Στους ρυθμούς μιας παρατεταμένης ενεργειακής ακρίβειας βρίσκονται νοικοκυριά, μικρομεσαίοι και επιχειρήσεις, καθώς η εκτίναξη των τιμών των πετρελαιοειδών συνεχίζεται από τον Μάρτιο έως σήμερα, επιβαρύνοντας όχι μόνο τους οδηγούς ΙΧ αλλά και το κόστος παραγωγής σε μια σειρά από οικονομικούς-εμπορικούς κλάδους, που αργά ή γρήγορα μετακυλίεται στην κατανάλωση. Στην παρούσα φάση το βέβαιο είναι ότι έχουμε ένα καυτό καλοκαίρι με τις μετακινήσεις να τίθενται σε πρώτο πλάνο, αφού βενζίνες και diesel βρίσκονται ξανά σε κούρσα ανόδου η οποία δεν φαίνεται ακόμη πού θα καταλήξει καθώς η αστάθεια στις διεθνείς αγορές συνεχίζεται εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων, ενώ σταδιακά κλιμακώνεται και η έξοδος από τα αστικά κέντρα λόγω θερινών διακοπών.
Έκρηξη στα καύσιμα
Τα καύσιμα κίνησης, αμόλυβδη και diesel, ανεβαίνουν καθημερινά καθώς οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή επανήλθαν και συνεχίζονται, όπως και τα παιχνίδια στις αγορές. Τα δύο καύσιμα σε πολλές περιοχές της χώρας άγγιξαν ή και ξεπέρασαν τα 2 ευρώ/λίτρο, ενώ η τιμή του diesel έχει σχεδόν εξομοιωθεί με την αντίστοιχη της αμόλυβδης. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης ανερχόταν την περασμένη εβδομάδα σε 1,988 ευρώ/λίτρο και του diesel σε 1,981 ευρώ/λίτρο, ενώ αναμένονταν περαιτέρω αυξήσεις εντός του Σαββατοκύριακου.
Σε σχέση με τα προ πολέμου επίπεδα στη Μέση Ανατολή στις 22/7 οι μέσες τιμές των υγρών καυσίμων έχουν αυξηθεί κατά:
- 13,5% η αμόλυβδη (από 1,751 ευρώ/λίτρο),
- 26,6% το πετρέλαιο κίνησης (από 1,565 ευρώ/λίτρο).
Αξίζει να σημειωθεί ότι με την έναρξη της εύθραυστης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο Κ. Μητσοτάκης έσπευσε να προεξοφλήσει άμεση αποκλιμάκωση στις τιμές των πετρελαιοειδών, ως επιχείρημα για άτυπο πάγωμα των τιμών σε προϊόντα της βιομηχανίας και των σούπερ μάρκετ, όταν είναι γνωστό ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή είναι συχνά απρόβλεπτες -δηλώσεις που διαψεύστηκαν από την επόμενη κιόλας ημέρα.
Στο «κόκκινο» παραγωγή και αγορά ελέω diesel
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η ραγδαία άνοδος στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) δεδομένου ότι πρόκειται για το κατεξοχήν καύσιμο που χρησιμοποιούν παραγωγικοί κλάδοι. Η ζήτησή του είναι ανελαστική, κινεί την παγκόσμια οικονομία και δεν μπορεί να σταματήσει ή να μειωθεί δραστικά η χρήση του, οπότε η κατανάλωσή του συνεχίζεται στα ίδια υψηλά επίπεδα, ανεξαρτήτως κόστους.
Αξίζει να σημειωθεί ένα παράδοξο στη χώρα μας: Αν και το diesel έχει χαμηλότερο ΕΦΚ από την αμόλυβδη και δεν υπάρχει ζήτημα έλλειψης στη χώρα μας, μάλλον το αντίθετο, εντούτοις καθώς τιμολογείται με βάση τις υψηλές χρηματιστηριακές τιμές platts Μεσογείου (που ενσωματώνουν τις διακυμάνσεις προσφοράς/ζήτησης διεθνώς), η εγχώρια τιμή ακολουθεί αυτή την ανοδική πορεία καταγράφοντας μεγάλες ανατιμήσεις στη χονδρική, που μεταφέρονται στη λιανική, ενώ πλέον βρίσκεται πολύ κοντά στα επίπεδα της συνήθως ακριβότερης βενζίνης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στη συνολική, εγχώρια κατανάλωση πετρελαιοειδών το diesel αντιπροσωπεύει πάνω από 42%, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για την αμόλυβδη ανέρχεται σε περίπου 25% (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ-2024).
Το diesel χρησιμοποιείται κυρίως σε επαγγελματικούς κλάδους, λόγω της υψηλής ενεργειακής του απόδοσης και της ροπής που προσφέρει, και ειδικότερα σε:
- Μεταφορές και logistics (φορτηγά, νταλίκες, λεωφορεία, εμπορικά οχήματα, επαγγελματικοί στόλοι).
