Επειτα από εβδομάδες σκληρών διαπραγματεύσεων και διαφωνιών, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ελλάδα πέτυχε μια σημαντική εξαίρεση για την ελληνική ναυτιλία, ή μάλλον για όσους πλοιοκτήτες έχουν συμβόλαια μεταφοράς ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η ελληνική κυβέρνηση είχε βάλει βέτο στη λήψη απόφασης, θέτοντας ζήτημα για τα συμφέροντα της ελληνικής ποντοπόρου ναυτιλίας και πιο συγκεκριμένα για τις εταιρείες που είχαν ήδη συμβόλαια μεταφοράς ρωσικού LNG. Η εξαίρεση συμφωνήθηκε και έτσι ψήφισε υπέρ του πακέτου μέτρων κατά της Ρωσίας και η ελληνική κυβέρνηση. Οι Ευρωπαίοι δέχτηκαν, αποφεύγοντας την τελευταία στιγμή ένα αδιέξοδο που θα έπληττε την ενότητα της Ένωσης απέναντι στη Μόσχα.
Η Ελλάδα, της οποίας το βέτο απέτρεπε σήμερα την επίτευξη συμφωνίας, εξασφάλισε εξαίρεση που της επιτρέπει να συνεχίσει τη μεταφορά ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς πελάτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης για το προβλέψιμο μέλλον. Η εξαίρεση που επέβαλε η Αθήνα οδήγησε σε μια απόφαση η οποία από τους Βόρειους εταίρους θεωρείται εξαιρετικά αποδυναμωμένη. Και αυτό γιατί μειώνει (όπως λένε) την πολυετή προσπάθεια να περιοριστεί η δυνατότητα της Μόσχας να χρηματοδοτεί την εισβολή της στην Ουκρανία μέσω της πώλησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Όσοι υποστηρίζουν βεβαίως αυτή την άποψη κάνουν πως δεν αντιλαμβάνονται ότι η ρωσική οικονομία δεν έχει πληγεί στον βαθμό που θα ήθελαν. Η Μόσχα έχει βρει αγορές για να αντικαταστήσει τις ευρωπαϊκές.
Και άλλες χώρες ζήτησαν εξαιρέσεις
Η συμφωνία για το 21ο πακέτο μέτρων κατά της Ρωσίας επιτεύχθηκε ύστερα από σειρά συμβιβασμών. Η πρόταση για περιορισμό των εισαγωγών ρωσικών αλιευμάτων απορρίφθηκε λόγω των αντιδράσεων της Πορτογαλίας και της Γερμανίας. Η Αυστρία πέτυχε να εξεταστεί εκ νέου το αίτημά της για άρση των κυρώσεων στην επενδυτική εταιρεία Rasperia. Η Βιέννη υποστηρίζει ότι η υπόθεση συνδέεται με ζημία ύψους 2,1 δισ. ευρώ που υπέστη η Raiffeisen Bank International από τις δραστηριότητές της στη Ρωσία. Η Βουλγαρία πέτυχε να αφαιρεθούν από τη λίστα κυρώσεων ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος και ο ιδρυτής της Lukoil Βαγκίτ Αλεκπέροφ. Επίσης, η αρχική πρόταση για απαγόρευση εισόδου Ρώσων στρατιωτών στον χώρο Σένγκεν περιορίστηκε σε πολιτική δέσμευση για περαιτέρω επεξεργασία του μέτρου, μετά τις επιφυλάξεις που εξέφρασαν η Γαλλία και η Ιταλία.
Υπάρχει τρόπος, αρκεί η κυβέρνηση να θέλει
Έπειτα από αυτή την επιτυχία εξαίρεσης για τη μεταφορά ρωσικού LNG τίθεται όμως ένα ερώτημα. Γιατί να μην υπάρξει διεκδίκηση αλλαγής του τρόπου υπολογισμού της χονδρικής τιμής της ενέργειας, την οποία αγοράζουν πανάκριβα τα νοικοκυριά και οι ελληνικές επιχειρήσεις; Άσχετα ζητήματα μεταξύ τους; Πράγματι, αλλά φάνηκε ότι όταν μια κυβέρνηση θέλει, υπάρχουν τα εργαλεία και οι διαδικασίες για να επιτευχθούν αλλαγές. Άλλωστε, οι πραγματικές συνθήκες όταν συμφωνήθηκε ο τρόπος υπολογισμού έχουν αλλάξει ριζικά. Μερικά παραδείγματα τα οποία αναζητήσαμε:
- Μπορεί λοιπόν να αλλάξουν οι συμφωνίες του 2020-2021 ή προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα, π.χ. είτε μέσω νομικών/συμβατικών μηχανισμών είτε μέσω τεχνικών παραμετροποίησης στα συστήματα ERP.
- Ρήτρα σκληρότητας (Hardship Clause): Επίκληση απρόβλεπτης μεταβολής συνθηκών για αλλαγή των όρων.
- Ρήτρες αναπροσαρμογής (Indexation): Σύνδεση της τιμής με τρέχοντες δείκτες (π.χ. πληθωρισμό, κόστος ενέργειας).
- Συμπληρωματικά συμφωνητικά (Addendums): Υπογραφή νέας τροποποιητικής πράξης που ακυρώνει τις τιμές 2020-21.
- Παραμετροποίηση στο Σύστημα ERP Τιμολόγησης.
- Ημερομηνία λήξης τιμοκαταλόγων: Ορισμός ημερομηνίας λήξης (Expiry Date) στις παλιές συμφωνίες.
- Νέες εμπορικές κατηγορίες: Δημιουργία νέων κανόνων τιμολόγησης (Pricing Rules) για το τρέχον έτος.
- Ιεραρχία τιμών (Price Hierarchy): Ρύθμιση του συστήματος ώστε να δίνει προτεραιότητα στις νέες προσφορές.
- Απενεργοποίηση ιστορικών εκπτώσεων: Κατάργηση των παλαιών ποσοστιαίων εκπτώσεων ανά πελάτη.
