Η πυρκαγιά το βράδυ του Σαββάτου στον ΧΥΤΑ Φυλής, με τις φλόγες να είναι εμφανείς στην ευρύτερη περιοχή, έφερε ξανά στην επιφάνεια το ζήτημα της διαχείρισης απορριμμάτων προκειμένου να πάψει το περιβαλλοντικό έγκλημα να πνίγει τη Δυτική Αθήνα και επιτέλους να περάσουμε σε μια περίοδο όπου τα σκουπίδια δεν θα θάβονται στη γη.
Την αναγκαιότητα της πλήρους εφαρμογής του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων για την Αττική επισημαίνουν τόσο ο τομεάρχης Περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος όσο και φορείς υπογραμμίζοντας ότι είναι βαρύτατες οι ευθύνες της διοίκησης Πατούλη στην Περιφέρεια Αττικής.
Υπενθυμίζουμε ότι ο «γαλάζιος» περιφερειάρχης Γ. Πατούλης, αντί να προχωρήσει σε έργα που θα υποστηρίξουν πραγματικά την καλύτερη διαχείριση απορριμμάτων, προχώρησε σε ανάθεση 5 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία νέου κυττάρου βραχύβιας χρήσης που θα δέχεται σύμμεικτα απορρίμματα στην περιοχή του ΧΥΤΑ Φυλής.
Παράλληλα ο ίδιος φωτογραφίζεται κατά την παράδοση κάδων ανακύκλωσης της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης», χωρίς όμως να έχει κάνει γνωστή τη στοχοθεσία για την ανακύκλωση. Για την πυρκαγιά στον ΧΥΤΑ Φυλής ο Γ. Πατούλης περιορίστηκε να μιλήσει για «τεράστιες ευθύνες των προηγούμενων διοικήσεων της Περιφέρειας Αττικής» και να δεσμεύεται γενικόλογα ότι ο ΧΥΤΑ θα κλείσει το 2025.
«Το τοξικό νέφος που κάλυψε την περιοχή είναι άλλη μια απόδειξη ότι ο ΧΥΤΑ της Φυλής πρέπει άμεσα να κλείσει. Αλλιώς θα πεθάνουμε!» λένε στην «Αυγή» κάτοικοι που εδώ και χρόνια μάχονται για να κλείσει η εγκατάσταση, καθώς βρίσκεται πολύ κοντά στα σπίτια τους. Παράλληλα οι κάτοικοι διαμαρτύρονται για το γεγονός ότι το μήνυμα από το 112 ήρθε επιλεκτικά σε κάποιους κατοίκους της περιοχής και τους καλούσε να κλείσουν τα παράθυρα, τη στιγμή που όλη η περιοχή είχε γεμίσει με το τοξικό νέφος.
Για το ζήτημα κατατέθηκε μηνυτήρια αναφορά από τον δημοτικό σύμβουλο Φυλής Χρήστο Ρούσσα κατά του προέδρου και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) προκειμένου να διερευνηθούν και να καταλογιστούν ευθύνες για την έκθεση των κατοίκων της περιοχής σε κίνδυνο.
Με παρέμβασή της η ΠΟΕ - ΟΤΑ υπενθυμίζει ότι «η τελευταία μεγάλη φωτιά στον ΧΥΤΑ Φυλής αποτελεί ένα ακόμη επεισόδιο στο σίριαλ των ‘ατυχημάτων’ στις εγκαταστάσεις τελικής διάθεσης (ΧΥΤΑ) και των μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων».
Να σημειωθεί ότι στον ΧΥΤΑ Φυλής είχε εκδηλωθεί πυρκαγιά και την 9η Ιουλίου 2020. Ενώ η πρόσφατη φωτιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Μεταμόρφωση έφερε ξανά το πρόβλημα στην επιφάνεια. Πρόκειται για μια φωτιά που τον δεκαπενταύγουστο σκόρπισε τοξικό νέφος στο λεκανοπέδιο Αττικής και έρχεται να προστεθεί στις ήδη 25 φωτιές που εκδηλώθηκαν σε εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων για το έτος 2020, ενώ την τελευταία πενταετία έχουν εκδηλωθεί 64 τέτοιες πυρκαγιές.
Την ίδια ώρα, το «Δυτικό Μέτωπο», η περιβαλλοντική συλλογικότητα που δίνει μάχη για το κλείσιμο του ΧΥΤΑ Φυλής και την εφαρμογή του εγκεκριμένου Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων, επιρρίπτει ευθύνες στον περιφερειάρχη Αττικής Γ. Πατούλη τόσο για τη φωτιά στον ΧΥΤΑ Φυλής όσο και για το τοξικό νέφος. Το «Δυτικό Μέτωπο», όπως υπενθυμίζει, είχε ενημερώσει για τους κινδύνους τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Προστασίας του Πολίτη.
«Κάθε σπιθαμή εδάφους στην εγκατάσταση της Φυλής χρησιμοποιείται για να δημιουργηθούν νέα κύτταρα - λεκάνες ταφής. Σκουπίδια θάβονται πάνω στα σκουπίδια δημιουργώντας τα λεγόμενα ‘πανωσηκώματα’, κάτι σαν πυραμίδες με πολλούς ορόφους και με πολύ μεγάλες κλίσεις. Μία από αυτές έχει ξεπεράσει σε ύψος τον παρακείμενο φυσικό λόφο κινδυνεύοντας να καταρρεύσει με την πρώτη ισχυρή βροχόπτωση, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν, καθώς δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι γίνεται η αναγκαία συμπίεση και επικάλυψη των σκουπιδιών» αναφέρει το «Δυτικό Μέτωπο» στην αναφορά του προς τα συναρμόδια υπουργεία.
Προς τούτο, το «Δυτικό Μέτωπο» καταλογίζει ευθύνες στον περιφερειάρχη Γ. Πατούλη αλλά και στη διοίκηση του ΕΔΣΝΑ, που είναι διορισμένη από αυτόν, καθότι η τελευταία πυρκαγιά προέκυψε κατά πάσα πιθανότατα από σκουπίδια που δεν είχαν καλυφθεί από χώμα, ενώ πάνω τους είχε απορριφθεί μεγάλη ποσότητα τεραστίων ποσοτήτων compost τύπου CLO σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, που εξήχθη από το ΕΜΑΚ Φυλής.
«Ο κ. Πατούλης χρησιμοποιεί τον ΕΔΣΝΑ για να μοιράζει εργολαβίες και για να βγάζει φωτογραφίες όταν μοιράζει κάδους και σπιτάκια της ‘Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης’» καταγγέλλει το «Δυτικό Μέτωπο» και προσθέτει: «Όλους εμάς που ζούμε σε αυτή την περιοχή της Αθήνας μας θεωρούν αναλώσιμους. Το τοξικό νέφος από τις φωτιές στα σκουπίδια δεν το αναπνέουν αυτοί και τα δικά τους παιδιά δεν ζουν εδώ!».
«Το πρόβλημα της Φυλής δεν θα λυθεί αν δεν υλοποιηθεί πλήρως ο ισχύων Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ) Αττικής, που εγκρίθηκε το 2016» τονίζει ο τομεάρχης Περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος προκρίνοντας την επένδυση στην πρόληψη παραγωγής απορριμμάτων και την ανακύκλωση στους ΟΤΑ μαζί με την κατασκευή έξι σύγχρονων μονάδων κυκλικής οικονομίας στην Αττική και τριών νέων Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων.
«Ο νέος Εθνικός Σχεδιασμός της κυβέρνησης Μητσοτάκη και οι μέχρι σήμερα ανακοινώσεις της Περιφέρειας Αττικής δεν εξασφαλίζουν τα ανωτέρω» στηλιτεύει ο Σ. Φάμελλος.
Προτάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη για την επίτευξη στόχων ανακύκλωσης
Τον κώδωνα του κινδύνου ως προς την κακή διαχείριση απορριμμάτων στη χώρα μας κρούει ο Συνήγορος του Πολίτη στην ειδική του έκθεση για τα πεπραγμένα του 2019. Ο ΣτΠ εντοπίζει χαμηλές επιδόσεις στη χωριστή διαλογή των αποβλήτων και στην ανακύκλωση. Επίσης εντοπίζει ότι συνεχίζονται να λειτουργούν οι χώροι ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων, κατά παράβαση της νομοθεσίας και παρότι έχουν επιβληθεί τσουχτερά πρόστιμα στη χώρα μας. Παράλληλα επισημαίνει ότι δεν υλοποιούνται τα απαραίτητα έργα τελικής διάθεσης των εγκεκριμένων Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ).
Ιδίως στη διαχείριση των υλικών συσκευασίας ο ΣτΠ επισημαίνει ότι, παρά τις νομοθετικές προβλέψεις, «αρκετοί δήμοι δεν είναι συνδεδεμένοι με τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΕΔ) ούτε οι ίδιοι έχουν οργανώσει εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων κατά παράβαση των σχετικών νομοθετικών διατάξεων του Νόμου 4496/2017».
Ενώ τα εφαρμοζόμενα συστήματα είναι ο μπλε κάδος και το γυαλί στους μεγάλους παραγωγούς, δυστυχώς «οι περισσότεροι δήμοι δεν έχουν ολοκληρωμένα σχέδια για τη χωριστή διαλογή χαρτιού, γυαλιού, μετάλλων και πλαστικών, προκειμένου να διασφαλίζονται καλή ποιότητα και υψηλά ποσοστά συλλογής ανακυκλώσιμων αποβλήτων» επισημαίνει ο ΣτΠ υπογραμμίζοντας ότι «οι περισσότεροι δήμοι δεν διαθέτουν επαρκές δίκτυο για την αποκομιδή των ανακυκλώσιμων υλικών».
Την ίδια ώρα ο ΣτΠ μεταφέρει τις διαμαρτυρίες των κατοίκων ότι το δίκτυο των μπλε κάδων δεν είναι επαρκές, όπως και ότι στους μπλε κάδους απορρίπτονται υλικά που δεν σχετίζονται με την ανακύκλωση υλικών συσκευασίας, όπως είναι αστικά απόβλητα, σκραπ και ελαστικά. Και όλα αυτά στην πλειονότητά τους δεν καταλήγουν στα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών, αλλά στους χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων και στους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων.
Ο ΣτΠ επισημαίνει την αναγκαιότητα των πράσινων σημείων, αλλά μέχρι στιγμής μικρός είναι ο αριθμός αυτών που έχουν αδειοδοτηθεί. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στους δήμους της Περιφέρειας Πελοποννήσου μόλις τρία πράσινα σημεία είναι αδειοδοτημένα.
Κομβικής σημασίας είναι και η χωριστή διαλογή των βιοαποβλήτων με την ευθύνη να ανήκει αποκλειστικά στους δήμους, που όμως οι περισσότεροι δεν έχουν εκπονήσει ολοκληρωμένο τοπικό σχέδιο διαχείρισής τους. Όσο για τη χρήση του καφέ κάδου, που προορίζεται για την ξεχωριστή διαλογή του καθαρού υπολείμματος των βιοαποβλήτων, ο ΣτΠ εντοπίζει ότι αυτή είναι περιορισμένη και ταυτόχρονα «οι περισσότεροι δήμοι δεν διαθέτουν μονάδα προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων, παρότι οι μονάδες αυτές είναι σχετικά χαμηλού κόστους και χαμηλής όχλησης και παράλληλα παράγουν εδαφοβελτιωτικό ανώτερων προδιαγραφών από τις μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων».
«Δεδομένου ότι τα υφιστάμενα ποσοστά ανακύκλωσης με τα εφαρμοζόμενα συστήματα διαλογής στην πηγή υπολείπονται κατά πολύ από τους στόχους που έχουν τεθεί, πιθανολογείται βάσιμα ως ανέφικτη η εφαρμογή έως την 31η Δεκεμβρίου 2022 της διάταξης ότι τα βιολογικά απόβλητα πρέπει υποχρεωτικά είτε να διαχωρίζονται και να ανακυκλώνονται στην πηγή είτε να συλλέγονται χωριστά» αναφέρει στην έκθεσή του ο ΣτΠ.
