Μαθαίνουμε να παίζουμε στο θέατρο της ζωής. Από τα μικράτα μας γαλουχούμαστε σε συγκεκριμένους ρόλους, του θηλυκού και του αρσενικού, του καλού και του κακού, του ωραίου και του άσχημου, του συμβατικού - ευπειθούς και υπάκουου και του περιθωριοποιημένου - απειθούς και ανυπάκουου παιδιού, εφήβου, ενήλικου, ενήλικης. Ακολουθούμε ή ανατρέπουμε, όποτε και αν μπορέσουμε, τις οδηγίες της ελληνικής, μικροαστικής, πυρηνικής, βαθιά υποκριτικής οικογένειας και της μεγάλης, μικροαστικής, βαθιά υποκριτικής κοινωνίας που εποπτεύει και στηλιτεύει αμείλικτα το κάθε μας παρα-στράτημα από την καθιερωμένη της και από τον ατράνταχτο από ιδρύσεως του νεοελληνικού κράτους θεσμό της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας πορεία. Που επιχειρεί τελευταία με τη στήριξη του δημάρχου της Αθήνας να στήσει ξανά τους θύλακες κατήχησης του δόγματός της μέσα στα προαύλια των Δημοτικών σχολειών. Πορευόμαστε με τα «μάτια ερμητικά κλειστά» απέναντι σε όλα όσα θίγουν το τρίγωνο «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια». Ακόμα και όταν προσβάλλουν τη σωματική και ψυχική ακεραιότητα των παιδιών μας, πόσο μάλλον των παιδιών που θεωρούμε πλάσματα «ενός κατώτερου θεού». Μαθαίνουμε να παίζουμε στο θέατρο της ζωής τούς συγκεκριμένους ρόλους, για να επιβιώσουμε, και είναι δύσκολο έως και βασανιστικό να αναγνωρίσουμε τον πραγματικό εαυτό μας μέσα σε αυτούς και να απελευθερωθούμε από τους εσωτερικούς μας δαίμονες και τους εξωτερικούς μας δυνάστες.
«Μονόπρακτα» αναγνώρισης
Είναι «τα μικρά κομμάτια της αλήθειας» που δείχνει στον θεατή, όπως ομολογεί, η ζωγράφος Ελένη Μιχαλακοπούλου με την ατομική της έκθεση στην γκαλερί «7», στο Κολωνάκι. Ο τίτλος της «Μονόπρακτα» σχετίζεται άμεσα όχι μόνο με τη θεατρική τους δομή, αλλά και με την αποξένωση των πρωταγωνιστριών της από το περιβάλλον τους που υποδηλώνεται με τα απολύτως απαραίτητα στοιχεία. Της επιτρέπει να αποκαλύψει την αντιφατικότητα των συμβάσεων που βιώνουμε.
Τα έργα είναι φτιαγμένα με χρωματιστά μολύβια πάνω στο χαρτί με ένα ύφος ρεαλιστικό, που μας παραπέμπει σε εκείνον της μεσοπολεμικής Νέας Αντικειμενικότητας. Οι μορφές σμιλεύονται με σκληρές γραμμές που τονίζουν τους μαύρους κύκλους γύρω από τα μάτια με τα απλανή βλέμματα και τις ρυτίδες της απογοήτευσης, τα κοκαλιάρικα, παραμορφωμένα από την αρθρίτιδα χέρια.
Προβάλλονται σε έναν υπαίθριο χώρο καθισμένες πάνω σε έναν κομμένο κορμό δέντρου μέσα σε κυρτωμένα, αποκαμωμένα σώματα, ντυμένα, όπως οι άστεγοι, με πολλά, αταίριαστα μεταξύ τους με συμπληρωματικά χρώματα αποδοσμένα, ρούχα, πουλόβερ, γιλέκα, μπουφάν, για να ζεσταθούν. Αποτυπώνονται σε «σκηνές ενός γάμου» απόλυτης εχθρότητας σαν αλλοιωμένες από την οργή καρικατούρες ενός διαπληκτιζόμενου ηλικιωμένου ζευγαριού μπροστά από μια ανοιγμένη αυλαία, με τον κοστουμαρισμένο άνδρα να απειλεί με το τεταμένο δάχτυλο σκυμμένος πάνω από την ασπρομάλλα γυναίκα με τα κατεβασμένα γυαλιά και το πλεκτό στο ένα χέρι και με το άλλο να ζητά εξηγήσεις. Ενώ στο βάθος διακρίνεται το κοινό που τους παρακολουθεί. Παρουσιάζονται μέσα σε κλειστά δωμάτια, ανάμεσα σε βάζα με ανοιξιάτικα λουλούδια, ως φιγούρες βαμμένες έντονα και στημένες η μία, η μεγαλύτερη και ντυμένη συντηρητικά, δίπλα στην άλλη, τη νεότερη, με το ανοιγμένο γαλάζιο πουκάμισο να αφήνει σε κοινή θέα τα μαύρα εσώρουχά της. Δένονται έτσι με μια σχέση συμπληρωματική που λειτουργεί ως καθρέφτης του διττού τους εαυτού μέσα στον χρόνο.
«Μπαίνουμε σε δύσκολους καιρούς...»
«Μπαίνουμε σε δύσκολους καιρούς...» έγραφε ο Γερμανός ζωγράφος και εκφραστής του κινήματος της Νέας Αντικειμενικότητας Μαξ Μπέκμαν που είχε ζήσει στο πετσί του τη φρίκη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και τον εφιάλτη της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. «Πρέπει να μοιραστούμε όλοι τη δυστυχία που έρχεται. Να δώσουμε την καρδιά μας και τα νεύρα μας στις φοβερές κραυγές πόνου των φτωχών, απελπισμένων ανθρώπων... Να τους δώσουμε μιαν εικόνα της μοίρας τους...». Αυτήν ακριβώς επιχειρεί να πλάσει και η Ελένη Μιχαλακοπούλου αναδεικνύοντας τη ζωγραφική της πράξη σε μια λυτρωτική πράξη ενδοσκόπησης.
Info
Ελένη Μιχαλακοπούλου, «Μονόπρακτα», γκαλερί «7», Σόλωνος 20 και Βουκουρεστίου. Διάρκεια έκθεσης: 1-19 Νοεμβρίου 2022. Ώρες λειτουργίας: Τρ./ Πεμ./Παρ. 12 μ.-8 μ.μ., Τετ./Σαβ. 12 μ.-4 μ.μ.
