Κάθε χρόνο, οι δραστηριότητες δεν εξαντλούνται στο δεκαήμερο των προβολών και των εργαστηρίων του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων. Υλοποιούνται δράσεις όλο τον χρόνο. Τα Προγράμματα έχουν επιμορφωτικό χαρακτήρα (απευθύνονται σε εκπαιδευτικούς, εμψυχωτές, μαθητές, γονείς) και ταυτόχρονα εκπαιδευτικό, καθώς τις γνώσεις και τις δεξιότητες τις οποίες αποκτούν οι ενήλικες επιμορφούμενοι καλούνται να τις μεταφέρουν στη σχολική αίθουσα ή στο εργαστήρι.
Οι προτεινόμενες δραστηριότητες είναι προσαρμοσμένες στο ηλικιακό επίπεδο των παιδιών (από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο), έχουν παιγνιώδη και ελκυστική μορφή, καθώς αποφεύγουν τον σχολειοποιημένο χαρακτήρα.
Με τη συμμετοχή τους στα Προγράμματα, οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές/τριες πραγματοποιούν βήματα προς τον «κινηματογραφικό γραμματισμό». Γνωρίζουν τις μεθόδους και τις τεχνικές με τις οποίες παράγεται το κινηματογραφικό προϊόν (αφηγηματικές ταινίες, ντοκιμαντέρ, animation κ.ά.), αναπτύσσουν κριτική στάση απέναντι στα κινηματογραφικά προϊόντα (εκφραστικές συμβάσεις και οπτικά μέσα) και χρησιμοποιούν τα οπτικοακουστικά εργαλεία για την ανάπτυξη δεξιοτήτων προσωπικής έκφρασης (δημιουργία οπτικοακουστικών προϊόντων). Είναι ένα διαδοχικό πέρασμα από το παιδί θεατή (καταναλωτής), στο παιδί κριτικό και το παιδί παραγωγό εικόνων.
Το παιδί-θεατής
Κύρια επιδίωξη για το παιδί θεατή είναι η απόλαυση, ένα ακόμα παιχνίδι. Τα παιδιά απολαμβάνουν το κινηματογραφικό προϊόν. Άλλοτε το αντιμετωπίζουν ως ανυποψίαστοι θεατές (συγκινούνται, γελάνε, κλαίνε), άλλοτε με διάθεση ερευνητική (κριτικός θεατής). Τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ατμόσφαιρα της κινηματογραφικής αίθουσας. Ταυτόχρονα με τη μαγεία της κινηματογραφικής ταινίας υπάρχει και η μαγεία της σκοτεινής αίθουσας και της μεγάλης οθόνης. Και βέβαια, διαφορετική είναι η αίσθηση της θέασης από την αίσθηση της τηλεθέασης. Άλλωστε η επίσκεψη στον κινηματογράφο αποτελεί ένα κοινωνικό γεγονός με έντονα επικοινωνιακά χαρακτηριστικά.
Το παιδί-κριτικός
Τα παιδιά, μέσα από συγκεκριμένες δραστηριότητες, αναπτύσσουν κριτική στάση απέναντι στα μηνύματα. Από καταναλωτές μετατρέπονται σε μελετητές-ερευνητές και γνωρίζοντας τα σύγχρονα εργαλεία αποκτούν κριτήρια αξιολόγησης και επιλογής μηνυμάτων σύμφωνα με την προσωπική τους θεώρηση για τη ζωή. Η κριτική προσέγγιση των οπτικοακουστικών προϊόντων, χωρίς να αγνοεί τα εκφραστικά μέσα του δημιουργού, στρέφεται κυρίως προς το περιεχόμενο. Ο κριτικός θεατής αναγνωρίζει όχι μόνο τι λέει ο δημιουργός, αλλά και πώς απεικονίζει το περιεχόμενο (ερμηνεία), αναγνωρίζοντας έτσι τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους κάθε ταινία είναι μία μοναδική δημιουργία ενός μοναδικού δημιουργού.
Το παιδί-δημιουργός
Τα παιδιά, αφού γνωρίσουν τις μεθόδους και τις τεχνικές με τις οποίες παράγονται οι εικόνες, στη συνέχεια γίνονται τα ίδια παραγωγοί. Η εξοικείωση με την κινηματογραφική γλώσσα δεν περιορίζεται στην απόκτηση απλών πρακτικών δεξιοτήτων χρησιμοποίησης της κάμερας. Αν μείνουμε σε αυτό, η κινηματογραφική δημιουργία θα απογυμνωθεί από έννοιες και αξίες και θα γίνει αντιληπτή από το παιδί, όχι ως «γεγονός τέχνης», αλλά ως «αντικείμενο τεχνικής». Η συμμετοχή σε άμεσες εμπειρίες, όπως είναι η δημιουργία μιας πρωτόλειας κινηματογραφικής ταινίας, μιας τηλεοπτικής διαφήμισης ή μιας φωτογραφικής αφήγησης, συμβάλλει στην αποκωδικοποίηση των οπτικών συμβάσεων. Μέσα από τη συμμετοχή το παιδί αντιμετωπίζει την εικόνα σαν αισθητική πραγματικότητα, σαν τέχνη και ανακαλύπτει το νόημά της.
Τα φετινά προγράμματα 2022-2023:
Κινηματογραφική Λέσχη στο Σχολείο
Ο εκπαιδευτικός και οι μαθητές/τριες της τάξης ή της σχολικής ομάδας δημιουργούν μία κινηματογραφική λέσχη στο σχολείο.
CineΜαθήματα / Δημιουργώντας Ταινία σε Σχολικό Περιβάλλον
Εκπαιδευτικοί και σχολική κινηματογραφική ομάδα δημιουργούν ταινία μικρού μήκους, με έμφαση στο ντοκιμαντέρ που αντλεί υλικό από την τοπική και προφορική ιστορία.
Φτιάξε μια φωτο-ιστορία!
Εκπαιδευτικοί και οι μαθητές/τριες μιας σχολικής τάξης ή της σχολικής ομάδας προσεγγίζουν φωτογραφίες και δημιουργούν φωτογραφίες και φωτο-ιστορίες.
Φωνές - η προφορική ιστορία στο προσκήνιο
Εκπαιδευτικοί και σχολική ομάδα διερευνούν θέματα προφορικής ιστορίας.
Animation για παιδιά και εφήβους
Εκπαιδευτικοί και οι μαθητές/τριες μιας σχολικής τάξης ή της σχολικής ομάδας γνωρίζουν τους κώδικες και εξοικειώνονται με τα εργαλεία και τις τεχνικές δημιουργίας animation. Κατόπιν δημιουργούν animation.
Κινηματογράφος και δημιουργική γραφή
Στρατηγικές (τεχνικές) συγγραφής κινηματογραφικών σεναρίων από ενηλίκους και παιδιά.
Πρωινό στο cinema - Εργαστήρι δραστηριοτήτων
Εκπαιδευτικοί και οι μαθητές/τριες μιας σχολικής τάξης πραγματοποιούν δίωρη επίσκεψη με εκπαιδευτικό χαρακτήρα σε τοπική κινηματογραφική αίθουσα ή αίθουσα-προσομοίωση και συμμετέχουν σε παιγνιώδεις δραστηριότητες κινηματογραφικού γραμματισμού.
* Ο Σταύρος Γρόσδος είναι διδάκτορας οπτικοακουστικού γραμματισμού και δημιουργικής γραφής, επιστημονικός συνεργάτης του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων
