ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΜΕΛΑ
Είναι κοινό μυστικό ότι στο Συμβούλιο της ΕΚΤ υπάρχει μια συγκροτημένη αντιπολίτευση στις αποφάσεις του Μάριο Ντράγκι και της πλειοψηφίας που στηρίζει τις μέχρι σήμερα αποφάσεις του. Πρόκειται για τον Γερμανό κεντρικό τραπεζίτη Τζενς Βάιτνμαν και τους συναδέλφους του από τις κεντρικές τράπεζες του Λουξεμβούργου, της Ολλανδίας, της Εσθονίας και της Λετονίας. Η κριτική που απευθύνουν στον Ευρωπαίο κεντρικό τραπεζίτη αφορά τόσο τις επιλογές του για την ακολουθούμενη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, όσο και τους τρόπους που χρησιμοποιεί για να τις επιτύχει.
Συγκεκριμένα, αναφορικά με το δεύτερο σημείο, υποστηρίζουν πως η ανακοίνωση του Μάριο Ντράγκι ότι το ενεργητικό της ΕΚΤ θα πρέπει να αυξηθεί στα επίπεδα των αρχών του 2012 (δηλαδή πάνω από 1 τρισ. ευρώ) έγινε ερήμην τους. Δεν είχαν ενημερωθεί για την πρόθεση αυτή, αλλά και ούτε είχε προηγουμένως συζητηθεί στο συμβούλιο της ΕΚΤ. Τώρα οι αντιρρήσεις τους σχετικά με τις επιλογές του Μάριο Ντράγκι στη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ είναι λίγο - πολύ γνωστές: αντιδρούν βασικά και για λόγους αρχής, στην επεκτατική της κατεύθυνση και ειδικά στην περίπτωση που θα λάβει την πραγματική μορφή «ποσοτικής διευκόλυνσης» (quantitative easing).
Μάλιστα, συνδέουν ευθέως τη δήλωση του Μάριο Ντράγκι ότι το ενεργητικό της ΕΚΤ χρειάζεται να φτάσει στο επίπεδο του 2012 (γύρω στα 3 τρισ. ευρώ), δηλαδή 1 τρισ. από το επίπεδο που είναι σήμερα, κάτι που είναι πολύ δύσκολο να συμβεί με τα μέχρι σήμερα ανακοινωθέντα μέτρα (αγορά covered bond, Abs, και διοχέτευση ρευστότητας μέσω Tltro). Επομένως, η «ποσοτική διευκόλυνση» βρίσκεται ante portas.
Στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου (6 Νοεμβρίου 2014) ο Μάριο Ντράγκι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε νέα μέτρα εάν οι υπάρχουσες δυσκολίες συνεχιστούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το προβλεπόμενο. Μάλιστα παρατήρησε ότι διαπιστώνεται «μια εξασθένιση της δυναμικής της μεγέθυνσης», που οδηγεί σε «αναθεώρηση προς τα κάτω της μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ μέχρι το 2016». Σε συνηγορία του Μάριο Ντράγκι ήρθαν και οι προβλέψεις του ΟΟΣΑ (γραφική παράσταση).
«Η Ευρωζώνη μειώνει ταχύτητα μέχρι να σταματήσει και αντιπροσωπεύει σημαντικό κίνδυνο για την παγκόσμια μεγέθυνση, με την ανεργία να παραμένει υψηλή και τον πληθωρισμό μακριά από τον στόχο» αναφέρεται στην έκθεση του οργανισμού. «Για τον λόγο αυτό, εμπρός σε μια πολύ αδύνατη οικονομική κατάσταση και του κινδύνου του αντιπληθωρισμού, η ΕΚΤ θα έπρεπε να επεκτείνει τη νομισματική της υποστήριξη πέρα από τα μέτρα που έχει εξαγγείλει. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει σημαντικές αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, μέχρις ότου ο πληθωρισμός επανέλθει στο επιθυμητό επίπεδο... Οι αγορές μπορούν να περιλαμβάνουν Abs χαμηλής διαβάθμισης, εταιρικά ομόλογα και κρατικά ομόλογα» αναφέρεται στην έκθεση του ΟΟΣΑ.
Όμως και η έκθεση της Ε.Ε. με τις φθινοπωρινές προβλέψεις σημειώνει ότι η μεγέθυνση στην Ευρωζώνη, για το 2015, θα μειωθεί από 1,7% στο 1,1%, κάτι που οφείλεται πρωτίστως στην αναμενόμενη μείωση της μεγέθυνσης στη Γερμανία, από 2,0% σε 1,1% και στη Γαλλία από 1,5% σε 0,7%. Η σύγκριση γίνεται με τις ανοιξιάτικες προβλέψεις της Ε.Ε.
Η υποδόρια σύγκρουση μεταξύ Μάριο Ντράγκι και Τζενς Βάιντμαν θυμίζει έντονα την περίοδο του 2011, λίγο πριν ο Μάριο Ντράγκι πάρει τα ηνία της ΕΚΤ, όταν είχαμε τη σύγκρουση μεταξύ του τότε προέδρου της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ και του τότε διοικητή της Bundesbank Άλεξ Γουέμπερ έπειτα από την απόφαση του πρώτου να προχωρήσει η ΕΚΤ σε αγορά κρατικών τίτλων χρέους. Η σύγκρουση οδήγησε σε παραίτηση τον Άλεξ Γουέμπερ και έξι μήνες μετά και τον Γιούργκεν Σταρκ, διευθυντή οικονομολόγο της ΕΚΤ. Υπάρχει διάχυτη η εντύπωση ότι η υπόγεια αυτή σύγκρουση έχει υπερβεί την αντιπαράθεση για τα λαμβανόμενα μέτρα νομισματικής πολιτικής και κατευθύνεται στο πρόσωπο του Μάριο Ντράγκι.
