«Το ποδόσφαιρο παίζεται με το μυαλό. Τα πόδια υπάρχουν για να σε βοηθάνε». Σε αυτή τη μνημειώδη φράση (μια από τις πολλές, ενδεικτικές της ιδιοφυΐας του και εκτός αγωνιστικού χώρου) συμπυκνώνεται η ποδοσφαιρική φιλοσοφία του ανθρώπου που έμελλε να σφραγίσει με την παρουσία του το σύγχρονο ποδόσφαιρο, του Γιόχαν Κρόιφ, και από την Πέμπτη πέρασε στην πλευρά των αθανάτων.
Στα 68 του χρόνια ο γιος της καθαρίστριας των αποδυτηρίων του Άγιαξ, που αναδείχθηκε στο απόλυτο σύμβολο μιας ποδοσφαιρικής επανάστασης, του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου, και στον θεμελιωτή του σύγχρονου ποδοσφαιρικού θαύματος της Μπαρτσελόνα, έφυγε από τη ζωή την περασμένη Πέμπτη νικημένος από τον καρκίνο των πνευμόνων.
Ειρωνεία της τύχης: ο φανατικός, και ως ποδοσφαιριστής, καπνιστής Κρόιφ είχε κόψει τη βλαβερή συνήθεια από το 1991, όταν είχε υποβληθεί σε εγχείρηση καρδιάς, όντας προπονητής της Μπαρτσελόνα και δημιουργός της καταλανικής ντριμ τιμ που κατέκτησε σερί πρωταθλήματα (δεν τα κατάφερε ούτε η Μπάρτσα του Γκουαρντιόλα) και το πρώτο Τσάμπιονς Λιγκ στην ιστορία του συλλόγου.
Στον κόσμο του ποδοσφαίρου μπήκε σε ηλικία 15 ετών χάρη στην υπομονή της μητέρας του, που έπεισε τους υπεύθυνους της ακαδημίας του Άγιαξ να τον δοκιμάσουν. Ο νεαρός και αδυνατούλης Γιόχαν που αγωνίζονταν παράλληλα και στην ομάδα μπέιζμπολ του συλλόγου, επέλεξε τελικά τη «στρογγυλή θεά» για να γίνει ο ποδοσφαιριστής που μετέτρεψε ένα άθλημα σε μαγεία και εξέφρασε αυθεντικά την επανάσταση του ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου.
«Χωρίς τον Κρόιφ δεν θα είχα ομάδα» είχε εξομολογηθεί ο Ρίνους Μίχελς, ο «στρατηγός» του Άγιαξ που ανανέωσε το άθλημα και κατέκτησε τρία σερί Κύπελλα Πρωταθλητριών (1971-1973). Ταυτόχρονα ο «κοκαλιάρης», ο πρώτος ποδοσφαιριστής που κατέκτησε τρεις φορές τη «Χρυσή Μπάλα», αναδείχθηκε σε ηγετική μορφή της εθνικής Ολλανδίας, την οποία οδήγησε στον τελικό του Μουντιάλ 1974, ενώ το 1978 είχε αρνηθεί να αγωνιστεί στο Μουντιάλ της Αργεντινής εκφράζοντας τη διαμαρτυρία του για το καθεστώς Βιντέλα.
Η μετακόμιση του αντισυμβατικού Κρόιφ στην Μπαρτσελόνα το 1973 αποδείχθηκε ιστορικής σημασίας. Όχι μόνο γιατί ως ποδοσφαιριστής την οδήγησε στην κατάκτηση του πρωταθλήματος για πρώτη φορά μετά από 13 χρόνια, αλλά για όσα επρόκειτο να προσφέρει ως προπονητής στην ποδοσφαιρική φιλοσοφία και στην οργάνωση της ακαδημίας του συλλόγου, της περίφημης Μασία.
Οι υποθήκες του «El Flaco» (κοκαλιάρης) Κρόιφ που συμπυκνώνονται στις φράσεις του «προτιμώ να κερδίζω με 5-4 παρά με 1-0», «εάν εσύ έχεις την μπάλα δεν την έχει ο αντίπαλος», «στο ποδόσφαιρο πρέπει να παίζεις ελκυστικά, επιθετικά, να προσφέρεις θέαμα», βρίσκονται πίσω από τη ανάδειξη των διάφορων Μέσι, Τσάβι και Ινιέστα και έχουν σφραγίσει ανεξίτηλα το σύγχρονο ποδόσφαιρο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΖΟΥΣΤΑΣ