Είναι κοινός τόπος η ανάγκη αντιμετώπισης των συνεπειών της πανδημίας στο χώρο του σύγχρονου πολιτισμού αλλά δυστυχώς το ίδιο κοινός τόπος είναι και η αδιαφορία ή αδυναμία εκ μέρους του Υπουργείου Πολιτισμού για την λήψη άμεσων και απτών μέτρων. Στο νομοσχέδιο που συζητείται σήμερα στη Βουλή ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε μία σειρά τροπολογίες με σκοπό την ενίσχυση της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Σε μία εξ αυτών προβλέπεται η καταβολή ποσών σε συνθέτες, στιχουργούς, μουσικούς, ερμηνευτές, ηθοποιούς, τεχνικούς κλπ. μέσω της ενίσχυσης των αντίστοιχων οργανισμών συλλογικής διαχείρισης από τον κρατικό προϋπολογισμό, οι οποίοι υποχρεούνται να διανείμουν το 90% του ποσού που θα πάρουν στους δικαιούχους μέλη τους. Το ποσό ανέρχεται στο μισό των περσινών σχετικών εσόδων των ΟΣΔ και έχει ως δικαιολογητικό λόγο την κάθετη μείωση των εσόδων τους από δημόσια εκτέλεση λόγω ακριβώς του κλεισίματος των κέντρων διασκέδασης και της εστίασης. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι οι ΟΣΔ μέχρι σήμερα έχουν εξαιρεθεί από όλες τις διατάξεις περί ενίσχυσης και επιστρεπτέας προκαταβολής.
Υπολογίζεται ότι το ποσό υπερβαίνει τα 10.000.000 ευρώ και εάν υιοθετηθεί θα δώσει μία άμεση ανάσα στους εργαζόμενους στο χώρο. Με τον τρόπο αυτό καλύπτονται και όλες οι αδυναμίες του περίφημου καλλιτεχνικού μητρώου, καθώς οι ΟΣΔ, οι οποίοι εποπτεύονται από το Υπουργείο Πολιτισμού, έχουν όλα τα στοιχεία των δημιουργών αλλά και τα στοιχεία του έργου τους, αφού εισπράττουν για αυτούς πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα.
Παράλληλα με άλλη τροπολογία για τον ΦΠΑ προβλέπεται ρητά ότι η είσπραξη και πληρωμή πνευματικών δικαιωμάτων υπάγεται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ 6%. Με τον τρόπο αυτό υπάρχει ελάφρυνση και στους χρήστες (καταστήματα, κέντρα διασκέδασης κλπ) που πλήττονται βάναυσα από την πανδημία αλλά και στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης και βέβαια και στους δημιουργούς για τα χρήματα που εισπράττουν.
Με την τρίτη τροπολογία προβλέπεται ότι όλοι οι ραδιοφωνικοί σταθμοί οφείλουν κατ’ αρχήν να μεταδίδουν ελληνικά μουσικά έργα με ελάχιστο ποσοστό 40% επί του συνόλου των μουσικών έργων που μεταδίδουν στη διάρκεια του προγράμματός τους αναλόγως του χαρακτήρα του προγράμματός τους και του ιδιοκτησιακού καθεστώτος τους. Προβλέπεται η δυνατότητα σε μη ενημερωτικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς να ζητήσουν μείωση μέχρι το 25% που λαμβάνεται με αιτιολογημένη απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης κατόπιν τεκμηριωμένου αιτήματος του σταθμού.
Ως ελληνικά μουσικά έργα για τους σκοπούς της ρύθμισης θεωρούνται έργα στην ελληνική γλώσσα ή συνθέσεις χωρίς στίχο που αντικατοπτρίζουν την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά, αντλώντας έμπνευση από χαρακτηριστικές παραδόσεις, περιβάλλοντα ή ηχητικές ποιότητες της Ελλάδας, όποια και αν είναι η εθνικότητα των δημιουργών ή ερμηνευτών ή εκτελεστών τους, ή έργα σε άλλη γλώσσα ή συνθέσεις χωρίς στίχο που έχουν συμβολή στην ελληνική κουλτούρα.
Παράλληλα προβλέπεται η υποχρέωση των ραδιοφωνικών σταθμών κατά την διαδικασία αδειοδότησης τους να έχουν συμβάσεις για τα πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα. Σημειώνεται ότι αντίστοιχες ρυθμίσεις υπάρχουν και λειτουργούν στα δίκαια χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως Γαλλία και Πορτογαλία.
Ιδού η Ρόδος λοιπόν για την υπουργό Πολιτισμού, καθώς στο νομοσχέδιο το οποίο έφερε προς ψήφιση στη Βουλή δεν υπάρχει καμία διάταξη για ενίσχυση του σύγχρονου πολιτισμού.
*Ο Γιάννης Αντωνιάδης είναι δικηγόρος