Οι πολιτικές Υγείας στην εποχή της πανδημίας οφείλουν να είναι προσανατολισμένες τόσο προς τα μέτρα αποφυγής της μετάδοσης της ασθένειας όσο και προς την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος Υγείας για τη θεραπεία των προσερχομένων ασθενών. Οι πολιτικές αυτές οφείλουν να ενσωματώνουν και έναν χαρακτήρα πειθούς προς τους πολίτες και όχι τιμωρητικό, ιδίως όσον αφορά τον εμβολιασμό, προκειμένου να είναι αποτελεσματικές. Ωστόσο, καθημερινά πληθαίνουν οι φωνές και τα ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ασκουμένων πολιτικών, δεδομένου ότι τα εφαρμοζόμενα μέτρα έχουν κατασταλτικό χαρακτήρα, ενώ δεν ενσωματώνουν σημαντικές απόψεις για τις επιμέρους διαστάσεις που σχετίζονται με την αναχαίτιση της πανδημίας και την ενδυνάμωση του ΕΣΥ.
Κατά το χρονικό διάστημα διακυβέρνησης της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ, προτεραιότητα για τον Τομέα Υγείας αποτελούσε η ανάταξη ενός προηγουμένως αποδιοργανωμένου συστήματος Υγείας με την αντικατάσταση πεπαλαιωμένου εξοπλισμού, την εισαγωγή εξετάσεων στα δημόσια νοσοκομεία και, βέβαια, την αθρόα πρόσληψη ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις που είχαν δημιουργηθεί κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Μια συντεταγμένη και εργώδης προετοιμασία αυτής της περιόδου διακυβέρνησης, η οποία περιελάμβανε την προκήρυξη περίπου 950 θέσεων γιατρών διαφόρων ειδικοτήτων για τα νοσοκομεία της χώρας πριν τις εκλογές του 2019, ακολουθήθηκε από μια περίοδο παγώματος της προκήρυξης αυτής, που συνέβη ακριβώς μετά τις εκλογές από τη νέα κυβέρνηση.
Η αναβολή αυτή ακολουθήθηκε από το απρόσμενο ξέσπασμα της πανδημίας, δημιουργώντας μια εξαιρετικά αρνητική συγκυρία κατά την οποία πολλοί γιατροί συνταξιοδοτούνταν ή αποχωρούσαν, ενώ νέοι γιατροί δεν προσλαμβάνονταν σε επαρκείς αριθμούς. Μετά από την αναβολή αυτή, αποφάσεις του υπουργείου Υγείας κατά τις αρχές του 2020 για προσλήψεις ειδικευμένων γιατρών ΕΣΥ δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμα. Σύμφωνα με τον βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Ι. Σαρακιώτη (2021), ερωτήματα σχετικά με το συμβούλιο κρίσης και επιλογής γιατρών ΕΣΥ και διαδοχικές αναπομπές απόφασης από το υπουργείο Υγείας οδηγούν σε καθυστερήσεις, όπως στη μη στελέχωση του Ουρολογικού Τμήματος του Νοσοκομείου Λαμίας.
Οι δωρεές προς τα νοσοκομεία αποτελούν έναν σύγχρονο τρόπο με τον οποίο οι μονάδες του συστήματος Υγείας μπορούν να αυξήσουν την αποτελεσματικότητά τους και μάλιστα σε περίοδο δημοσιονομικής στενότητας. Και στον τομέα αυτό ερωτήματα εγείρονται ως προς την αποτελεσματική αποδοχή των δωρεών ώστε αυτές να γίνονται λειτουργικές, όπως αυτά για τις ανενεργές 18 κλίνες της νέας κινητής ΜΕΘ που εγκαινίασε ο πρωθυπουργός τον Μάρτιο στο ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου». Σύμφωνα με την ερώτηση 29 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. (2021a) με πρωτοβουλία της αναπληρώτριας τομεάρχη Υγείας και βουλευτή Β’ Θεσσαλονίκης Δώρας Αυγέρη, οι κλίνες αυτές άνοιξαν χωρίς εντατικολόγους, χωρίς καμία πρόσληψη νέου ιατρονοσηλευτικού προσωπικού για την πλήρη λειτουργία τους. Λειτούργησαν μόλις δύο μήνες, και μόνο οι μισές, με μετακινήσεις προσωπικού από άλλες μονάδες. Η νέα κινητή ΜΕΘ έκλεισε τελείως τον Μάιο χωρίς προοπτική επαναλειτουργίας της.
Τα μέτρα που είναι σε εξέλιξη για τη θέση σε διαθεσιμότητα νοσοκομειακού προσωπικού θα δημιουργήσουν τεράστιο πρόβλημα σε όλες τις δημόσιες δομές Υγείας, στα νοσοκομεία αλλά και στο ΕΚΑΒ. Οι ανησυχητικοί αριθμοί που ακούγονται το τελευταίο διάστημα θέτουν εν αμφιβόλω την ικανότητα του συστήματος Υγείας να ανταπεξέλθει απέναντι στο δημιουργούμενο τέταρτο κύμα της πανδημίας. Η εξέλιξη της πανδημίας δεν θα κριθεί από ένα ποσοστό ανεμβολίαστου προσωπικού που υπηρετεί στο ΕΣΥ, ενώ η ζημία στην καθημερινότητα της λειτουργίας των μονάδων Υγείας θα είναι υπέρμετρη. Σύμφωνα με τη βουλευτή Καβάλας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία (2021b) Τάνια Ελευθεριάδου, η εφαρμογή της ρύθμισης αυτής προκαλεί τη στέρηση μισθού σε ένα χαμηλά αμειβόμενο προσωπικό και οδηγεί σε απόλυση συμβασιούχων και αντικατάστασή τους από εργολάβους μέσω των γνωστών πελατειακών μηχανισμών, οι οποίοι θα υλοποιήσουν το σχέδιο των ΣΔΙΤ και των ιδιωτικοποιήσεων με πρόσχημα την κάλυψη των κενών σε ανθρώπινο δυναμικό.
