Αληθινά ξεχωριστή φυσιογνωμία στο σύγχρονο ελληνικό μουσικό γίγνεσθαι η Αφροδίτη Μάνου, ερμηνεύτρια με απολύτως διακριτό ηχόχρωμα μα και προσέγγιση που λάμπρυνε με την παρουσία της έργα αρκετών εκ των σημαντικότερων συνθετών μας, δημιουργός η ίδια των τραγουδιών της από τον ιστορικό, τηρουμένων των αναλογιών, ακόμα και εμβληματικό πρώτο της δίσκο, το «Νυχτερινή Εκπομπή» του '84 και βέβαια με ένα ήθος και μια σεμνότητα που στους καιρούς μας σπανίζουν περισσότερο από ποτέ. Έπειτα από μεγάλο διάστημα απουσίας από τις συναυλίες, επιστρέφει με δύο εμφανίσεις, που θα πραγματοποιηθούν τις Παρασκευές 27 Νοεμβρίου και 4 Δεκεμβρίου στο «Ρυθμός Stage» και στις οποίες θα τη συνοδεύσει πενταμελές σχήμα (κιθάρα, keyboards, ακορντεόν, μπάσο και ντραμς) και θα συμμετέχει ο Σταύρος Παπασταύρου. Με αυτή την αφορμή μιλήσαμε μαζί της για το παρελθόν της ελληνικής μουσικής, αλλά φυσικά και για το παρόν και βέβαια το μέλλον της.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΘΑΝΟ ΜΑΝΤΖΑΝΑ
* Τα τελευταία ένα - δύο χρόνια δείχνετε ευτυχώς να επιστρέφετε στις, λίγες έστω όπως πάντα για εσάς, ζωντανές εμφανίσεις. Ήταν επιλογή σας ή θέμα συγκυριών το ότι απείχατε ακόμα και από αυτές για πολύ μεγάλο διάστημα και τι άλλαξε, ή έστω συνετέλεσε ώστε να ξαναρχίσουμε να σας βλέπουμε να παίζετε ζωντανά;
Να σου πω την αλήθεια μου, τώρα πια ούτε θυμάμαι... Μάλλον και τα δύο μαζί. Στα χρόνια που η διασκέδαση ήταν κάτι σαν... υποχρεωτική, τα δικά μου τραγούδια μάλλον ήταν εκτός κλίματος. Παράλληλα η γνωριμία μου με τη μουσική του θεάτρου και του κινηματογράφου ήταν τόσο συναρπαστική, που με τράβηξε ολοκληρωτικά. Έγραψα τρία μιούζικαλ, στίχους και μουσική, τα «Το κλάμα βγήκε απ' τον παράδεισο» για το σινεμά και «Ποια Ελένη» και «Τσινετσιτά» για το θέατρο των Μιχάλη Ρέππα - Θανάση Παπαθανασίου. Επίσης, μετέφρασα από τα αγγλικά στίχους για τρία - τέσσερα πασίγνωστα αμερικανικά μιούζικαλ που ανέβασαν ο Σταμάτης Φασουλής και ο Κώστας Τσιάνος, ενώ τέλος έκανα και μεταφράσεις στίχων για έργα που ανέβηκαν το «Τρένο Στο Ρουφ» της Τατιάνας Λύγαρη. Μια σειρά από απώλειες προσώπων, αισθημάτων και ψευδαισθήσεων με ώθησαν στο να αναζητήσω και πάλι τη φυσική επαφή με τον κόσμο και φαίνεται ότι σ' αυτή τη φάση υπάρχει αμοιβαιότητα και σύμπτωση στις ανάγκες μας.
* Πόσο αισθάνεστε να έχει αλλάξει όχι μόνο η κοινωνικοπολιτική κατάσταση, αλλά ακόμα και εμείς οι ίδιοι, σαν άνθρωποι και οι μεταξύ μας σχέσεις από την εποχή που καταγράψατε τόσο γλαφυρά στο «Νυχτερινή Εκπομπή»; Ή μήπως δεν έχουν αλλάξει σχεδόν καθόλου κι αυτό ακριβώς είναι το ζήτημα;
Τα πάντα έχουν αλλάξει ανεπιστρεπτί, πιστεύω, αφενός με την παγκοσμιοποίηση και αφετέρου με την αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας και την είσοδό της στην καθημερινότητά μας. Μόνο που εμείς δεν είμαστε ακόμα σε θέση να συνειδητοποιήσουμε σε βάθος αυτές τις αλλαγές και να διαμορφώσουμε τα νέα μας αιτήματα και τη στάση μας απέναντι στη ζωή, την κοινωνία και στο σύστημα.
