Η συμφωνία που επετεύχθη έλυσε τη διαφωνία σχετικά με τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου προς τρίτες χώρες και «πάγωσε» το πλαφόν της ΕΕ στην τιμή του ρωσικού αργού πετρελαίου για 12 μήνες, όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του το Politico.
Οι χώρες της ΕΕ κατέληξαν την Πέμπτη σε συμφωνία για το εκτεταμένο 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας, αλλά μόνο αφού επέτρεψαν στην Ελλάδα να συνεχίσει να μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο προς χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το τελευταίο αγκάθι — η προτεινόμενη απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου προς προορισμούς εκτός ΕΕ — επιλύθηκε μέσω μιας περιορισμένης εξαίρεσης για συμβάσεις που είχαν υπογραφεί πριν από τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία, ενώ παράλληλα απαγορεύεται στους ευρωπαϊκούς φορείς να συνάπτουν νέες συμβάσεις, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της ΕΕ που μίλησαν ανώνυμα.
Η ΕΕ συμφώνησε επίσης να διατηρήσει αμετάβλητο για 12 μήνες το ανώτατο όριο τιμής (price cap) στο ρωσικό αργό πετρέλαιο, πρόσθεσαν οι διπλωμάτες. Το πλαφόν ανέρχεται σήμερα στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι και επρόκειτο να αυξηθεί λόγω του πολέμου στο Ιράν και της αυτόματης αναπροσαρμογής που πραγματοποιείται κάθε έξι μήνες.
Η Ελλάδα εξασφαλίζει εξαίρεση για το φυσικό αέριο
Η Αθήνα είχε αρχικά αντιταχθεί στην προτεινόμενη απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου προς πελάτες εκτός της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο υπερέβαινε όσα είχαν συμφωνήσει προηγουμένως οι ηγέτες της Ένωσης και ότι θα ήταν αναποτελεσματικό, καθώς τα πλοία θα μπορούσαν απλώς να αλλάξουν νηολόγιο και να εγγραφούν σε άλλη χώρα.
Τελικά, η Ελλάδα πέτυχε αυτό που επιδίωκε: η ναυτιλιακή εταιρεία Dynagas θα μπορεί να συνεχίσει να μεταφέρει ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από την Αρκτική προς πελάτες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι νέοι κανόνες θα θέτουν ανώτατο όριο στις εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου με βάση τα επίπεδα μεταφοράς που έχουν διαπιστωθεί έως τώρα και θα απαγορεύουν νέες συμβάσεις, εμποδίζοντας έτσι την αύξηση των εσόδων της Μόσχας μέσω ευρωπαϊκών πλοίων.
Τρίτος διπλωμάτης ανέφερε ότι η εξαίρεση για τις εξαγωγές LNG θα ισχύει για έναν χρόνο και θα ανανεώνεται αυτόματα, εκτός εάν τα κράτη-μέλη της ΕΕ συμφωνήσουν να την καταργήσουν κατά την επανεξέταση του μέτρου. Επειδή οι αποφάσεις για τις κυρώσεις απαιτούν ομοφωνία, η ανάκληση της εξαίρεσης ενδέχεται να αποδειχθεί δύσκολη.
Σε αντάλλαγμα, η Ελλάδα συμφώνησε στο «πάγωμα» του πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου για 12 μήνες. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε τη συμφωνία με ανάρτησή της στο Bluesky, γράφοντας ότι έτσι θα αποτραπεί η «ρωσική πολεμική μηχανή» από το να επωφεληθεί από «τις αναταράξεις της αγοράς».
Το νέο πακέτο θα δυσκολέψει επίσης την είσοδο στην ΕΕ ατόμων που έχουν υπηρετήσει στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις. Παρότι αρκετές χώρες πίεζαν για γενική απαγόρευση, οι ανησυχίες σχετικά με την εφαρμογή του μέτρου οδήγησαν τελικά σε μια πιο περιορισμένη εκδοχή.
Η συμφωνία προσθέτει περισσότερα πλοία στη λεγόμενη «μαύρη λίστα» του ρωσικού «σκιώδους στόλου», απαγορεύοντάς τους να λαμβάνουν υπηρεσίες ή ασφαλιστική κάλυψη εντός της ΕΕ, ενώ στοχοποιεί και πλοία που υποστηρίζουν τη λειτουργία του στόλου αυτού. Επιπλέον, άλλες 32 ρωσικές τράπεζες θα αποκλειστούν από συναλλαγές με ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Τέλος, η προτεινόμενη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικών αλιευμάτων αφαιρέθηκε από το τελικό πακέτο κυρώσεων, έπειτα από πιέσεις της αλιευτικής βιομηχανίας. Επιχειρήσεις σε αρκετές χώρες της ΕΕ βασίζονται στον φθηνότερο ρωσικό μπακαλιάρο και το πολάκ (pollock) για την παραγωγή νωπών και κατεψυγμένων θαλασσινών προϊόντων.
