«Εμπρός… πίσω»: Το καταλληλότερο σλόγκαν για να αποτυπώσει το στίγμα που έχει προσδώσει η Νέα Δημοκρατία στη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Όχι τόσο λόγω της γκροτέσκας πατριδοκαπηλίας -βλέπε την πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας («ως συμβόλου του ελληνικού έθνους»)- αλλά διότι επιχειρείται η εκ των υστέρων «νομιμοποίηση» των μεθοδεύσεων που η ίδια η κυβέρνηση Μητσοτάκη ενορχήστρωσε στο πρόσφατο παρελθόν.
Οι μικροκομματικές επιδιώξεις της Ν.Δ. ξεδιπλώθηκαν κατά τις συνεδριάσεις των τελευταίων ημερών στην Επιτροπή η οποία, υπό την προεδρία του Μάκη Βορίδη (που έχει ζητήσει στο παρελθόν θεσμικές παρεμβάσεις για να μην κυβερνήσει ξανά η Αριστερά με τις «ελλαττωματικές της ιδέες») θα ολοκληρώσει τις «fast track» εργασίες της στις 15 Ιουλίου. Και θα καταλήξει απλά στα άρθρα που -ελλείψει ευρύτερων συναινέσεων- θα παραπεμφθούν με απλή πλειοψηφία για αλλαγές, το περιεχόμενο των οποίων θα καθοριστεί στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή (μετά τις εκλογές).
Από το «κρυφτό» στη φανερή ψηφοφορία
Η πιο «ύποπτη» από τις προτάσεις του εισηγητή της πλειοψηφίας Ευριπίδη Στυλιανίδη (30/6/26) για το άρθρο 86 (αφορά τη δίωξη μελών της κυβέρνησης) ώθησε τους βουλευτές της αντιπολίτευσης να ανακαλέσουν στη μνήμη τους τη νύχτα της 30ης Ιουλίου του 2025. Τότε επιστρατεύτηκε καταχρηστικά η επιστολική ψήφος, με στόχο την «αμνήστευση» των Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, μέσω της απόρριψης της πρότασης για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής (με βάση τη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας).
Σε εκείνο το μεταμεσονύχτιο πραξικόπημα, η μυστική ψηφοφορία σημαδεύτηκε από τη μαζική… «αδιαθεσία» των βουλευτών της πλειοψηφίας, οι οποίοι έστειλαν επιστολικά την ψήφο που το Μαξίμου είχε ετοιμάσει, ενώ οι ίδιοι «κρύβονταν» στο εντευκτήριο και στο καφενείο της Βουλής. Και την επόμενη ημέρα ρωτούσαν τους κοινοβουλευτικούς συντάκτες αν συμπεριλαμβανόταν το όνομά τους στη λίστα των ψηφισάντων!
Προκειμένου στο μέλλον να αποφύγει τέτοιες… κακοτοπιές, η Ν.Δ. προτείνει:
- Αφενός την αφαίρεση από τη Βουλή της αρμοδιότητας για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης (Προανακριτικής Επιτροπής) για πολιτικά πρόσωπα.
- Αφετέρου, αν και θα προηγείται η διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης από εισαγγελέα Εφετών και η πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο, η τελική απόφαση για την άσκηση δίωξης για ποινικά αδικήματα που τέλεσαν μέλη της κυβέρνησης να επιστρέφει στο Κοινοβούλιο. Και να λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών· όχι πλέον με μυστική ψηφοφορία, αλλά με φανερή (ονομαστική).
Η πρόβλεψη για ονομαστική ψηφοφορία έναντι της μυστικής θα καταστήσει τη διαδικασία πολύ πιο ελεγχόμενη και η κομματική πειθαρχία θα περιορίζει τις πιθανότητες ρηγμάτων στην κομματική «γραμμή» τής (εκάστοτε) πλειοψηφίας.
Η «προβοκάτσια» της Μπακογιάννη
Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής προτείνει την αποσύνδεση της διαδικασίας δίωξης των υπουργών από τη Βουλή (και τη βούληση της εκάστοτε πλειοψηφίας)· πρόταση που η Ντόρα Μπακογιάννη σχολίασε ότι ταυτίζεται με αυτή που είχε διατυπώσει πριν από 32 χρόνια ο πατέρας της Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Απευθύνοντας κάλεσμα («προβοκάτσια» το χαρακτήρισε ο Παναγιώτης Δουδωνής) να ψηφίσουν μαζί (Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ) την πρόταση της Χαριλάου Τρικούπη - παρότι ο Ευ. Στυλιανίδης εισηγήθηκε κάτι διαφορετικό!
Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία καυτηριάζει την καταχρηστική ερμηνεία του άρθρου 86 από τη σημερινή πλειοψηφία, αλλά διαφωνεί με την κατάργηση του ρόλου του Κοινοβουλίου ως θεσμικού αντίβαρου.