* Από την άλλη, τα τραγούδια εκείνης της εποχής σίγουρα αντέχουν και, με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, εξακολουθούν να είναι επίκαιρα. Δεν αισθάνεστε όμως την ανάγκη να βρείτε ή και να γράψετε η ίδια άλλα τραγούδια, που να εκφράζουν το σήμερα και να έχουν γεννηθεί από αυτό;
Εννοείται... Εγώ πάντα ήμουν άνθρωπος που έψαχνε για το «καινούργιο», από τότε ακόμα που το «παλιό» μεσουρανούσε και γέμιζε στάδια. Ναι, σίγουρα, τουλάχιστον ακόμα έναν προσωπικό κύκλο τραγουδιών θέλω να τον παρουσιάσω...
* Ποια είναι, αλήθεια, τα κυρίαρχα συναισθήματα και διαθέσεις που εισπράττετε από τον κόσμο σήμερα και θα μετουσιώνατε σε τραγούδια τα οποία θα αρχίζατε να γράφετε ή πιθανόν και να το κάνετε ήδη;
Α, αυτά είναι υπόγειες διεργασίες, που εγώ τουλάχιστον δεν τις ελέγχω. Τα τραγούδια μου «γράφονται, μόνα τους, χωρίς να με ρωτήσουν, χωρίς να ρωτήσουν κανέναν. Γι' αυτό καμιά φορά είναι και εκτός τόπου και χρόνου! Πάντως, αυτή η απορία μπροστά στην καινούργια πραγματικότητα, αυτή η αβεβαιότητα και ταυτόχρονα η γοητεία του αγνώστου είναι σίγουρα πρόκληση...
* Πέρα από την κατάρρευση της δισκογραφίας και γενικότερα αυτού που λέμε μουσική βιομηχανία και τις υπόλοιπες συνέπειες της οικονομικής κρίσης, τι θα είχατε να πείτε συγκρίνοντας από κάθε πλευρά (ποιότητα υλικού, ικανότητες αλλά και πραγματικό επίπεδο, ερμηνευτών και μουσικών, ήθος) το μουσικό γίγνεσθαι του τότε και του τώρα;
Φτωχότερο, χλωμότερο, ασθενέστερο.. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι εμείς δεν θα συνεχίσουμε. Η προσωπική ουτοπία καθενός μας είναι αυτή που μας κάνει να τα βάζουμε με τα θηρία...
* Τελικά, τόσο αναφορικά με αυτό που κάνετε, από μουσικής πλευράς δηλαδή, όσο και συνολικά, νοσταλγείτε το παρελθόν, προτιμάτε απλά να ζείτε στο παρόν ή κυρίως έχετε στραμμένο το βλέμμα σας στο μέλλον;
Όχι νοσταλγία, η λέξη είναι έξω από το λεξιλόγιό μου. Ζω στο παρόν -πράγμα καθόλου απλό, σε διαβεβαιώνω- με το βλέμμα στο μέλλον γεμάτο ενδιαφέρον αλλά και τεράστια περιέργεια...
* Και από δισκογραφικής πλευράς, όσο βέβαια έχει νόημα να μιλάει κανείς γι' αυτό στον καιρό μας, θα σας ενδιέφερε να επιστρέψετε και εκεί και, αν ναι, προετοιμάζεστε ή και κάνετε κάποιες κινήσεις γι' αυτό;
Πράγματι, η δισκογραφία έχει υποστεί ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα από την πειρατεία και τα καινούργια διαδικτυακά δεδομένα. Ψάχνω λοιπόν, παράλληλα με το γράψιμο, να βρω έναν τρόπο ώστε αυτό που θα γράψω να φτάσει στον παραλήπτη του.
* Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι η βάση του σχήματος, τουλάχιστον για αυτές τουλάχιστον τις δύο εμφανίσεις σας, θα μπορούσε πολύ ωραία να είναι μια ροκ μπάντα. Τι σας οδήγησε σε αυτή την επιλογή, αλλά και τι σας έκανε να προσθέσετε ένα όχι και τόσο συνηθισμένο για live πέμπτο όργανο, το ακορντεόν, και επιπλέον και τη χρωματική εκδοχή του, το μπαγιάν;
Ροκ μπάντα είναι, αλλά με ακορντεόν (γέλια). Δεν είπα ποτέ ότι αυτό που κάνω είναι ροκ. Οι επιρροές μου έρχονται από παντού. Απ' την άλλη, το ακορντεόν είναι ένα όργανο που, εκτός απ' τον ήχο του που μπορεί να είναι εξίσου παραπονιάρικος και διονυσιακός, με γοητεύει, γιατί μου θυμίζει σπλάχνο που ανασαίνει... Και η Μαρία Δελή είναι εξαίρετη μπαγιανίστ.
