Ένα βήμα πριν την οριστική ρήξη βρίσκονται οι σχέσεις Κιέβου-Μόσχας μετά τις κινητοποιήσεις ρωσόφωνων στην ανατολική Ουκρανία, στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, που κατέληξαν σε καταλήψεις δημόσιων κτηρίων και σε διακηρύξεις ανεξαρτησίας. Η νεόκοπη φυλοδυτική κυβέρνηση της Ουκρανίας, κατηγορεί ευθέως τη Ρωσία ότι προσπαθεί να διαμελίσει τη χώρα, υποδαυλίζοντας την εξέγερση των ρωσόφωνων για να επαναλάβει - σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της- το σενάριο της προσάρτησης της Κριμαίας και στην ανατολική Ουκρανία.
Παίρνοντας θέση ξεκάθαρα στο πλευρό των νέων συμμάχων τους στο "προκεχωρημένο μέτωπο" της Δύσης προς ανατολάς, οι ΗΠΑ, διά του πρεσβευτή τους στον ΟΑΣΕ, υποστήριξαν πως η Ρωσία έχει συγκεντρώσει χιλιάδες στρατιώτες της στα σύνορα με την Ουκρανία, αφήνοντας σαφείς υπαινιγμούς για επικείμενη ρωσική επέμβαση.
Την ίδια ώρα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δίνει εντολή στις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες να ενισχύσουν την επιτήρησή τους επί των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη Ρωσία, επικαλούμενος το παράδειγμα της Ουκρανίας, όπου η δράση πολλών παρόμοιων οργανώσεων χρηματοδοτούνταν επί δεκαετίες από τις ΗΠΑ με σκοπό την υπονόμευση των κυβερνήσεων του Κιέβου και τον επηρεασμό της κοινής γνώμης κατά της Μόσχας και υπέρ της Δύσης.
Κήρυξαν "λαϊκή δημοκρατία"
Η κατάσταση στην ανατολική Ουκρανία παραμένει τεταμένη, με τους ρωσόφωνους, που αποτελούν την πλειοψηφία του τοπικού πληθυσμού, να έχουν καταλάβει κυβερνητικά κτήρια σε τρεις πόλεις, το Χάρκοβο, το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ, και να ζητούν δημοψηφίσματα για την τοπική ανεξαρτησία. Επίκεντρο των κινητοποιήσεων είναι το Ντονέτσκ, όπου οι διαδηλωτές κατέλαβαν χτες το τοπικό κυβερνείο και με βιντεοσκοπημένο μήνυμά τους κήρυξαν την περιοχή "λαϊκή δημοκρατία".
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Ιντερφάξ, οι διαδηλωτές αποφάσισαν να οργανώσουν δημοψήφισμα για την περιφερειακή ανεξαρτησία στις 11 Μαΐου, ωστόσο τοπικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως αποφάσισαν να ζητήσουν την ένωσή τους με τη Ρωσική Ομοσπονδία. Ερασιτεχνικό βίντεο μιας συνέλευσης των διαδηλωτών που αναρτήθηκε στο Ίντερνετ δείχνει έναν άνδρα να λέει: "Κηρύσσω τη δημιουργία του κυρίαρχου κράτους της λαϊκής δημοκρατίας του Ντονέτσκ".
Ο άνδρας αυτός εμφανιζόταν και την Κυριακή σ' ένα άλλο βίντεο στο Διαδίκτυο, ως ένας από τους επικεφαλής των διαδηλωτών που κατέλαβαν γραφεία της περιφερειακής διοίκησης στην πόλη έπειτα από σύντομες συμπλοκές με την αστυνομία. Οι αρχές του Κιέβου έστειλαν τη νύχτα της Κυριακής στο Ντονέτσκ τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης αρμόδιο για θέματα ασφαλείας και, έπειτα από διαπραγματεύσεις, οι διαδηλωτές αποχώρησαν και, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών Αρσέν Αβάκοφ, το κτήριο τέθηκε και πάλι υπό κυβερνητικό έλεγχο.
Κίεβο: "Θέλουν να μας διαλύσουν"
Τα νέα γεγονότα στις ανατολικές ρωσόφωνες επαρχίες προκάλεσαν την οργισμένη αντίδραση του Κιέβου, η οποία κατηγορεί ανοιχτά τη Μόσχα ότι απεργάζεται σχέδιο διαμελισμού της Ουκρανίας υποδαυλίζοντας αυτονομιστικές εξεγέρσεις.
Ο προσωρινός πρόεδρος Ολεξάντρ Τουρτσίνοφ σε τηλεοπτικό διάγγελμά του το βράδυ της Κυριακής δήλωσε πως οι καταλήψεις κυβερνητικών κτηρίων στις πόλεις της ανατολικής Ουκρανίας, δείχνουν πως οι εχθροί της Ουκρανίας, "εφαρμόζουν το κριμαϊκό σενάριο". "Δεν θα το επιτρέψουμε", τόνισε και ισχυριζόμενος πως "ορισμένοι αυτονομιστές έχουν πάρει τα όπλα", προειδοποίησε πως "αντιτρομοκρατικά μέτρα θα εφαρμοσθούν εναντίον τους".
