Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Ελλείψει υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας εν ενεργεία, στο χθεσινό μηνιαίο ραντεβού το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης το μόνο που θα μπορούσε να κάνει είναι να μεταθέσει την επί της ουσίας συζήτηση για το ελληνικό ζήτημα στο επόμενο Eurogroup. Όπερ και εγένετο.
Μετά το πέρας του συμβουλίου, ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, αφού συνεχάρη τον νικητή των ελληνικών εκλογών, ανακοίνωσε ότι το θέμα της Ελλάδας θα συζητηθεί στη συνεδρίαση του συμβουλίου στις 16 Φεβρουαρίου, προσθέτοντας ότι όλοι οι υπουργοί Οικονομικών είναι έτοιμοι να συνεργαστούν με τη νέα ελληνική κυβέρνηση. Ο Ντάισελμπλουμ, που αναμένεται εντός της εβδομάδας στην Αθήνα, υπογράμμισε ότι είναι «πολύ σημαντικό να διατηρηθεί η πρόοδος που έκανε η Ελλάδα, το μέλλον της οποίας είναι εντός της Ευρωζώνης», ενώ ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί -«έτοιμος» να συνεργαστεί «εποικοδομητικά» με τη νέα κυβέρνηση- τόνισε ότι «θέλουμε να σταθεί πάλι η Ελλάδα στα πόδια της».
Χθες, ουσιαστική κουβέντα για την Ελλάδα δεν έγινε. «Δεν συζητήσαμε σήμερα για το χρέος», τόνισε ο θησαυροφύλακας του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης, ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ. Ούτε συζητήθηκε επισήμως το θέμα της παράτασης για την ολοκλήρωση του υφιστάμενου προγράμματος, έως ότου αρχίσει η διαπραγμάτευση με τη νέα ελληνική κυβέρνηση. Παράταση την οποία οι εταίροι θεωρούν περίπου δεδομένο ότι θα δοθεί, εάν ζητηθεί, αν και ο Ντάισελμπλουμ είπε ότι «για την ώρα πρόκειται για φήμη» και ότι «θα εξαρτηθεί από τη φιλοδοξία της νέας κυβέρνησης».
Πάντως, παρά την επίσημη απουσία του ελληνικού θέματος από την ατζέντα, οι εταίροι θέλησαν από χθες να στείλουν τα πρώτα μηνύματά τους στην Αθήνα, ειδικά σε σχέση με το τι μέλλει γενέσθαι με το ελληνικό χρέος. Χωρίς κανείς τους να παραλείψει να εκφράσει την αυτονόητη προθυμία να συζητήσει με τη νέα κυβέρνηση. Αλλά και χωρίς κανείς να ξεχάσει να επιμείνει στην τήρηση των συμφωνηθέντων. Για το ζήτημα της ελάφρυνσης του χρέους, όμως, οι δηλώσεις των υπουργών Οικονομικών είχαν διαφορετικές αποχρώσεις, από το «δεν το συζητάμε» μέχρι «να το συζητήσουμε».
Προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup, ο πρόεδρός του δήλωσε ότι «είμαστε ανοιχτοί σε συζητήσεις με τη νέα ελληνική κυβέρνηση», τονίζοντας παράλληλα ότι «εάν η Ελλάδα θέλει να μείνει στο ευρώ, πρέπει να τηρεί τις συμφωνίες». Μάλιστα, ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών επανέλαβε ότι το θέμα της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους θα τεθεί επί τάπητος μετά την ολοκλήρωση της πέμπτης αξιολόγησης, επισημαίνοντας για μια ακόμη φορά ότι «υπάρχει πολύ χαμηλή στήριξη στην Ευρώπη» για τα σχέδια ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.
«Ασφαλώς» θα συνεργαστεί με τη νέα ελληνική κυβέρνηση και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που είπε εισερχόμενος στην αίθουσα των συνεδριάσεων ότι περιμένει αυτή να σχηματιστεί. Για πολλοστή φορά ο Σόιμπλε επανέλαβε ότι «τα όσα έχουν συμφωνηθεί ανάμεσα στην Ελλάδα και τα άλλα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης θα πρέπει να τηρηθούν», καθώς και ότι «δεν είναι αντικείμενο συζήτησης» το κούρεμα του ελληνικού χρέους. Ο Σόιμπλε, όπως και ο Ντάισελμπλουμ, παρέπεμψε κάθε συζήτηση για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους μετά το πέρας της αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος από την τρόικα.
Πιο... ανοιχτός στο θέμα του χρέους εμφανίστηκε ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας Μάικλ Νούναν, αυτός που είχε πει ότι καλοβλέπει την ιδέα μιας ευρωπαϊκής διάσκεψης για το χρέος όλης της περιφέρειας. Δήλωσε, λοιπόν, πως υπάρχει περιθώριο για την ανακούφιση του ελληνικού χρέους με μείωση επιτοκίων και παράταση του χρόνου αποπληρωμής. «Κοιτούσα τους αριθμούς σήμερα το πρωί και υπάρχει περιθώριο ακόμη», είπε προσερχόμενος στη συνεδρίαση.