* Η παρουσία του Σταύρου Παπασταύρου πώς προέκυψε και γιατί την θεωρήσατε απαραίτητη;
Ο Σταύρος Παπασταύρου είναι μια πολύ ευγενική και καλαίσθητη φυσιογνωμία στον χώρο του ελληνικού τραγουδιού, που έχει πολλά να πει. Πρώτη φορά βρεθήκαμε μαζί στη σκηνή του "Σείριου", το 1987, φιλοξενούμενοι στο ίδιο πρόγραμμα από τον Μάνο Χατζιδάκι. Συναντηθήκαμε έπειτα από τόσα χρόνια και ανακαλύψαμε ότι, εκτός των άλλων, είμαστε και γείτονες. Ο Σταύρος με την κιθάρα του με βοήθησε το καλοκαίρι να κάνω το demo μου με τα τραγούδια που έγραψα για το παιδικό μιούζικαλ «Η συμμορία της χιονάτης». που παίζεται αυτή τη στιγμή στο θέατρο «Βέμπο». Το ένα φέρνει τ' άλλο και, ύστερα από είκοσι οκτώ χρόνια, θα ξαναβρεθούμε στην ίδια σκηνή...
* Η συγκινησιακή φόρτιση και τα συναισθήματά σας όταν ερμηνεύετε αυτά τα τραγούδια παραμένουν τα ίδια με όταν τα γράψατε ή έχουν διαφοροποιηθεί μέσα στα χρόνια;
Τα συναισθήματα πάνε κι έρχονται και η μουσική έχει τον τρόπο της να τα κάνει κάθε φορά καινούργια. Και βέβαια, καθοριστική είναι η συμμετοχή του κοινού. Αν πετύχει η «όσμωση», οι εντάσεις είναι πολύ υψηλές. Εξάλλου, η χαρά τού ότι τώρα απευθύνομαι σε εικοσάχρονα παιδιά και ανταποκρίνονται με τέτοια θέρμη είναι απερίγραπτη. Φτερά μου δίνει...
* Εκτός από τα δεδομένα θα έλεγα, τι άλλο να περιμένουν όσοι θα έρθουν να σας παρακολουθήσουν στο «Ρυθμός Stage»;
Δεν ξέρω ποια είναι τα "δεδομένα"... Εγώ ξέρω μόνο ότι υπάρχουν άνθρωποι που μου ζητούν να κάνω ένα πρόγραμμα με τα δικά μου τραγούδια για να έρθουν να ακούσουν «Το μήλο», «Ο βασιλιάς κι εγώ» και το «Καράβι κόκκινο». Τους ευχαριστώ που μ' αγαπάνε και ευελπιστώ να τους προσφέρω τον καλύτερο εαυτό μου...
* Και, τέλος, υπάρχουν κάποια, κάπως έστω συγκεκριμένα, σχέδια για έπειτα από αυτές τις δύο συναυλίες;
Όσο μας επιτρέπει η κρίση, θα παίξουμε τη δουλειά μας και αλλού. Ήδη είμαστε σ' επαφή με τη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα συμμετέχω και σ' ένα δεύτερο σχήμα, ένα τρίο που έχουμε με τον συνθέτη Νίκο Πλατύραχο, με τον ίδιο στο πιάνο και την τσελίστρια Χριστίνα Κολοβού. Το πρόγραμμα αυτό λέγεται «One night stand», θα πραγματοποιείται σε μικρούς χώρους που διαθέτουν πιάνο και φιλοδοξεί να είναι κάθε φορά στο μεγαλύτερό του ποσοστό διαφορετικό, ανάλογα με τα κέφια της βραδιάς...
Η παρουσία και μόνο της ίδιας της Αφροδίτης Μάνου αλλά και του Νίκου Πλατύραχου είναι, τουλάχιστον για εμάς, εκ των προτέρων εγγύηση ότι και αυτό θα είναι λίαν αξιόλογο...