- Γεωργία (τρακτέρ, θεριζοαλωνιστικές μηχανές, αντλίες άρδευσης).
- Κατασκευές και έργα υποδομής (χωματουργικά-βαρέα μηχανήματα, όπως μπουλντόζες, γερανοί, γεννήτριες εργοταξίων κ.λπ., και στον εξορυκτικό τομέα).
- Ναυτιλία (αλιευτικά σκάφη, μικρότερα πλοία, γεννήτριες).
Οι συνεχείς ανατιμήσεις στο πετρέλαιο κίνησης μπορεί να σημάνουν ένα άμεσο ντόμινο αυξήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα σε τομείς όπως τροφίμων, σειράς προϊόντων ευρείας κατανάλωσης (μεταφορικά), εισιτηρίων, υπερβάσεις προϋπολογισμών σε έργα κ.λπ., καθώς το συγκεκριμένο καύσιμο αποτελεί τον βασικότερο συντελεστή κόστους για πολλούς κλάδους.
Συγχρόνως και τα καύσιμα αερομεταφορών (που βρίσκονται στην ίδια κατηγορία διύλισης με το diesel) έχουν εκτιναχθεί διεθνώς και μάλιστα εκτιμάται (ΙΑΤΑ) ότι οι τιμές του jet fuel αναμένεται να κλείσουν τη χρονιά αυξημένες κατά 70%, σε σχέση με πέρυσι, επιβαρύνοντας τον κλάδο με ένα επιπλέον κόστος ύψους 100 δισ. δολαρίων και αντίστοιχα τα αεροπορικά εισιτήρια-μεταφορές.
Στα ύψη το κόστος των διακοπών
Παράλληλα, και οι εκδρομές προς την περιφέρεια κοστίζουν στους πολίτες ακριβά φέτος, καθώς στις χερσαίες διαδρομές αυξημένη αμόλυβδη και ατελείωτα διόδια κάνουν τις εξόδους, ακόμα και στο χωριό, απλησίαστες. Έτσι, με την προαναφερθείσα μέση τιμή αμόλυβδης, ενδεικτικά από το κέντρο της Αθήνας με προορισμό:
- Τη Θεσσαλονίκη (497,27 χιλιόμετρα απόσταση) θα χρειαστούν 110,3 ευρώ μόνο για τον πηγαιμό (74,15 ευρώ αμόλυβδη και 36,15 ευρώ διόδια). Συνολικά με την επιστροφή το κόστος διπλασιάζεται και ανεβαίνει στα 220,6 ευρώ (με κατανάλωση καυσίμου στα 37,3 λίτρα).
- Το Αγρίνιο (286,32 χιλιόμετρα απόσταση) μόνο η αναχώρηση απαιτεί 76,05 ευρώ (42,70 ευρώ αμόλυβδη και 33,35 ευρώ διόδια -μέσω γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου), ενώ το συνολικό κόστος της διαδρομής μετ’ επιστροφής ανέρχεται στα 152,10 ευρώ (με κατανάλωση καυσίμου στα 21,47 λίτρα).
- Την Καλαμάτα (247,82 χιλιόμετρα απόσταση) το κόστος της μονής διαδρομής ανέρχεται συνολικά σε 53,30 ευρώ (36,95 ευρώ αμόλυβδη και 16,35 ευρώ διόδια). Μετ’ επιστροφής το συνολικό κόστος ανέρχεται σε 106,60 ευρώ (με κατανάλωση καυσίμου στα 18,59 λίτρα).
Σημειώνεται ότι την αντίστοιχη περσινή περίοδο (20/7/2025) οι μέσες πανελλαδικές τιμές των καυσίμων κίνησης διαμορφώνονταν στα 1,748 ευρώ/λίτρο για την αμόλυβδη και 1,562 ευρώ/λίτρο για το diesel, δηλαδή σήμερα είναι ακριβότερα κατά περίπου 14% και 27%, αντίστοιχα.
Όμως πολύ αυξημένο είναι το κόστος της αμόλυβδης στα νησιά, που είναι κατεξοχήν τουριστικοί προορισμοί του καλοκαιριού. Οι μέσες τιμές σε Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Εύβοια, Ζάκυνθο, Κεφαλλονιά, Κέρκυρα, Λευκάδα, Λέσβο, Σάμο, Κρήτη βρίσκονται σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ/λίτρο. Οι οδηγοί θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι ακόμα και για ακραίες τιμές που φτάνουν στα 2,520 ευρώ στην Κίμωλο, 2,479 ευρώ στη Σαντορίνη, 2,450 ευρώ στη Σύμη, 2,35 ευρώ σε Σέριφο, Μήλο, Πάρο, Αμοργό, 2,3 ευρώ/λίτρο στη Ρόδο κ.λπ.
