Σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα κινούνται οι τιμές των υγρών καυσίμων το τελευταίο τρίμηνο, από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή έως σήμερα, σε όλη την Ευρώπη αλλά και ειδικότερα στη χώρα μας, που παραμένει στις κορυφαίες θέσεις των ακριβότερων αγορών πετρελαιοειδών της Ε.Ε., εμμένοντας στη διατήρηση της υψηλής φορολογίας και στα «χαρτζιλίκια» τύπου fuel pass ενώ η κοινωνία υποφέρει.
Σύμφωνα με την Κομισιόν (DG Energy), στη φετινή συγκυρία οι διεθνείς τιμές ενέργειας ανέβηκαν σε νέα επίπεδα, υψηλότερα και από τα αντίστοιχα κατά την ενεργειακή κρίση της περιόδου 2022-2023 και οι αυξήσεις στην Ευρώπη σάρωσαν όλα τα καύσιμα.
Ωστόσο, σε πολλά κράτη-μέλη οι λιανικές τιμές υποχώρησαν σημαντικά μετά τη λήψη έκτακτων μέτρων που αφορούσαν κατά βάση τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και σε ορισμένες περιπτώσεις και του ΦΠΑ. Η Ελλάδα όμως εξακολουθεί να διατηρεί μία από τις υψηλότερες τιμές στην αμόλυβδη βενζίνη στην Ευρώπη, αν και σε όρους αγοραστικής δύναμης και εισοδημάτων είναι μακράν η ακριβότερη.
Σύμφωνα με τα τελευταία εβδομαδιαία στοιχεία της DG Energy, με μέση εθνική τιμή (1/6/2026) στα 2,064 ευρώ/λίτρο η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση με την ακριβότερη αμόλυβδη στην Ε.Ε., μετά τη Δανία με 2,392 ευρώ/λίτρο και την Ολλανδία με 2,298 ευρώ/λίτρο. Η χώρα μας βρίσκεται υψηλότερα κατά σχεδόν 12% και από τον μέσο όρο της Ε.Ε. των 27 που διαμορφώνεται σε 1,847 ευρώ το λίτρο.
Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης υπήρξαν ανατιμήσεις στα καύσιμα λόγω της εκτίναξης των διεθνών τιμών του πετρελαίου -που για ενεργειακούς κλάδους, όπως η διύλιση οδήγησε σε σώρευση σημαντικών υπερκερδών- όμως η Ελλάδα παρέμεινε μεταξύ των ακριβότερων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ η μέση αύξηση της τιμής της αμόλυβδης από τις 23 Φεβρουαρίου έως τις 25 Μαΐου 2026 στην Ε.Ε. είναι στο 16%, στην Ελλάδα βρίσκεται στο 23%, στην Ισπανία στο 7%, στην Πολωνία στο 10%, στη Ρουμανία στο 15%, στη Γερμανία στο 11% κ.τ.λ.
Στις χώρες αυτές και σε αρκετές ακόμα η συγκράτηση των τιμών στην αντλία προήλθε από την απόφαση των εθνικών κυβερνήσεων να περιορίσουν τη φορολογία στοχευμένα και για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα.
Περί τα 16 κράτη-μέλη προχώρησαν σε έκτακτη και προσωρινή μείωση του ΕΦΚ κυρίως στην αμόλυβδη και το diesel, αλλά και στο πετρέλαιο θέρμανσης:
* από τον Μάρτιο -ή και νωρίτερα- οι Σουηδία, Γαλλία, Σλοβενία (μείωσε και άλλους έμμεσους φόρους), Πορτογαλία, Ουγγαρία, Ισπανία (και προσωρινή μείωση ΦΠΑ), Ιταλία, Ιρλανδία Κροατία, Πολωνία (και χαμηλότερο συντελεστή ΦΠΑ),
* από τον Απρίλιο οι Κύπρος, Αυστρία, Τσεχία, Λιθουανία, Ρουμανία, και
* από τον Μάιο η Γερμανία.
Η ελληνική κυβέρνηση εμμένει στη γνωστή πεπατημένη των ανεπαρκών έως αστείων fuel pass, ενώ η χώρα μας έχει θεσπίσει τον τέταρτο υψηλότερο ΕΦΚ στην αμόλυβδη, στα 0,70 ευρώ/λίτρο, όταν το «κατώφλι» στην Ε.Ε. είναι στα 0,36 ευρώ/λίτρο και ο μέσος όρος στους «27» στα 0,56 ευρώ/λίτρο. Ο ΦΠΑ παραμένει στο 24%, επίσης έναν από τους υψηλότερους στην Ε.Ε., η οποία καθορίζει μόνο το ελάχιστο όριο του 15% και μάλιστα παρέχει στα κράτη-μέλη σημαντικές δυνατότητες, καθώς μπορούν να εφαρμόζουν μέχρι δύο μειωμένους συντελεστές έως 5%, ή ακόμη και μηδενικούς σε βασικά αγαθά (τρόφιμα, ενέργεια, φάρμακα).
Για μείωση φορολογίας ούτε λόγος· αν και αρχικά είχε ειπωθεί ότι υπάρχει ως σκέψη εάν η Ε.Ε. επιτρέψει ευελιξίες (δημοσιονομικές), κάτι που έμεινε στον αέρα. Η μείωση των φορολογικών εσόδων που θα σήμαινε μια «έκπτωση» σε ΕΦΚ/ΦΠΑ θα μπορούσε να καλυφθεί από μια νέα, ειδική εισφορά των ενεργειακών εταιρειών που εμφανίζουν «ουρανοκατέβατα» κέρδη, κάτι που έχουν προτείνει ήδη αρκετά κράτη-μέλη της Ε.Ε. (Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Αυστρία).
