Λίγοι πήραν είδηση ότι θα ψηφισθεί σύντομα νέος Κώδικας Μετανάστευσης και Κοινωνικής Ένταξης. Και όχι άδικα, καθώς το πιο σημαντικό είναι αυτό που δεν προβλέπει και όχι οι στοχευμένες παρεμβάσεις του, όπως αναφέρει η αιτιολογική έκθεση, που επιφέρει στο πλήρες κατά τον συντάκτη της ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο χρήζει μόνο κωδικοποίησης. Το προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν αλλάζει κάτι στη φιλοσοφία όλων των νομοθετικών διατάξεων από τον ν. 1975/1991 έως σήμερα. Μια λογική αποτροπής της εισόδου νέων μεταναστών, που έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης, του αναβρασμού παραδοσιακών κοινωνιών που επιθυμούν την επικοινωνία τους με την Ευρώπη, των διαρκών περιφερειακών ανακατατάξεων και συρράξεων που τροφοδοτούν προσφυγικά ρεύματα και της θέσης της Ελλάδας στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια λογική όμως που οδηγεί έτσι στην επίτευξη του κρυφού ανομολόγητου σκοπού διατήρησης των μεταναστών, υπό συνθήκες περιθωρίου, με μειωμένα δικαιώματα, έτσι ώστε να συντηρείται ένα φθηνό εργατικό δυναμικό, το οποίο να λειτουργεί ως τροφοδότης της παραγωγικής διαδικασίας σε συνθήκες ανόδου και ταυτόχρονα να πετάγεται εκτός κοινωνίας και νομιμότητας σε συνθήκες κρίσης.
Τους μετανάστες τους αντιμετώπισε έως σήμερα η Ελληνική Πολιτεία ως το αναγκαίο κακό που συντέλεσε στην οικονομική ανάπτυξη των προηγούμενων χρόνων, ενώ σήμερα, υπό συνθήκες κρίσης, τους εκδιώκει έτσι ώστε να μειωθούν οι πιέσεις στο διαρκώς συρρικνούμενο δίκτυο κοινωνικής προστασίας. Έτσι, τα χρόνια της κρίσης περιορίστηκε σε μεγάλο βαθμό η δυνατότητα των μεταναστών και ιδίως των μελών των οικογενειών τους να έχουν πρόσβαση σε παροχές υγείας, αποκλείστηκαν από την τελευταία χορήγηση επιδότησης ενοικίου, ορίστηκε ότι μη μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδας (φωτογραφίζοντας κατ΄ ουσίαν τους μη νόμιμους μετανάστες) θα πληρώνουν νοσήλια 2,07 φορές υψηλότερα, ενώ επίσης μετανάστες στους οποίους αναγνωρίστηκε η ελληνική ιθαγένεια για εθνικούς λόγους αποκλείσθηκαν από την προνοιακή προστασία, με τη θέσπιση νέων κριτηρίων χορήγησης σύνταξης ανασφάλιστων υπερηλίκων. Ταυτόχρονα και αυτό το ίδιο το παραγωγικό δυναμικό βρέθηκε να χάνει τη δουλειά του, να μην μπορεί να ανανεώσει την άδεια παραμονής του, λόγω της ανεργίας. Ήδη δε από το επίδομα μακροχρόνια άνεργου που ισχύει από 1-1-2014 αποκλείσθηκαν οι μη Έλληνες και Ευρωπαίοι. Όλα αυτά στο πλαίσιο υιοθέτησης της ανομολόγητης πολιτικής να τους κάνουμε τη ζωή δύσκολη, να τους αναγκάσουμε να εγκαταλείψουν την Ελλάδα, χωρίς να αξιώσουν τις παροχές κοινωνικής προστασίας που δικαιούνται.
Για όλα αυτά ο νέος Κώδικας δεν προβλέπει τίποτε. Έτσι, ως μόνη θετική καινοτομία απομένει η επαύξηση της διάρκειας ισχύος των αδειών παραμονής από 2 σε 3 χρόνια για τις βασικότερες περιπτώσεις και σε 5 χρόνια για τους μετανάστες 2ης γενιάς, καθώς και η συνήθης πια μεταβατική (προσωρινή) διάταξη επαναφοράς στη νομιμότητα όσων έχουν απωλέσει την άδειά τους λόγω ενσήμων ή λόγω εισοδήματος, υπό τον επιπλέον αναγκαίο όρο της προηγούμενης δικαστικής προσφυγής τους.
Και είναι ακριβώς στους μετανάστες 2ης γενιάς που είναι η βασικότερη παράλειψη του νομοθέτη, την οποία θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει στο μέλλον. Ο νέος Κώδικας χορηγεί 5ετή άδεια επί μακρόν διαμένοντος σε όσους νέους αλλοδαπούς (γιατί οι περισσότεροι δεν είναι καν μετανάστες έχοντας γεννηθεί στην Ελλάδα) πληρούσαν με τον υπό κατάργηση νόμο Ραγκούση τις προϋποθέσεις χορήγησης ιθαγένειας, χρυσώνοντας το χάπι. Από την άλλη, Κώδικας Ιθαγένειας δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα, πριν την επίλυση του ζητήματος της Χρυσής Αυγής. Έως τότε τα παιδιά αυτά θα πρέπει να γίνουν ξένοι, να αποκτήσουν με την ενηλικίωσή τους διαβατήριο της χώρας καταγωγής των γονέων τους και να ρωτούν γιατί ο συμμαθητής τους είναι περισσότερο Έλληνας από αυτούς. Ο δε τίτλος του νομοθετήματος περί Κοινωνικής Ένταξης θα συνεχίσει να ψάχνει τη νομιμοποίησή του στις ανύπαρκτες διατάξεις του, ως γράμμα κενό περιεχομένου, ενώ η ένταξη στο ελληνικό έθνος ή κράτος θα συνεχίσει να γίνεται με όρους αίματος.
* Ο Β. Παπαδόπουλος είναι δικηγόρος, μέλος της Ομάδας Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών
