ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ - ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Μείωση στις αφίξεις μεταναστών στα ελληνικά νησιά από την Τουρκία διαπιστώνει με ικανοποίηση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο τα πρώτα προβλήματα υλοποίησης της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας έχουν ήδη εμφανιστεί. Όπως ανέφερε χθες η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδια για τα ζητήματα Μετανάστευσης, Νατάσα Μπερτό, οι ημερήσιες αφίξεις μεταναστών στα ελληνικά νησιά είναι πλέον λιγότερες από χίλιες, ενώ στο παρελθόν ξεπερνούσαν τις 2.000, γεγονός που χαρακτήρισε "ενθαρρυντικό".
Συγχρόνως όμως, φαίνεται πως η συμφωνία μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας για τις επιστροφές όλων των μεταναστών στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων των αιτούντων άσυλο, αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εφαρμογή της, ενώ έχουν παρατηρηθεί και οι πρώτες καθυστερήσεις. Ειδικότερα, η ίδια εκπρόσωπος ενημέρωσε πως οι επιστροφές των αιτούντων άσυλο, των οποίων οι αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές, αναμένεται να ξεκινήσουν τελικά ταυτόχρονα με το σχήμα επανεγκατάστασης προσφύγων από την Τουρκία (βάσει της φόρμουλας "ένας προς έναν") στις 4 Απριλίου, ενώ αρχικά ήταν προγραμματισμένο να ξεκινήσουν αυτήν την εβδομάδα.
Η ίδια εκπρόσωπος υπενθύμισε πως η Επιτροπή τελεί εν αναμονή των απαραίτητων νομοθετικών ρυθμίσεων σε Ελλάδα και Τουρκία. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, ανέφερε πως οι εν λόγω ρυθμίσεις αφορούν την αναγνώριση της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας, συμπληρώνοντας πως το σχέδιο νόμου είναι έτοιμο και αναμένεται να περάσει από την ελληνική Βουλή "τις επόμενες ημέρες, αν όχι αύριο".
Σε ερώτηση αν μόνο η Ελλάδα χρειάζεται να προχωρήσει σε αυτήν την αναγνώριση, αναφέρθηκε στους επιχειρησιακούς λόγους που καθιστούν κάτι τέτοιο αναγκαίο, καθώς πρόκειται για αιτήσεις ασύλου που θα εξετάζονται στην Ελλάδα και θα απορρίπτονται, έτσι ώστε να επιστρέφονται στην Τουρκία. "Στην κοινή δήλωση Ε.Ε. - Τουρκίας γίνεται αναφορά στην συλλογική ευρωπαϊκή γνώμη, ότι αυτό είναι εφικτό για την Ελλάδα", επισήμανε η Ν. Μπερτό, προσθέτοντας πως οι όποιες αλλαγές είναι "απόλυτα συμβατές με την ευρωπαϊκή Οδηγία για το άσυλο". Η Τουρκία, από την άλλη, συνέχισε, καλείται να προχωρήσει σε νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν την προστασία των προσφύγων όπως ορίζεται από τη Συνθήκη της Γενεύης. Ωστόσο, η Τουρκία συνεχίζει να κωλυσιεργεί αναφορικά με τη χορήγηση πλήρους προστασίας στους μη Σύρους πρόσφυγες. Σύμφωνα με τη Νατάσα Μπερτό, στελέχη της Επιτροπής βρίσκονται σε επαφή με την Άγκυρα γι' αυτό τον σκοπό, ενώ ο συντονιστής της Ε.Ε. για την εφαρμογή της συμφωνίας, Μάρτεν Βερβέι, θα μεταβεί στην τουρκική πρωτεύουσα για να συνεχίσει τις συνομιλίες, "ελπίζοντας" να τις ολοκληρώσει.
Επίσης, πονοκέφαλο στις Βρυξέλλες φαίνεται να έχουν προκαλέσει οι αντιδράσεις των διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων σχετικά με τη νομιμότητα πολλών επιμέρους πτυχών της ευρωτουρκικής συμφωνίας. Ερωτηθείσα σχετικά, η Ν. Μπερτό επανέλαβε πως η συμφωνία είναι απόλυτα συμβατή με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, σέβεται την αρχή της μη επαναπροώθησης και την υποχρέωση για εξατομικευμένη εξέταση των αιτήσεων ασύλου. Πρόσθεσε επίσης πως η συνεργασία με τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα "αναμένεται να συνεχιστεί με εποικοδομητικό τρόπο". Ερωτηθείσα σχετικά με το αν είναι σύμφωνη με το ευρωπαϊκό δίκαιο η κράτηση των ατόμων που ζητούν διεθνή προστασία, η ίδια εκπρόσωπος της Επιτροπής είπε πως σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται "ως ύστατη λύση".
Τέλος, η αποστολή εξειδικευμένου προσωπικού από τα κράτη - μέλη μετά από το κάλεσμα των ευρωπαϊκών υπηρεσιών EASO και Frontex φαίνεται να προχωράει με πολύ αργούς ρυθμούς. Συνολικά η Επιτροπή είχε δηλώσει πως θα χρειαστούν περισσότεροι από 2.500 απεσταλμένοι υπάλληλοι, ωστόσο μέχρι στιγμής έχουν γίνει προσφορές για λιγότερους από 1.000, ενώ μόλις 170 είναι έτοιμοι να μεταβούν στην Ελλάδα.