«Με 20-30 βουλευτές θα μπορεί η υπόθεση να ξεκινάει από τη Βουλή και στην συνέχεια να πηγαίνει σε ένα τριμελές Συμβούλιο Δικαστών, οι οποίοι θα κάνουν όλη την ανάκριση και όλον τον έλεγχο. Και μετά η υπόθεση να παίρνει τον δρόμο της δικαιοσύνης. Σε καμία περίπτωση δεν δεχόμαστε να γυρνάει πάλι η πρόταση πίσω στην Βουλή για να γίνει ονομαστική ψηφοφορία» διατύπωσε την πρόταση της Κουμουνδούρου ο Γιώργος Γαβρήλος (30/6/2026).
Φαρσοκωμωδία με την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης
Ως επίδειξη πολιτικαντισμού έγιναν αντιληπτές και οι προτάσεις της πλειοψηφίας για τα άρθρα 89 και 90. Η Ν.Δ. εισηγείται την τριετή απαγόρευση συμμετοχής αφυπηρετησάντων δικαστών στην κυβέρνηση και σε νεξάρτητες Αρχές. Ενώ η ίδια είχε καταψηφίσει τον Φεβρουάριο του 2025 σχετική τροπολογία της αντιπολίτευσης για απαγόρευση κατάληψης δημόσιων θέσεων από αφυπηρετήσαντες δικαστές. Η δε τριετής απαγόρευση αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα ανάληψης τέτοιας θέσης από δικαστή εντός της ίδιας κυβερνητικής θητείας.
Ενώ αποτελεί τραγική ειρωνεία η διεξαγωγή της συζήτησης για τον τρόπο ανάδειξης της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων (άρθρο 90) με φόντο το «κουκούλωμα» του σκανδάλου των υποκλοπών από την (απερχόμενη) ηγεσία του Αρείου Πάγου.
Ενώ η Ν.Δ. που σήμερα δηλώνει ότι η επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης δεν μπορεί να είναι έρμαιο των διαθέσεων της εκάστοτε κυβέρνησης, έναν χρόνο πριν είχε αγνοήσει τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας των δικαστών και επέλεξε τους εκλεκτούς της!
Και τελικά προτείνει να μεταφερθεί η αρμοδιότητα επιλογής από το Υπουργικό Συμβούλιο σε μία «ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή». «Αλλάζει ο Μανωλιός και βάζει την κάπα του αλλιώς», ακούστηκε στη σχετική συνεδρίαση της Επιτροπής (από ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ). Καθώς, αν υιοθετηθεί η εισήγηση της Ν.Δ., η (εκάστοτε) κυβερνητική πλειοψηφία θα συνεχίσει να επιβάλλει τους εκλεκτούς της μέσω της Βουλής (πλέον) και όχι του Υπουργικού Συμβουλίου.
Ο Γιώργος Παπαηλιού (ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.) τόνισε ότι η υπερβολική ενίσχυση της εκτελεστικής εξουσίας οδηγεί σε φαινόμενα θεσμικής ασυμμετρίας. Και τάχθηκε υπέρ ενός πιο «πολυκεντρικού μοντέλου» επιλογής της δικαστικής ηγεσίας, με βασικό χαρακτηριστικό την ενίσχυση του ρόλου των ίδιων των ανώτατων δικαστικών οργάνων στη διαδικασία επιλογής, η οποία θα συνδυάζεται με τη συμμετοχή της ίδιας της Βουλής «με αυξημένες θεσμικές εγγυήσεις, διαφανείς και προκαθορισμένες διαδικασίες αξιολόγησης και περιορισμό της διακριτικής ευχέρειας της εκτελεστικής εξουσίας».
Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., στον αντίποδα των συντηρητικής κοπής προτάσεων της πλειοψηφίας, τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της αρμοδιότητας των Μικτών Ορκωτών Δικαστηρίων «για να υπάρχει παρουσία του λαϊκού παράγοντα στην απονομή της δικαιοσύνης. Επίσης πρέπει να μειωθεί η δυνατότητα των εξαιρέσεων με τις οποίες υπάγονται στο Εφετείο Κακουργημάτων συγκεκριμένα αδικήματα. Η παρουσία των ενόρκων είναι κατάκτηση της εποχής του Διαφωτισμού» (Θεόφιλος Ξανθόπουλος, 2/7/2026).
Τούτων δοθέντων, δεν προξενεί έκπληξη η πολιτική απομόνωση της Ν.Δ. που έχει καταστήσει τη συζήτηση μια προσχηματικού τύπου διαδικασία αποκλειστικά και μόνο για να «ξεμπερδεύει», ώστε ο πρωθυπουργός να έχει καθαρό διάδρομο για (πιθανό) εκλογικό αιφνιδιασμό το φθινόπωρο.