Από την πλευρά του, ο προσωρινός πρωθυπουργός Αρσένι Γιατσενιούκ κατηγόρησε τη Ρωσία ότι εφαρμόζει "σχέδιο διαμελισμού της Ουκρανίας" μέσω της υποκίνησης ταραχών στο ανατολικό τμήμα της χώρας. "Τα επεισόδια αυτά εντάσσονται σε ένα αντι-ουκρανικό σχέδιο που βρίσκεται σε εξέλιξη με στόχο ξένες στρατιωτικές δυνάμεις, σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από τα ουκρανικά σύνορα, να τα διασχίσουν και να εισβάλουν στο ουκρανικό έδαφος. Αυτό δεν θα το επιτρέψουμε", δήλωσε ο Ουκρανός πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου που μεταδόθηκε απευθείας από την τηλεόραση.
"Οι εξτρεμιστές που κατέλαβαν δημόσια κτήρια στην ανατολική Ουκρανία συνεργάζονται με τις ειδικές δυνάμεις ξένων κυβερνήσεων", ισχυρίστηκε ο Γιατσενιούκ.
Σε ακόμα πιο λαϊκίστικο τόνο, ο Ουκρανός υπουργός Εσωτερικών Αρσέν Αβάκοφ κατηγόρησε προσωπικά τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ότι ευθύνεται για την κατάληψη κυβερνητικών κτηρίων από φιλορώσους διαδηλωτές και υποσχέθηκε ότι η αστυνομία θα αποκαταστήσει ειρηνικά την τάξη.
Ο Αβάκοφ κατηγόρησε επίσης τον πρώην πρόεδρο της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς ότι συνωμοτεί με τον Πούτιν για να προκαλέσουν εντάσεις και να ενισχύσουν αποσχιστικά κινήματα.
Πούτιν προς FSB: Τα μάτια σας δεκατέσσερα...
Επανήλθε δριμύτερος στο θέμα των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στη Ρωσία ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, καλώντας τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας να δράσουν εναντίον εκείνων που ενεργούν με "καταστροφικούς σκοπούς" απέναντι στην κρατική εξουσία, ώστε να αποφευχθεί στη Ρωσία το ουκρανικό σενάριο.
"Η ρωσική νομοθεσία συγκεντρώνει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να μπορούν οι ΜΚΟ να πραγματοποιούν τις δραστηριότητές τους με ελεύθερο και διαφανή τρόπο. Δεν θα επιτρέψουμε όμως ποτέ να χρησιμοποιηθούν για καταστροφικούς σκοπούς, όπως συνέβη στην Ουκρανία", προειδοποίησε ο Ρώσος πρόεδρος στη διάρκεια συνάντησης που είχε χθες με ηγετικά στελέχη της FSB στη Μόσχα.
Σύμφωνα με τον Πούτιν, "δομές νεοναζί, εθνικιστών και μαχητών, που έγιναν η κύρια δύναμη κρούσης του αντισυνταγματικού πραξικοπήματος στην Ουκρανία, χρηματοδοτήθηκαν ευρέως από το εξωτερικό μέσω ΜΚΟ".
"Πρέπει να κάνουμε σαφώς τον διαχωρισμό μεταξύ της νόμιμης δραστηριότητας της αντιπολίτευσης, όπως συμβαίνει σε κάθε δημοκρατική χώρα, και στον εξτρεμισμό, ο οποίος οικοδομείται στηριζόμενος στο μίσος, υποκινώντας τον εθνικό και τον διεθνή διχασμό και αψηφώντας τον νόμο και το Σύνταγμα", σημείωσε ο Πούτιν στη σύσκεψη με τα στελέχη της ρωσικής υπηρεσίας ασφαλείας.
Όχι στις ύπουλες ΜΚΟ
Υπενθυμίζεται ότι από το 2012 που επέστρεψε στο Κρεμλίνο, ο Ρώσος πρόεδρος ενίσχυσε τον έλεγχο επί των ΜΚΟ με έναν νόμο, ο οποίος υποχρεώνει αυτές που λαμβάνουν ξένη χρηματοδότηση και έχουν μια πολιτική δραστηριότητα να καταχωρούνται και να παρουσιάζονται ως "πράκτορες του εξωτερικού".
Μιλώντας τον περασμένο Δεκέμβριο σε συνέδριο του Αμερικανo-Ουκρανικού Ιδρύματος, η Αμερικανίδα υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδια Ευρώπης και Ευρασίας Βικτόρια Νούλαντ ομολόγησε πως οι ΗΠΑ "ξόδεψαν" πάνω από 5 δισεκατομμύρια δολάρια στην Ουκρανία απ' την ανεξαρτησία της χώρας το 1991 για να τη... "βοηθήσουν" να οικοδομήσει τις "δημοκρατικές δεξιότητές" της, την "κοινωνία των πολιτών" και θεσμούς "χρηστής διακυβέρνησης". Στη διάρκεια του 2012, το αμερικανικό Εθνικό Κληροδότημα για τη Δημοκρατία (NED) που χρηματοδοτείται από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, διέθεσε εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια σε 65 "προγράμματα" στην Ουκρανία, περιλαμβανομένων "σεμιναρίων" επιχειρηματικής επιμόρφωσης, εκλογικής επιτήρησης και δημιουργίας "ανεξάρτητων" μέσων ενημέρωσης.
Ο Πούτιν κάλεσε επίσης την FSB να μη μειώσει την προσοχή της για επιθέσεις μαχητών μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι και να ενισχύσει την επαγρύπνησή της στην Αρκτική και στον Νότο για την πρόληψη επιθέσεων κατά της Ρωσίας.
Στη χθεσινή συνάντησή του με την ηγεσία της FSB, ο Ρώσος πρόεδρος έγινε γνωστό εξάλλου ότι το 2013 οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες αποκάλυψαν 46 άτομα που εργάζονταν για ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, αλλά και 258 ξένους πράκτορες που δρούσαν εντός της Ρωσίας.
