Ένα από τα σημαντικότερα θέατρα της Ευρώπης, το ιστορικό Θέατρο Βαχτάνγκοφ της Μόσχας, φτάνει σήμερα στην Αθήνα, με επικεφαλής τον καλλιτεχνικό διευθυντή του και σκηνοθέτη Ρίμας Τούμινας, προκειμένου να παρουσιάσει τη δική του ανατρεπτική ματιά σε ένα κλασικό αριστούργημα της ρωσικής δραματουργίας, τη Μασκαράτα του Λέρμοντοφ, σήμερα και αύριο στο Θέατρο Badminton.
Η Μασκαράτα είναι ένα ποιητικό θεατρικό έργο σε τέσσερις πράξεις, που συχνά η βασική του πλοκή παρομοιάζεται με του Οθέλλου. Ο ήρωας του δράματος, ο Γιεβγκένι Αρμπένιν, είναι ένας ευκατάστατος νεαρός, προικισμένος με ανήσυχο πνεύμα και δυνατή θέληση, που μάταια πασχίζει να κερδίσει την ανεξαρτησία και την ελευθερία του από τις συμβάσεις της υψηλής κοινωνίας από την οποία κατάγεται. Ζει τη ζωή του όπως ορίζει η κοινωνία και, στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί την τιμή του, τυφλωμένος από τη ζήλια και την υπερηφάνειά του, καταλήγει στη δολοφονία της συζύγου του.
Το έργο γράφτηκε το 1835 και στην αρχική μορφή του τελείωνε με τη δολοφονία της Νίνα. Με την ελπίδα να το δει να παίζεται στη σκηνή, ο Λέρμοντοφ το υπέβαλε στη λογοκρισία της μυστικής αστυνομίας, η οποία δεν το ενέκρινε, με τη δικαιολογία ότι τα πάθη που παρουσίαζε ήταν πολύ δυνατά και ότι το έργο κατέκρινε τους αποκριάτικους χορούς της αριστοκρατικής οικογένειας που παρουσιάζει. Έτσι, ο Ρώσος συγγραφέας το ξαναδούλεψε και πρόσθεσε μια τέταρτη πράξη εισάγοντας έναν νέο χαρακτήρα, τον Άγνωστο, που του έδινε την ευκαιρία να δείξει ότι ο Αρμπένιν στο τέλος τιμωρείται. Ούτε αυτή η εκδοχή (που είναι και η μόνη που έχει διασωθεί) είχε τύχη, οπότε ο Λέρμοντοφ έκανε, μάταια, μια ακόμη μεγαλύτερη αναδιάρθρωσή του. Εντέλει, μέχρι τον θάνατο του συγγραφέα του σε μονομαχία το 1841, το έργο δεν μπόρεσε να παιχτεί.
