Κούκλες μικρές, κούκλες μεγάλες, κούκλες τοσοδούλικες και μικροσκοπικές, θα γεμίσουν σήμερα και αύριο την Τεχνόπολη, στο Γκάζι, γιορτάζοντας, για δεύτερη χρονιά, την Παγκόσμια Ημέρα Κουκλοθεάτρου, που συμπίπτει με την εαρινή ισημερία, περιμένοντας μικρούς και μεγάλους για να τους προσφέρουν πάνω από... χίλια λεπτά παραστάσεων, ζωντανεμένες από τα χέρια και το μεράκι δεκάδων Ελλήνων κουκλοπαικτών, που συμμετέχουν στο Ελληνικό Κέντρο της Διεθνούς Ένωσης Κουκλοθεάτρου UNIMA.
Η τέχνη της κούκλας την τελευταία δεκαετία έχει γνωρίσει μεγάλη άνθηση, με νέες ομάδες να δοκιμάζουν κάθε χρόνο τις δυνάμεις τους σε αυτό το απαιτητικό είδος θεάτρου, που απαιτεί από τον καλλιτέχνη να μπει στην υπηρεσία άψυχων αντικειμένων, προκειμένου να τα βοηθήσει να ζήσουν ως υποκείμενα.
Στη χώρα μας δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στον χώρο του κουκλοθεάτρου γύρω στους 50 με 60 θιάσους, που καλύπτουν όλη τη γκάμα τεχνικών, σκηνικών, αισθητικών και δραματουργικών προσεγγίσεων και αντιμετωπίζουν με μια φρέσκια ματιά την παράδοση.
Το Ελληνικό Κέντρο της UNIMA, της διεθνούς οργάνωσης των κουκλοπαικτών με μακρά ιστορία πίσω της (ιδρύθηκε το 1929 στην Πράγα και είναι μέλος της UNESCO), γεννήθηκε το 1990, κι έκτοτε συγκεντρώνει στις ανοιχτές δομές της όλους τους επαγγελματίες, ερασιτέχνες και φίλους του κουκλοθεάτρου και προωθεί την τέχνη μας με ποικίλες εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα, ενώ η γραμματεία και η βιβλιοθήκη της (όπως και παραστάσεις κάθε Κυριακή) φιλοξενούνται στο Ίδρυμα Μ. Κακογιάννης.
«Η Παγκόσμια Ημέρα Κουκλοθεάτρου είναι η γιορτή μας», λέει ο πρόεδρος της UNIMA Hellas Στάθης Μαρκόπουλος, τονίζοντας ότι «το κουκλοθέατρο απαιτεί και προτάσσει ένα πολιτισμό της υπευθυνότητας και της αυτοθυσίας» και ζητάει από τον καλλιτέχνη να είναι «μάστορας», να αφοσιώνεται ειλικρινά, «γιατί οι κούκλες μας το αξίζουν».
Παρά το γεγονός ότι επαγγελματικά θεωρούνται "ανταγωνιστές", οι Έλληνες κουκλοπαίκτες βάζουν τον καλύτερό τους εαυτό και προσφέρουν τις παραστάσεις τους αφιλοκερδώς σε μια συλλογική προσπάθεια αυτοοργάνωσης, με στόχο να δώσουν ένα αισιόδοξο μήνυμα προς τον κόσμο. «Ο συμφεροντολογικός πραγματισμός δε μας έχει συνθλίψει!», τονίζει ο πρόεδρος της UNIMA.
Παρόλα αυτά, δεν είναι λίγα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, καθώς, όπως μας λέει ο κουκλοπαίκτης Κωνσταντής Μιζάρας, από την Ομάδα Φτουξελευτερία, «το κράτος μας αντιμετωπίζει σαν να ήμασταν μεγάλες επιχειρήσεις». Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό ότι ουδέποτε έχουν επιχορηγηθεί κουκλοπαικτικοί θίασοι, έχει ως αποτέλεσμα «να δουλεύουμε κατά 40% για άλλους (φορολογία, ενοίκια κ.λπ.)».
Μήνυμα από την Ιταλία
Κάθε χρόνο, ένας διεθνούς φήμης καλλιτέχνης ή μελετητής της τέχνης του θεάτρου της κούκλας αναλαμβάνει να συντάξει ένα μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα. Φέτος, τον ρόλο αυτόν ανέλαβε ο Ιταλός σκηνοθέτης και μουσικολόγος Roberto De Simone, παλαιότερα καλλιτεχνικός διευθυντής του Teatro San Carlo στη Νάπολη, αλλά και συνεργάτης της Nuova compagnia di canto popolare. Στο μήνυμά του, ο De Simone ανατρέχει στις αναμνήσεις από τα παιδικά του χρόνια στη Νάπολη και την παραδοσιακή φιγούρα του Πουλτσινέλα. Λέει μεταξύ άλλων στο μήνυμά του: «Η πρώτη μου συνάντηση με τον Pulcinella χάνεται κάπου στην ομίχλη της μνήμης μου, στα πρώτα χρόνια της παιδικής μου ηλικίας, όταν ο Pulcinella ήταν μέρος της καθημερινής οπτικής πραγματικότητας όλων των παιδιών της Νάπολης. Μπορούσες να τον συναντήσεις στους δρόμους, στα καλάθια των μικροπωλητών παιχνιδιών ή στους πάγκους των πανηγυριών, όπου εκτίθονταν μικρά παραδοσιακά παιχνίδια...»
