«Υπάρχει στο έδαφός μας κομμουνιστική απειλή από νεοφερμένους πολίτες μας» διακήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά την εορταστική ομιλία του για τα 250 χρόνια της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας, με φόντο τον λόφο Ράσφορν. Διαβάζοντας τη δήλωση αυτή, αναρωτήθηκα αν έπρεπε να χαρώ για την επιβεβαίωση από τον πλανητάρχη ότι η κομμουνιστική ιδέα ζει ή να φοβηθώ για την ενδεχόμενη αναβίωση του μακαρθισμού στις ΗΠΑ ή του περιβόητου «red scare», δηλαδή της ακραίας κομμουνιστοφοβίας.
Ως προς το πρώτο σκέλος, η δήλωση Τραμπ συνιστά αποπροσανατολισμό και ωμή προεκλογική προπαγάνδα ότι το Δημοκρατικό Κόμμα έχει αλωθεί από σοσιαλιστές τύπου Σάντερς και Μαμντάνι. Θυμίζω ότι επίκεινται ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο με διακύβευμα τον έλεγχο του Κογκρέσου, το οποίο ο ολιγάρχης δεν συμπαθεί ιδιαίτερα ούτε λογαριάζει, κάνοντας πόλεμο χωρίς την έγκρισή του. Θύμα του πλανητάρχη, όχι μόνο το Διεθνές Δίκαιο, αλλά και το Σύνταγμα των ΗΠΑ.
Πράγματι, σε προκριματικές εκλογές για τους υποψήφιους του Δημοκρατικού Κόμματος διαπιστώνεται αύξηση της νεολαιίστικης συμμετοχής, προς υποστήριξη υποψηφίων του ρεύματος «Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής», στο οποίο ανήκει και ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζοχράν Μαμντάνι. Επιπλέον, το ότι ο όρος «δημοκρατικός σοσιαλιστής» δηλώνεται πλέον μεγαλόφωνα και επίσημα, ενώ παλαιότερα στερούσε ψήφους της «σιωπηλής πλειοψηφίας» από τους Δημοκρατικούς, αποτελεί μεγάλη νίκη για τη Δημοκρατία.
Ταυτόχρονα, και οι προγραμματικές θέσεις των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών συνιστούν πρόοδο, ιδιαίτερα εκείνες υπέρ της κοινωνικοποίησης των υπηρεσιών Υγείας, της φορολόγησης του μεγάλου πλούτου, της κριτικής στην πολιτική του Τραμπ που υποστηρίζει τη γενοκτονία των Παλαιστινίων. Με άλλα λόγια, ο Τραμπ δικαίως ανησυχεί, διότι χάνουν έδαφος οι φιλοπόλεμες και αντικοινωνικές πολιτικές του. Θα έλεγα, λοιπόν, όταν μιλάμε για μια «άλλη» Ευρώπη, να μην ξεχνάμε την «άλλη» Αμερική, με την οποία η Ευρωπαϊκή Αριστερά οφείλει να χτίσει διατλαντικές γέφυρες συνεργασίας και αλληλεγγύης. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. το έχει ήδη προτείνει κατά το πρόσφατο συνέδριο του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς, το οποίο έχει αποδυναμωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια και προγραμματικά ρέπει στον αριστερισμό.
Νεομακαρθισμός ενόψει
Έρχομαι τώρα στο δεύτερο σκέλος του προβληματισμού πολλών εξ ημών για τη δήλωση Τραμπ περί «κομμουνιστικής απειλής» στο έδαφος των ΗΠΑ, που ήδη συνοδεύτηκε από διεθνή συνάντηση υπό την προεδρία του ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, γαλουχημένου στον αντικομμουνισμό, λιποτάκτη από την Κούβα. Φοβάμαι ότι η πίεση στην χώρα του Κάστρο θα ενταθεί, με στόχο να εκλείψει ο κομμουνισμός στο νησί. Θυμίζω ότι κλείνοντας τη δεύτερη θητεία του, ο Μπαράκ Ομπάμα είχε αποφασίσει την αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων με την Κούβα, επισκέφθηκε την Αβάνα συναντώμενος με τον Ραούλ Κάστρο, χωρίς όμως την άρση τού επί δεκαετίες εξοντωτικού εμπάργκο των ΗΠΑ. Το επισημαίνω, για να μην λένε κάποιοι πολιτικά δογματικοί στη χώρα μας «τι Τραμπ - τι Ομπάμα», καθώς διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό οι εκλογικές βάσεις των Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών.
Όσο για το εσωτερικό των ΗΠΑ, ο κίνδυνος επανεμφάνισης του μακαρθισμού της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου εκτιμώ ότι δεν πρέπει να υπερβάλλεται, διότι οι σημερινές συνθήκες είναι πολύ διαφορετικές, πρώτα από όλα διότι δεν υφίσταται η Σοβιετική Ένωση και κατ’ επέκταση η «σοβιετική απειλή», που στο όνομά της είχε οδηγηθεί στην ηλεκτρική καρέκλα το ζεύγος Ρόζεμπεργκ για κατασκοπεία υπέρ της ΕΣΣΔ. Είχαν δε φακελωθεί και διαπομπευθεί εκατοντάδες Αμερικανοί διανοούμενοι και καλλιτέχνες στις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων ο Αϊνστάιν, ο Τσάρλι Τσάπλιν και ο Ζιλ Ντασέν. Ενδεχόμενη αναβίωση του μακαρθισμού με Τραμπ θα αφορά αυτούς που αποκαλεί νεοφερμένους, με περαιτέρω αντιμεταναστευτικά μέτρα, όπως η αφαίρεση της ιδιότητας του πολίτη των ΗΠΑ.
Τέλος, γνωστές είναι και οι αντιμεταναστευτικές αιχμές του Τραμπ εναντίον της Ε.Ε., καθώς καλεί τις σύμμαχες στο ΝΑΤΟ ευρωπαϊκές χώρες «να τους διώξουν όλους», που αν εισακουόταν η προτροπή του αυτή, η Γερμανία θα είχε παραταχθεί με μισή ποδοσφαιρική ομάδα στο Μουντιάλ, όπως και η Γαλλία, εν μέρει και η Ισπανία.
Στο διά ταύτα τώρα, η πολιτική Τραμπ, η οποία εμφανίζεται ως εφαρμογή του MAGA (Make America Great Again - Να κάνουμε ξανά μεγάλη την Αμερική), εκτός του ότι ταπεινώθηκε στο Ιράν, γυρίζει πίσω τη θεωρούμενη «μόνη υπερδύναμη», εννοώ στα χρόνια του πολέμου του Βιετνάμ, όταν ξεσηκωνόταν η νεολαία των ΗΠΑ και γιγαντωνόταν το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων με ηγέτη τον πάστορα Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Άρα, αντί για MAGA, η Αμερική βαδίζει στον δρόμο του MASA (Make America Small Again), μακριά από τις αρχές και τις αξίες της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας.
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