Πάντως, αναδιπλώθηκε σε σχέση με τη σύσκεψη για το χρέος, μετά και την αρνητική στάση του πρωθυπουργού του, λέγοντας ότι τα θέματα που τέθηκαν στο παρελθόν από άλλες χώρες σε προγράμματα διάσωσης «έχουν επιλυθεί με διαπραγματεύσεις στο Eurogroup και το Ecofin».
Πιο πολιτικό χαρακτήρα είχαν οι δηλώσεις του Ιταλού υπουργού Οικονομικών Πιέρ Κάρλο Παντοάν, ο οποίος προσπάθησε να αποκρυπτογραφήσει το μήνυμα που έστειλαν με την ψήφο τους οι Έλληνες πολίτες. «Δύο είναι τα μηνύματα που φτάνουν από τις ελληνικές εκλογές», είπε. «Το πρώτο είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δημιουργήσει περισσότερη ανάπτυξη και εργασία. Και το δεύτερο πως η λύση σε αυτά τα ζητήματα πρέπει να είναι ευρωπαϊκή, με ισορροπία ανάμεσα στην χρηματοοικονομική εφαρμοσιμότητα, την ανάπτυξη και την εργασία».
Ανοιχτός εμφανίστηκε ο Παντοάν στο θέμα του χρέους, τονίζοντας ότι «πρέπει να βρεθεί μια λύση συμβατή με τις υπάρχουσες ισορροπίες, η οποία να είναι βιώσιμη. Υπάρχουν πολλές επιλογές, θα τις συζητήσουμε».
Πολιτικό και το μήνυμα του Γάλλου υπουργού Οικονομικών Μισέλ Σαπέν, που δήλωσε ότι «το νέο κυβερνών κόμμα της Ελλάδας έχει αποδείξει ότι δεν αμφισβητεί το μέλλον της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, ότι ουδέποτε μίλησε για αποχώρηση από την Ευρωζώνη που θα ήταν κακή για την Ελλάδα και κακή για την Ευρώπη»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους της Ελλάδας, ο Σαπέν δήλωσε ότι η μελλοντική πορεία της χώρας δεν είναι απλώς ζήτημα χρέους και ότι θα πρέπει να εξασφαλίσει πως η χώρα «ξαναβρίσκει την ανάπτυξη, την ευημερία της, ξαναβρίσκει την επιθυμία της να είναι στην Ευρώπη τού σήμερα».
Πέρα από τους υπουργούς Οικονομικών, το ζήτημα του χρέους απασχόλησε και άλλους, όπως για παράδειγμα τον επίτροπο της Γερμανίας Γκίντερ Έτινγκερ, που δεν θέλει να ακούσει για κούρεμα:
«Αν μειώσουμε το χρέος για την Ελλάδα, αυτό θα έστελνε το λάθος σήμα στην Πορτογαλία ή στην Ιρλανδία, στην Κύπρο ή στην Ισπανία», δήλωσε στο γερμανικό ραδιόφωνο, προσθέτοντας πως η νέα ελληνική κυβέρνηση «πρέπει να τηρήσει τις συμφωνίες με τους εταίρους της Ευρωζώνης». Πάντως, άφησε να εννοηθεί ότι οι εταίροι θα μπορούσαν να δείξουν ευελιξία για τους όρους του χρέους - χρόνο ωρίμανσης και επιτόκια.
Λαγκάρντ: Όχι σε ειδική μεταχείριση
Αποφεύγοντας κομψά να πει επί της ουσίας την άποψή της για το ελληνικό χρέος, η διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε χθες στη γαλλική "Monde" ότι η Ελλάδα πρέπει να σεβαστεί τους κανόνες της Ευρωζώνης και δεν μπορεί να ζητήσει ειδική μεταχείριση για το χρέος της. «Υπάρχουν εσωτερικοί κανόνες της Ευρωζώνης που πρέπει να γίνουν σεβαστοί, δεν μπορούμε να κάνουμε ειδικές κατηγορίες για τη μια ή την άλλη χώρα», είπε.
Ταυτόχρονα, η Λαγκάρντ ανακοίνωσε ότι το ΔΝΤ είναι έτοιμο να συνεχίσει την παροχή στήριξης στην Ελλάδα, προσθέτοντας πως προσβλέπει στις συζητήσεις με τη νέα κυβέρνηση.
Συνεχίζεται η αναπάντεχη διαλλακτικότητα της Φινλανδίας
Στο μεταξύ, για δεύτερη φορά μέσα σε λίγες μέρες ο «σκληρός» πρωθυπουργός της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο κινήσεων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. «Θα συζητήσουμε επιμήκυνση του προγράμματος ή των ωριμάνσεων, αλλά αυτό δεν αλλάζει το ότι η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις», δήλωσε. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι θεωρεί ήδη αρκετά ευνοϊκούς τους όρους των δανείων προς την Ελλάδα και δεν βλέπει περιθώριο για ριζοσπαστικές αλλαγές.
«Σεβόμαστε το αποτέλεσμα των δημοκρατικών εκλογών, όμως επίσης θα επιμείνουμε σε αυτά που έχουμε συμφωνήσει», τόνισε, λέγοντας πως «πρέπει να θυμόμαστε ότι το ξεκίνημα της ευρωπαϊκής κρίσης ήταν η παραβίαση των κανονισμών».