ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΛΛΗ ΖΩΤΟΥ
Για ποιους ισχύει η συνθήκη της Γενεύης στην Τουρκία; Στους πολίτες των χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Για τους υπόλοιπους; Ο νόμος του 2014 που ουσιαστικά θέτει τον αιτούντα σε καθεστώς προσωρινής προστασίας μέχρι αυτό να ανακληθεί, εάν αυτός δηλαδή είναι Σύρος, οι μη Σύροι πρόσφυγες θεωρούνται από το τουρκικό κράτος "αιτούντες διεθνούς προστασίας", την οποία όμως δεν λαμβάνουν στην Τουρκία καθώς νομικά δεν υπόκεινται ουσιαστικά σε κάποιο καθεστώς, όπως εξήγησαν, σε μια άκρως διαφωτιστική εκδήλωση της Ομάδας Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών, Τούρκοι δικηγόροι της πρωτοβουλίας Καΐκι -στην οποία συμμετέχουν και Έλληνες δικηγόροι.
Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, ως έχοντες προσωρινή προστασία έχουν καταγραφεί γύρω στα 2.200.000 πρόσφυγες, εκ των οποίων μόλις 300.000 υπολογίζεται ότι διαμένουν σε στρατόπεδα προσφύγων ενώ το 90% των προσφύγων ζουν στις πόλεις και τα χωριά της Τουρκίας, όπως επεσήμανε η Πιρίν. Άλλωστε στα στρατόπεδα προσφύγων δικαίωμα διαμονής έχουν μόνοι οι Σύροι, σημειώνουν οι δικηγόροι του Καϊκιού. Μόνο όταν ένα μη Σύρος αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας από τα Ηνωμένα Έθνη και πρόκειται να τον επανεγκαταστήσουν σε άλλη χώρα, τότε η Τουρκία τον αναγνωρίζει ως πρόσφυγα ώστε να διευκολυνθεί η έξοδός του, τονίζουν, συμπληρώνοντας ότι και πάλι έχουν απελαθεί άνθρωποι που τα Ηνωμένα Έθνη χαρακτήριζαν πρόσφυγες.
"Ήταν σοκαριστικό" να ακούμε ότι η Τουρκία θα αναγνωριστεί ως ασφαλής τρίτη χώρα, προσθέτει η δεύτερη δικηγόρος της ελληνοτουρκικής πρωτοβουλίας, επισημαίνοντας ότι ο όρος "επαρκής προστασία" που περιλαμβάνεται στην συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας είναι ασαφής. Στα χαρτιά, όπως μας εξηγεί ο νόμος του 2014, δεν επιτρέπει διά της βίας απελάσεις, ενώ προβλέπει άδειες εργασίας ή πρόσβαση στην υγεία και εκπαίδευση.
Η πραγματικότητα και η πράξη όμως διαφέρουν, επισημαίνει και διευκρινίζει ότι όσοι συλλαμβάνονται κρατούνται σε κέντρα κράτησης υπό άθλιες συνθήκες και με μηδενική πληροφόρηση για τα δικαιώματά τους ή πρόσβαση σε δικηγόρο και εξαναγκάζονται, φοβούμενοι ότι θα παραμείνουν εκεί για καιρό να υπογράφουν εθελούσιες επιστροφές, ενώ έχει καταγραφεί σεξουαλική επίθεση σε κέντρο κράτησης, αλλά και μια αυτοκτονία υπό άγνωστες συνθήκες!
Τα δε κριτήρια για χορήγηση άδειας εργασίας είναι τέτοια που ουσιαστικά δεν μπορούν να εφαρμοστούν οδηγώντας τους πρόσφυγες στην μαύρη εργασία και ίσως και χωρίς αμοιβή καθώς δεν μπορούν να καταγγείλουν τον εργοδότη τους γιατί οι ίδιοι δουλεύουν παράνομα. Οι αμοιβές πείνας δε έχουν οδηγήσει παιδιά 7 και 8 χρονών στο να δουλεύουν!