Ο κίνδυνος για την απώλεια του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα του ΕΣΥ ή η δημιουργία ενός μεικτού συστήματος δημόσιου - ιδιωτικού τομέα στην παροχή υπηρεσιών δημόσιας δευτεροβάθμιας Υγείας, με μετατόπιση του κόστους στις ιδιωτικές πληρωμές, ακολουθεί την επιβάρυνση των δημόσιων δομών Υγείας από τα μέτρα της διαθεσιμότητας. Το αρνητικό κλίμα επιτάθηκε από την αναστολή των κανονικών αδειών των υγειονομικών, η οποία ακολούθησε το προηγούμενο «χειροκρότημά» τους για τη συνεισφορά τους στην περίοδο της πανδημίας, αλλά και από την υποβολή μήνυσης κατά παντός υπευθύνου που συνέβη κατά το τελευταίο διάστημα. Μετά από συνάντηση του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. Αχαΐας με το σωματείο εργαζομένων και τον αναπληρωτή διοικητή του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πάτρας τονίστηκε η σημασία των μέτρων προστασίας, όπως τα μέτρα αναχαίτισης του κορωνοϊού στους χώρους εργασίας, στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και στις πολυπληθείς σχολικές αίθουσες, αντί της μετάθεσης της ευθύνης αποκλειστικά στους υγειονομικούς και στους πολίτες (tempo.24, 2021).
Οι πολιτικές Υγείας, εφόσον σχεδιάζονται για να αντιμετωπίσουν ουσιαστικά την πανδημία και βρίσκονται σε αρμονική συμφωνία με ανάλογες γενικές πολιτικές, τότε και μόνο τότε, με την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων, μπορούν να είναι αποτελεσματικές και να επιφέρουν τα ζητούμενα αποτελέσματα. Σύμφωνα με τον τ. υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό (2021), το εναλλακτικό σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ για την πανδημία περιλαμβάνει μια γενναία επένδυση στο ΕΣΥ και στις υπηρεσίες δημόσιας Υγείας, η οποία θα στοχεύει στην επιτυχημένη επίτευξη των εξής δράσεων:
* Στην πρόληψη της διασποράς.
* Στην επιτάχυνση των εμβολιασμών.
* Στην καλή επιδημιολογική επιτήρηση.
* Στην έγκαιρη ανίχνευση κρουσμάτων με συστηματικά και αξιόπιστα τεστ στις εστίες υπερμετάδοσης.
* Στην πρόβλεψη και κατάλληλη νοσηλευτική και φαρμακευτική φροντίδα των περιστατικών με πιθανότητα σοβαρών παρενεργειών.
* Στη δραστική ενίσχυση και αναδιοργάνωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, της προνοσοκομειακής φροντίδας, των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών, κλινικών και Μονάδων Εντατικής Θεραπείας – Covid.
* Στην αποθεραπεία - αποκατάσταση για το σύνδρομο long Covid.
Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πολιτικών προσαντολισμένων στην αναχαίτιση της πανδημίας και στην ενδυνάμωση του δημόσιου συστήματος Υγείας θα οδηγήσουν στην υποχώρηση των υγειονομικών δεικτών. Ο συνδυασμός αυτών με μια αποτελεσματική υγειονομική στρατηγική, που θα λαμβάνει υπόψη τη νέα φάση των μεταλλάξεων του ιού και της αδυναμίας σύντομης επίτευξης ανοσιακού τείχους, με προσανατολισμό στην επιχειρηματολογία και την πειθώ των υγειονομικών προς τον επαρκή εμβολιασμό τους θα συμβάλουν τα μέγιστα στην ύφεση του τέταρτου κύματος της πανδημίας. Η κοινωνική συναίνεση και η συνειδητή τήρηση από τους υγειονομικούς και τους πολίτες των αναγκαίων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας θα οδηγήσουν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας.
* Ο Γ. Φαράντος είναι μέλος της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία Αρκαδίας και διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης
Πηγές:
Tempo.24 (01-09-2021). Βουλευτές και οργάνωση υγειονομικών ΣΥΡΙΖΑ: Συνάντηση με τους εργαζόμενους στο νοσοκομείο του Ρίου.
Ανδρέας Ξανθός (2.9.2021). Το εναλλακτικό σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ για την πανδημία. Εφημερίδα Η ΑΥΓΗ.
ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία (2.9.2021a). Ερώτηση Ι. Σαρακιώτη: Καθυστερήσεις στην πλήρωση των θέσεων ουρολόγων της 5ης ΥΠΕ - Ενδείξεις περί καταχρηστικής άσκησης διοίκησης από πλευράς του υπουργείου Υγείας, η οποία αποστρέφει το υγειονομικό προσωπικό οδηγώντας το στην έξοδο από τη χώρα.
ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία (2.9.2021b). Ερώτηση στον υπουργό Υγείας 29 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. με πρωτοβουλία της αναπληρώτριας τομεάρχη Υγείας και βουλευτή Β' Θεσσαλονίκης Δώρας Αυγέρη.
