Ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το έργο εγκατάστασης τελεφερίκ στη Μονεμβασιά και τις καταγγελίες περί σοβαρών παρατυπιών ως προς την υλοποίησή του κατέθεσε ο Αντιπρόεδρος της Ομάδας της Αριστεράς (The Left) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Κώστας Αρβανίτης.
Ειδικότερα ζητείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνήσει κατά πόσο τηρούνται η ενωσιακή περιβαλλοντική νομοθεσία ως προς την εκπόνηση δημοσίων έργων, οι κανόνες προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και οι αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης σε ένα έργο που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με 6,8 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι εργασίες εκβραχισμού στην Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς εξελίσσονται χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες πολεοδομικές άδειες και ειδικότερα άνευ έκδοσης τελικής οικοδομικής άδειας. Έως σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί μελέτη γεωλογικής σταθερότητας και οι σχετικές εργασίες φέρονται πλέον να αποκλίνουν σημαντικά από τις αρχικές εγκρίσεις του έργου.
Η Μονεμβασιά αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς και αρχαιολογικούς τόπους της χώρας και μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Για τον λόγο αυτό, κάθε παρέμβαση οφείλει να πραγματοποιείται με απόλυτη διαφάνεια, πλήρη τεκμηρίωση και αυστηρή τήρηση της νομιμότητας, ιδίως όταν χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους.
Με την ερώτησή του, ο Κώστας Αρβανίτης καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαντήσει:
· αν είναι ενήμερη για τις καταγγελίες σχετικά με την έλλειψη των απαιτούμενων αδειών και μελετών,
· αν η κατασκευή δημόσιου έργου σε αρχαιολογική ζώνη χωρίς οικοδομική άδεια συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές του κράτους δικαίου, δεδομένου ότι το έργο δεν εκπονείται από αρχαιολογικές αρχές, αλλά από έτερους δημόσιους φορείς,
· και αν προτίθεται να ελέγξει τη νομιμότητα της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανεκτικότητας, εξετάζοντας, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις, την αναστολή της εκταμίευσης των σχετικών πόρων.
Ο Κώστας Αρβανίτης δήλωσε:
«Η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν μπορεί να υποχωρεί απέναντι σε λογικές τετελεσμένων. Πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για έργα που χρηματοδοτούνται από τα χρήματα των Ευρωπαίων πολιτών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια απέναντι σε καταγγελίες για παραβιάσεις της νομιμότητας, της περιβαλλοντικής προστασίας και των κανόνων χρηστής διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Πρόκειται για έναν τόπο μοναδικού φυσικού και περιβαλλοντικού κάλλους, ο οποίος έχει συμπεριληφθεί στη σχετική λίστα των περιοχών NATURA 2000, έναν τόπο με εξέχον ιστορικό αποτύπωμα και ενδιαφέρον.
Οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν αποτελούν λευκή επιταγή για τις διοικήσεις των κρατών μελών. Για άλλη μια φορά τονίζουμε ότι η διαφάνεια, η λογοδοσία και ο σεβασμός στο κράτος δικαίου πρέπει να αποτελούν προϋποθέσεις της ανάπτυξης και όχι εμπόδιά της. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να δώσει σαφείς απαντήσεις και να διασφαλίσει ότι ούτε ένα ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης δεν θα διατεθεί κατά παράβαση του ευρωπαϊκού δικαίου, πόσο μάλλον αν το υπό εκπόνηση έργο εγκυμονεί κινδύνους για τη ζωή των κατοίκων και των χρηστών του υπό ανέγερση τελεφερίκ.»
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης του Κ. Αρβανίτη:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left)
Θέμα: Παράνομη εκτέλεση έργου εγκατάστασης τελεφερίκ στον αρχαιολογικό χώρο της Μονεμβασιάς άνευ οικοδομικής αδείας και με χρηματοδότηση από το ΤAA
Στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Μονεμβασίας, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού, εκτελούνται εργασίες εκβραχισμού για την εγκατάσταση τελεφερίκ στην Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς, αρχαιολογικό χώρο και μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, με προϋπολογισμό ύψους 6.800.360 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ωστόσο, το έργο υλοποιείται υπό καθεστώς σοβαρών αυθαιρεσιών και παρατυπιών, μεταξύ άλλων άνευ δημοσιοποίησης μελέτης γεωλογικής σταθερότητας, άνευ εκδόσεως της απαιτούμενης οικοδομικής άδειας για την ανέγερση του σταθμού και των συνοδών υποδομών του τελεφερίκ και δίχως επαρκείς εξηγήσεις από την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία. Οι προαναφερθείσες ελλείψεις παραβιάζουν την Οδηγία 2011/92/ΕΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ), την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και τους κανόνες επιλεξιμότητας χρηματοδότησης της Ε.Ε.
Ερωτάται η Επιτροπή:
-Είναι ενήμερη ότι το έργο εκτελείται χωρίς τις νόμιμες πολεοδομικές άδειες, εγκεκριμένες γεωλογικές μελέτες και με μεθόδους (εκβραχισμούς) που έρχονται σε αντίθεση με τις αρχικές εγκρίσεις;
-Συνιστά η έναρξη κατασκευής δημόσιου κτίσματος επί εθνικής οδού και εντός αρχαιολογικής ζώνης, χωρίς οικοδομική άδεια, παραβίαση των ενωσιακών περιβαλλοντικών προτύπων και των αρχών του κράτους δικαίου;
-Δεδομένου ότι το έργο χρηματοδοτείται από το ΤΑΑ με αυστηρό ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Σεπτέμβριο του 2026, προτίθεται η Επιτροπή να ελέγξει τη νομιμότητα εκταμίευσης των πόρων λόγω παραβίασης των κανόνων χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και αναλόγως να αναστείλει προληπτικά τη σχετική χρηματοδότηση;
