Του
Λέανδρου Πολενάκη
Δεκαετία του ’70, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος έχει ήδη πίσω του μια εξαετία στη θεατρική κριτική και εγώ, ως πρωτοεμφανιζόμενος στις στήλες της ΑΥΓΗΣ, το 1978, και νεοσσός στον χώρο, είχα το θράσος να κρίνω κάπως αυστηρά τη μετάφρασή του στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή που παίχτηκε στην Επίδαυρο. Και ξέσπασε καταιγίδα. Επί μία εβδομάδα ανταλλάσσαμε πικρά σημειώματα στην ΑΥΓΗ, μέχρι που ξαφνικά το «κακό» καταλάγιασε. Χρειάστηκε να περάσει κάποιος χρόνος για να καταλάβω ότι ο Κ. Γεωργουσόπουλος με «δοκίμαζε» με αυτόν τον τρόπο και μετρούσε τις αντοχές μου σε αυτόν τον δύσκολο και σκληρό στίβο, στον οποίο με τη θέλησή μου αλλά με άγνοια των κινδύνων είχα μπει. Επρόκειτο για ένα είδος τελετής «μύησης», χωρίς κακία, που το εφάρμοζε και σε άλλους προσερχόμενους στον θεατρικό χώρο, και όχι μόνο στον τομέα της κριτικής. Οι σχέσεις μας αποκαταστάθηκαν λίγο αργότερα, σε μια συνάντησή μας στο Κέντρο Αρχαίου Δράματος των Δελφών. Ο ίδιος ως κριτικός ήταν αυστηρός, αλλά κατά βάση δίκαιος. Εκτός όταν τον εξόργιζε η παραποίηση κλασικών κειμένων. Τότε γινόταν αμείλικτος.
Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος έφυγε τελευταίος μιας προικισμένης γενιάς. Τώρα θα έχει πάει να συναντήσει την αγαπημένη του Ναυσικά, θα τα λέει με τον Ευαγγελάτο, τον Τάσο Λιγνάδη, τον Βολανάκη, με τον Γκανά και τον Γκάτσο, με τον Χατζηδάκι, τον Θεοδωράκη, τον Μαρκόπουλο και τον Πλέσσα, με τον Πάρι Πρέκα, τον Μόραλη, τον Τέτση και τους άλλους της συντροφιάς. Θα σιγοτραγουδάνε όλοι μαζί τα υπέροχα τραγούδια του από την «Ιθαγένεια» και το «Αμήχανο τέχνημα».
Μια μεγάλη δημόσια αντιπαράθεσή του στο ίδιο Κέντρο των Δελφών σχετικά με τον τρόπο σκηνικής πραγμάτωσης της τραγωδίας και με το αν επιτρέπεται να διασκευάζουμε κάνοντας αγνώριστα τα κείμενά της τον οδήγησε σε σημείο ρήξης με το φιλολογικό κατεστημένο της εποχής. Αυτός ήταν ο Κώστας. Καθόλου ακατάδεκτος στην προσωπική του ζωή, αγαπημένος από τους μαθητές του, προσηνής και προσιτός στους πάντες, γελαστός, με χιούμορ. Διαλλακτικός στις απόψεις του αλλά αδιάλλακτος όταν έβλεπε να ευτελίζουν το αρχαίο μας δράμα. Δεινός φιλόλογος, μεταφραστής, θεωρητικός του παγκόσμιου θεάτρου. Μα πάνω από όλα ένας σπουδαίος ποιητής, που θυσίασε μια πολύ μεγάλη ποίηση για να αφοσιωθεί αποκλειστικά στην υπόθεση του θεάτρου, ειδικά στο αρχαιοελληνικό μας θέατρο.
Πάντα θα θυμάμαι και θα ανακαλώ τα τραγούδια του, όπως εκείνο το θεϊκό «Τα μεσημέρια στην κάτω πόλη, το βλέπουν όλοι, το είδα κι εγώ. Ένα κορίτσι, λιγνό σαν στάχυ, τα ’χει δεν τα ’χει τα δεκαοχτώ…». Το ασπροντυμένο κορίτσι που τον πήρε από το χέρι και τον οδηγεί να περάσει την πύλη των αγγέλων. Θυμάμαι και μια φράση του από τον αποχαιρετιστήριο λόγο του στην εξόδια ακολουθία του Πάρι Πρέκα. Είπε: «Για να μην έχει ως σήμερα γυρίσει ο Πάρις, αυτό σημαίνει σίγουρα ότι εκεί που πήγε βρήκε ηλιόλουστα τοπία». Εύχομαι να έχει δοθεί και σε αυτόν η ίδια χάρη.
