Τι δουλειά έχουν ο πρωθυπουργός της Ελλάδας και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας και ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Σοσιαλιστής, επικεφαλής μιας κυβέρνησης συνασπισμού με την Αριστερά, Αντόνιο Κόστα στη “θεματική κατασκήνωση” των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών που συγκυβερνούν με τους συντηρητικούς στο Βερολίνο; Γιατί τους κάλεσαν; Και γιατί επέλεξαν να πάνε;
Η απάντηση στο πρώτο είναι σχετικά εύκολη. Και προκύπτει από τον “τίτλο” του στρογγυλού τραπεζιού στο οποίο ήταν προγραμματισμένο να συμμετάσχουν χθες οι Τσίπρας και Κόστα: “Αριστεροί και επιτυχημένοι”.
Γράφουν στο πρόγραμμα οι διοργανωτές: "Τον ερχόμενο Μάιο η Ευρώπη ψηφίζει. Διαφορετικά κόμματα της ηπείρου αποδεικνύουν ότι μπορεί να είναι επιτυχημένη η αριστερή πολιτική. Ωστόσο, ενισχύονται συνεχώς τα εθνικιστικά, λαϊκιστικά κόμματα. Με ποιο όραμα θα τους αντιπαρατεθεί η ευρωπαϊκή Αριστερά; Ποιες στρατηγικές έχουν τα προοδευτικά κόμματα στην Ευρώπη;".
Η πρόεδρος του SPD Αντρέα Νάλες θα ήθελε απαντήσεις σ’ αυτά τα αγωνιώδη ερωτήματα από τον Τσίπρα και τον Κόστα, δύο αριστερούς Ευρωπαίους πολιτικούς που κατάφεραν κόντρα στο ρεύμα να κερδίσουν εκλογές και να κυβερνήσουν τις χώρες τους. Και στη Γερμανία κυβερνά εδώ και χρόνια το SPD, αλλά ως μικρός εταίρος των Χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ.
Αλλά, ενώ σε μεγάλο βαθμό έχει καταφέρει να προωθήσει την ατζέντα του -για θέσπιση κατώτατου μισθού, για “οροφή” στα ενοίκια, για μείωση της ηλικίας συνταξιοδότησης για τους περισσότερους βιομηχανικούς εργάτες στα 63, για τον γάμο ομοφυλοφίλων κ.λπ.- πληρώνει ακριβά τη συγκυβέρνηση.
Όπως πληρώνει την απροθυμία ή τη δειλία του να ανακτήσει την πάλαι ποτέ αριστερή φυσιογνωμία του και να τολμήσει κυβερνητικές συμμαχίες με την Αριστερά και τους Πράσινους. Τότε που έφταναν τα ποσοστά για κάτι τέτοιο.
Τα αδιέξοδα και η ελπίδα
Σήμερα δεν φτάνουν και το SPD καλείται να διαλέξει μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης. Να παραμείνει στον μεγάλο συνασπισμό της κλυδωνιζόμενης Μέρκελ - που μόνο μεγάλος δεν είναι πια- και να συνεχίσει να εξαερώνεται ή να κάνει την ηρωική έξοδο, ρισκάροντας ένα θλιβερό ποσοστό στις εκλογές και ελπίζοντας ότι στην αντιπολίτευση θα καταφέρει να αναγεννηθεί;
Τα στελέχη του κόμματος είναι διχασμένα, το μεγαλύτερο μέρος της βάσης προτιμά το δεύτερο. Μέχρι και ο υπεράνω πάσης... αριστερόστροφης υποψίας Πέερ Στάινμπρικ, υποψήφιος του SPD στις εκλογές του 2013, βγαίνει τώρα και λέει ότι το κόμμα πρέπει να στρίψει αριστερά και να αναζητήσει έναν ηγέτη “όπως ο Μπέρνι Σάντερς, αλλά 30 χρόνια νεότερο”.
Για το SPD, λοιπόν, ο “αντάρτης” Τσίπρας και ο επιτυχώς συνεργαζόμενος με την Αριστερά Κόστα έχουν κάτι το ελπιδοφόρο. Ενσαρκώνουν την απόδειξη ότι γίνεται κι αλλιώς. Και μάλιστα σε πολύ πιο δύσκολες συνθήκες από αυτές της Γερμανίας, η οποία όχι μόνο πέρασε ξώφαλτσα την ευρωκρίση, αλλά βγήκε και οικονομικά κερδισμένη από τα βάσανα των άλλων.
Η αναγκαιότητα της αντίστασης
Η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα τώρα είναι πιο πολύπλοκη. Γιατί πήγε ο Τσίπρας στο SPD, με δεδομένο ότι ανήκει σε άλλη πολιτική οικογένεια - η οποία εκ των πραγμάτων θα ανταγωνίζεται τους Σοσιαλδημοκράτες στις ευρωεκλογές;
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί εδώ και πολύ καιρό να ρίξει γέφυρες ανάμεσα στα προοδευτικά κόμματα στην Ευρώπη. Κι έχει αναδειχθεί σε προνομιακό συνομιλητή πολλών, ακριβώς επειδή η κυβέρνησή του τολμά και δοκιμάζεται στα δύσκολα.
Μπορεί το πρώτο διάστημα στην Ευρώπη οι προοδευτικές δυνάμεις να μην του συγχωρούσαν τη συγκυβέρνηση με τους ΑΝ.ΕΛΛ., πλην όμως με τον καιρό την είδαν ως μια υποχρεωτική συμμαχία, με έναν πολύ μικρό εταίρο, ώστε να εφαρμόσει με πείσμα το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ στα ασφυκτικά στενά περιθώρια που άφηνε η επιτροπεία των Μνημονίων.
Έτσι σήμερα ο Τσίπρας έχει τη δυνατότητα να συνομιλεί με το μεγαλύτερο μέρος της δικής του ευρωπαϊκής οικογένειας, της Αριστεράς -η οποία προφανώς δεν δυσκολεύεται να αποκρούσει τις αντισυριζαϊκές κορώνες του Μελανσόν- με το μεγαλύτερο μέρος των Πρασίνων, αλλά και με τους Σοσιαλδημοκράτες.
Καθώς αυτό που σήμερα βλέπουμε να εκτυλίσσεται στην Ευρώπη είναι μια συντηρητική, αν όχι ακροδεξιά “επανάσταση”, οι αιώνια κατακερματισμένες δυνάμεις της προόδου και της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι υποχρεωμένες να βγουν μπροστά, με τον μέγιστο βαθμό συνεννόησης μεταξύ τους, και να υπερασπιστούν τα αυτονόητα. Τις ευρωπαϊκές αξίες, την αλληλεγγύη, την ευρωπαϊκή συνοχή.
Αυτό μόνο η εγχώρια Κεντροαριστερά δεν το καταλαβαίνει, γι' αυτό συντάσσεται με τη Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη, η οποία έχει σε μεγάλο βαθμό υιοθετήσει την ατζέντα της Ακροδεξιάς, ελληνικής και ευρωπαϊκής.
Ο Τσίπρας πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση αυτού του προοδευτικού μετώπου -και πολλοί, και πέραν της Αριστεράς, τον θέλουν στο πλάι τους. Όχι απλώς θεωρούν κακό ανέκδοτο τις αιτιάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι πρόκειται “για τον Όρμπαν της Μεσογείου” -όσοι έχουν ακούσει την εν λόγω ατάκα-, αντίθετα τον βλέπουν ως αντίβαρο στον Όρμπαν. Ως εμβληματικό σύμμαχο στη μάχη που πρέπει να δώσει η Ευρώπη για να αντιμετωπίσει τα φαντάσματα της ιστορίας της, όπως είχε πει ο πρωθυπουργός σε μια ομιλία του το καλοκαίρι στο Λονδίνο.
Ο Τσίπρας από την πλευρά του ξέρει πολύ καλά ότι χωρίς ευρείες συμμαχίες αυτή η μάχη δεν μπορεί να κερδηθεί. Όσο κι αν είναι μεγάλες οι διαφορές μεταξύ των κομμάτων του δυνάμει προοδευτικού μετώπου.
