τις οδούς διείσδυσης και δράσης τους στις δυτικές κοινωνίες, μέσα από τις χρόνιες παθογένειες και δυσλειτουργίες των τελευταίων. Μέσα από τη δημιουργία γκετοποιημένων προαστίων που ορθώνουν φράγματα κοινωνικού αποκλεισμού πολλών νέων - όπως συμβαίνει σήμερα στη Γαλλία. Αυτά τα χαρακτηριστικά οι τζιχαντιστές επιχειρούν να τα εκμεταλλευθούν προκειμένου, όπως παρατηρεί ο Ζιλ Κεπέλ, καθηγητής στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού και ειδικός για το Ισλάμ και τον σύγχρονο αραβικό κόσμο, να μετατρέψουν τις ρωγμές σε βαθύ διχασμό, οδηγώντας τις κοινωνίες σε εμφύλια σύγκρουση.
Δέκα χρόνια πριν, ο θάνατος, από ηλεκτροπληξία, στο προάστιο Clichy sous Bois (στα ανατολικά περίχωρα του Παρισιού), δύο εφήβων, του Ζιέντ Μπενά και του Μπουνά Τραορέ, τους οποίους καταδίωκε η αστυνομία για έλεγχο, πυροδοτούσε σοβαρά επεισόδια μεταξύ νεαρών και αστυνομικών, που κατέληξαν τότε στην επιβολή κατάστασης εκτάκτου ανάγκης για τρεις εβδομάδες. Υπουργός Εσωτερικών ήταν τότε ο Νικολά Σαρκοζί... Τότε είχε χυθεί πολύ μελάνι σχετικά με την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση στα λεγόμενα «ευαίσθητα», ουσιαστικά γκετοποιημένα προάστια των μεγάλων γαλλικών πόλεων, καθώς και τη δράση ορισμένων ιεροκηρύκων που στρέφουν, με τη βοήθεια και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τους νέους προς τη ριζοσπαστικοποίηση.
Όμως ελάχιστες από τις τότε διαπιστώσεις κοινωνικών λειτουργών, καθηγητών, θρησκευτικών παραγόντων (κυρίως μετριοπαθών μουσουλμάνων), ακτιβιστών, μετατράπηκαν σε δράσεις από τις διαδοχικές κυβερνήσεις. Και οι συνέπειες δεν άργησαν να φανούν. Σήμερα πολλά από τα προάστια αυτά έχουν γίνει «κυψέλες» στρατολόγησης νέων από τον ISIS. Και ούτε είναι τυχαίο ότι η Γαλλία είναι μια από τις χώρες που «τροφοδοτεί» τον στρατό του με φανατικούς μαχητές. Ακριβώς όπως ο νεαρός Νορμανδός Μαξίμ Οσάρ, που είχε εκτελέσει τους Σύρους πιλότους, που με ένα τουίτ προς την εφημερίδα "Μοντ", στις αρχές Ιανουαρίου, φέτος, είχε ανακοινώσει ότι ο ISIS ετοιμαζόταν να πλήξει τη Γαλλία...
Απειλή που υλοποιήθηκε, για πρώτη φορά με καμικάζι αυτοκτονίας επί γαλλικού εδάφους, ενάντια σε τρεις εμβληματικούς στόχους στο Παρίσι: το γήπεδο ποδοσφαίρου, τη γνωστή σκηνή ροκ και τα καφέ... Μια απειλή που οι ειδικές υπηρεσίες του κράτους είχαν μεν λάβει σοβαρά υπόψη τους, ωστόσο δεν κατάφεραν να την αποτρέψουν...
Ιδέα του μέντορα του Σαρκοζί...
Δεν ήταν ιδέα του Φρανσουά Ολάντ η μεταρρύθμιση του άρθρου 36 του Συντάγματος, σχετικά με την κατάσταση πολιορκίας, την οποία ο Γάλλος πρόεδρος θέλει να συνδέσει με την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Στην πραγματικότητα πρόκειται για πρόταση του Εντουάρ Μπαλαντίρ, πρωθυπουργού του Ζακ Σιράκ το 2007. Το ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι ο Μπαλαντίρ είναι ο πολιτικός μέντορας του Νικολά Σαρκοζί. Παρ' όλα αυτά, η αντίδραση των «Ρεπουμπλικανών» στην πρόταση μεταρρύθμισης του Συντάγματος είναι ότι αυτή «δεν δικαιολογείται»...