Η γιορτή στην Τεχνόπολη
Το πρόγραμμα της φετινής γιορτής, στην οποία η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους, περιλαμβάνει παραστάσεις μεγάλης διάρκειας σε δύο σκηνές, υπαίθριες παραστάσεις δρόμου, εργαστήρια για παιδιά, καθώς και υπαίθρια παιχνίδια, εργαστήριο κατασκευής και εμψύχωσης μεγάλης κούκλας για ενήλικες, εικαστικές παρεμβάσεις και δρώμενα, εκθέσεις, προβολές και μουσικές συναυλίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα των παραστάσεων δεν απευθύνεται μονάχα σε παιδιά αλλά και σε ενήλικο κοινό, καθώς και τις δύο ημέρες, μετά τις 7.00 μ.μ., κουκλοθεατρικοί θίασοι θα παρουσιάζουν παραστάσεις για μεγάλους...
Ρωτήσαμε τον Κωνσταντή Μιζάρα για την ανάπτυξη του συγκεκριμένου είδους κουκλοθεάτρου στη χώρα μας. «Γίνονται αρκετές απόπειρες σε αυτό το πεδίο. Οι ομάδες που ασχολούνται με το κουκλοθέατρο για ενήλικες όμως αναζητούν το κοινό τους, κυρίως γιατί στο μυαλό των περισσοτέρων θεατών το κουκλοθέατρο είναι συνδεδεμένο με το παιδικό θέατρο. Έτσι θα δείτε πολλούς καλλιτέχνες να επιλέγουν διαφορετικές ονομασίες γι' αυτό που κάνουν, όπως θέατρο αντικειμένων κ.ά.».
Στο πλαίσιο της γιορτής θα φιλοξενηθεί επίσης, στην αίθουσα των Παλαιών Φούρνων έκθεση με θέμα τη «Θεατρική μάσκα», στην οποία οι εικαστικοί Φαέθων Γρυπάρης, Εμμανουέλα Καποκάκη, Αλέξανδρος Μονοκάνδυλος, Σπύρος Παπαχρήστου, Μάνος Ποντικάκης, Τάκης Σαρρής και Μάρθα Φωκά εκθέτουν μάσκες που ζωντάνεψαν σε θεατρικές και κουκλοθεατρικές παραστάσεις παιδιών ή ενηλίκων.
Το πρόγραμμα του διημέρου
Η διήμερη γιορτή του κουκλοθέατρου στους χώρους της Τεχνόπολης ξεκινά το Σάββατο στις 12.30 με το Almamanos Teatro και την παράσταση Mr Goustavo. Θα ακολουθήσουν οι ομάδες Χαρχούτ (Σταγόνες, νιφάδες, ηλιαχτίδες, αερόπλοια και λυγισμένα φύλλα, 13.00), Τα Πάντα Φι (Ο εγωιστής γίγαντας, 13.40), Αστροναύτες (Μια φάρμα για τα ζώα, 15.30), Τα φτερά του μύθου (Όσο πιο γρήγορα, 16.00), Bufos (Γιοβάν, 17.00), Ελένη Βογιατζίδου (Ice dream, 17.45), Mαριάν Χαραλαμπίδου (Fidel & Lucy, 18.10), "Πράσσειν Άλογα" (Ζαχαροζυμωμένος, 18.40), Ανταμαπανταχού (Της μουσικής... τα νήματα, 19.00), ενώ θα ακολουθήσουν οι παραστάσεις για ενήλικο κοινό The Black Vinyl (Λίτα, 19.10), Φασουλής, Ιστορία έρωτος και θανάτου (Αγιούσαγια, 20.00), Coco (Ν. Κουτσομπίνα, 20.20). Μετά το δρώμενο του εργαστηρίου ενηλίκων (21.00), η βραδιά θα κλείσει με συναυλία με τους 2theBone, στην κεντρική αυλή.
Οι εκδηλώσεις της Κυριακής αρχίζουν στις 11.00, με την ομάδα Κοκου-Μουκλό και τη Φεγγαρόσουπα και θα ακολουθήσουν: Koutourou (Φίφης, 11.10), Λίτα (Ivan, the Swan, 11.30), Φτουξελευτερία (Όταν η κόκκινη κλωστή χάθηκε στο μεγάλο δάσος, 12.00), Redicolo (Ο κύκλος με την κούκλα, 13.15), Τέχνης Νεύμα (Εν λευκώ, 14.00), Seli Kanou με αφρικάνικος χορό (14.15), Νίστα (Η πιπίλα, 15.00), Αλεξία Κομποθέκρα (Είδα το Χάρο με τα μάτια μου, 15.25), Δέσποινα Μαλλή (Περνά, περνά η..., 15.40), X-Saltibagos (Μια χούφτα παραμύθια, 16.15), M. Pelusio - Κ. Ζαϊμάκης (SpaceTime Helix, 17.00), Πύραυλος (Κακούλα Παλούκ, 17.20), καθώς και οι παραστάσεις για ενήλικες Βαλς των ονείρων (Σ. Παππάς - Κ. Ζαϊμάκης, 19.00), "A" (Αφρ. Γεωργίου, 19.20), Αδέσποτοι (Θέατρο της Κούκλας, 19.00), Το κορίτσι που ήθελε να αγγίξει το μισοφέγγαρο (ParaMana, 19.30).
